मेरा प्यारा नबी

मूताको युद्ध

हिजरतको आठौँ वर्षमा सारा संसारका लागि रहमत हुनुहुने सरवरे कायनात अलैहि अफजलुस्सलवातले इस्लाम फैलाउन फेरि विभिन्न कबिला र राज्यहरूमा दूत पठाउनुभयो। तीमध्ये केहीबाट राम्रो नतिजा आयो, तर बुस्राका हाकिमकहाँ पठाइएका हजरत हारिस बिन उमैरलाई शामको बल्का इलाकाको मूता गाउँमा इसाई सैनिकहरूले पक्राउ गरे। शामका हाकिम शुरहबील बिन अम्रकहाँ लगिएका हजरत हारिसलाई, दूत हुनुहुँदाहुँदै पनि, नीचतापूर्वक मारेर शहीद गरियो।१

यो खबरले हाम्रा प्यारा नबी साह्रै दुःखी हुनुभयो र तुरुन्तै आफ्ना वीर असहाबलाई भेला हुन आदेश दिनुभयो। आदेश पाउनासाथ सहाबीहरू आफ्ना बालबच्चासँग माफी मागेर बिदा भए र हतार-हतार जुर्फको छाउनीमा भेला भए। हबीबे अकरमले जुहरको नमाज पढाइसक्नुभएपछि भन्नुभयो: “जिहादमा निस्कने यी मानिसहरूका लागि मैले जैद बिन हारिसालाई सेनापति नियुक्त गरेँ! जैद बिन हारिसा शहीद भए भने उनको ठाउँमा जाफर बिन अबी तालिब आऊन्। जाफर बिन अबी तालिब शहीद भए भने अब्दुल्लाह बिन रवाहा आऊन्। अब्दुल्लाह बिन रवाहा पनि शहीद भए भने मुसलमानहरूले आफूमध्येबाट कुनै योग्य व्यक्ति छानून् र उनलाई आफ्नो सेनापति बनाऊन्!”

यो सुनेर नाम लिइएका वीरहरू शहीद हुनुहुनेछ भन्ने बुझेर असहाबे किराम रुन थाल्नुभयो: “या रसूलल्लाह! उहाँहरू जीवितै रहनुभएको भए र हामीले उहाँहरूबाट फाइदा लिन पाएको भए!…” प्यारा नबीले उहाँहरूलाई जवाफ दिनुभएन, चुप लाग्नुभयो।२ त्यहीँ हुनुहुने हजरत जैद, जाफर र अब्दुल्लाहले पनि यो सुन्नुभयो र ठूलो खुसीमा डुब्नुभयो। किनभने अल्लाह तआलाको धर्म फैलाउँदै शहीद हुनु नै उहाँहरूको सबैभन्दा ठूलो लक्ष्य थियो। अब खुसीको खबर दिइसकिएको थियो र त्यो उहाँहरूले आफ्नै कानले सुन्नुभएको थियो। मुजाहिदहरू आफ्नो तयारी सकेर सेनापतिहरूलाई पर्खिरहनुभएको थियो। हाम्रा प्यारा नबीले सेतो इस्लामी झन्डा हजरत जैद बिन हारिसालाई सुम्पनुभयो। उहाँलाई हारिस बिन उमैर शहीद गरिएको ठाउँसम्म जान र त्यहाँ इस्लामको सन्देश सुनाउन आदेश दिनुभयो। उनीहरूले नमाने शत्रुसँग लड्न आदेश दिनुभयो। साथी सेनापतिहरूसँगै बिदा हुँदै गर्दा हजरत अब्दुल्लाह बिन रवाहा रुनुभयो। उहाँलाई सोधियो: “हे रवाहाका छोरा! किन रोइरहेका छौ?” कवि अब्दुल्लाह बिन रवाहाले भन्नुभयो:

मेरो रुवाइको कारण
यो संसारको माया होइन,
न त, अल्लाहको कसम,
तिमीहरूलाई सम्झिने पीर हो।
साँचो कारण यो हो:
आफ्नो कुरआने करीममा
हाम्रा रबले एउटा आयतमा
यसो भन्नुभएको छ:
“पक्का जानिराख,
तिमीहरूमध्ये
जहन्नम भएर नगुज्रने
कोही पनि छैन…”
यो आयत मैले सुनेँ
रसूलुल्लाहले पढ्नुहुँदा।
जहन्नममा पुग्नुपर्‍यो भने,
म कसरी सहन सकूँला!

साथीहरूले उहाँका लागि दुआ गर्नुभयो: “अल्लाह तआलाले तिमीलाई आफ्ना प्यारा बन्दाहरूको समूहमा सामेल गरून्, तिमी असल बन्दाहरूमध्ये होऊ!” त्यसपछि हजरत अब्दुल्लाह बिन रवाहाले भन्नुभयो: “तर म त अल्लाह तआलाबाट मगफिरत पाउन चाहन्छु। अनि रगतलाई फिँज निकाल्दै फुटाउने तरबारको प्रहारले, वा मेरो कलेजो र आन्द्रा पोल्ने भालाको घोचाइले शहीद हुन चाहन्छु!…” सेना हिँड्न तयार हुँदै गर्दा हजरत अब्दुल्लाह बिन रवाहा प्यारा नबीकहाँ गएर बिदा माग्नुभयो र भन्नुभयो: “या रसूलल्लाह! मलाई कण्ठ पार्ने र मनबाट कहिल्यै नबिर्सने कुनै कुराको सल्लाह दिनुहुन्छ?” प्यारा नबीले उहाँलाई भन्नुभयो: “भोलि तिमी अल्लाह तआलालाई निकै कम सज्दा गरिने एउटा देशमा पुग्नेछौ। त्यहाँ सज्दा र नमाज बढाऊ।” अब्दुल्लाह बिन रवाहाले “या रसूलल्लाह! मलाई अझ केही सल्लाह दिनुहुन्छ कि?” भन्नुहुँदा हाम्रा प्यारा नबीले भन्नुभयो: “अल्लाह तआलालाई सधैँ जिक्र गर। किनभने अल्लाह तआलाको जिक्रले तिमीलाई आफूले आशा गरेको कुरामा पुग्न सघाउँछ।”

तीन हजार जनाको इस्लामी सेना “अल्लाहु अकबर! अल्लाहु अकबर!” भन्ने नाराबीच हिँड्न थाल्यो। हाम्रा प्यारा नबी र मदीनामै रहने सहाबीहरूले मुजाहिद गाजीहरूलाई वदाको उकालोसम्म पछ्याउनुभयो। त्यहाँ सारा संसारका सरदारले मुबारक इस्लामी सेनालाई यसो भन्नुभयो: “म तिमीहरूलाई अल्लाह तआलाका आदेश पालन गर्न र उहाँका निषेधबाट टाढा रहन, साथमा भएका मुसलमानहरूको भलो गर्न र उनीहरूसँग राम्रो व्यवहार गर्न सल्लाह दिन्छु। अल्लाह तआलाको बाटोमा उहाँको नाम लिँदै युद्ध गर। गनीमतमा पाएको धनमा बेइमानी नगर। वचन नतोड। बालबालिकालाई नमार। त्यहाँ इसाईहरूका गिर्जाघरमा मानिसहरूदेखि अलग भएर इबादतमा लागेका केही मानिस भेट्नेछौ। खबरदार, उनीहरूलाई नछोऊ! उनीहरूबाहेक टाउकोमा शैतानले गुँड लगाएका केही मानिस पनि भेट्नेछौ; तिनका टाउका भने तरबारले छिनाइदेऊ। महिला र जीर्ण बूढाबूढीलाई नमार। रुख नजलाऊ, नकाट। घर पनि नभत्काऊ!”

प्रधान सेनापति जैद बिन हारिसालाई भन्नुभयो: “मुशरिकहरूमध्येका आफ्ना शत्रुसँग भेट हुँदा उनीहरूलाई तीन कुरामध्ये एउटामा बोलाऊ!… (यदि उनीहरू मुसलमान भए भने) उनीहरूलाई मुहाजिरहरूको घर मदीनामा हिजरत गर्न बोलाऊ! तिम्रो बोलाइ स्वीकार गरे भने मुहाजिरहरूले पाउने अधिकार उनीहरूले पनि पाउनेछन् र मुहाजिरहरूमाथि भएका जिम्मेवारी उनीहरूमाथि पनि हुनेछन् भनेर बताइदेऊ।

यदि मुसलमान भएर पनि आफ्नै देशमा बस्न रोजे भने उनीहरू मुसलमानहरूमध्येका घुमन्ते अरबहरूजस्तै हुनेछन्, ती घुमन्तेहरूमाथि लागू हुने इलाही हुकुम उनीहरूमाथि पनि लागू हुनेछ, युद्धको गनीमतबाट उनीहरूका लागि केही छुट्याइनेछैन र गनीमतबाट मुसलमानहरूसँगै युद्ध गर्नेहरूले मात्र फाइदा पाउनेछन् भनेर बताइदेऊ!

यदि उनीहरूले इस्लाम स्वीकार गरेनन् भने उनीहरूलाई जिज्या तिर्न बोलाऊ! तीमध्ये यो कुरा मान्नेहरूलाई नछोऊ! जिज्या तिर्न पनि तयार भएनन् भने अल्लाह तआलाको सहायताको शरण लिएर उनीहरूसँग युद्ध गर!…”

यी सल्लाहपछि उहाँले मुजाहिदहरूसँग बिदा लिनुभयो। इस्लामी सेना तकबीरका आवाजसँगै छुट्टियो। पछाडि रहनेहरू जानेहरूतिर हात हल्लाउँदै “अल्लाह तआलाले तिमीहरूलाई हर किसिमको खतराबाट जोगाऊन्, सकुशल फेरि फर्काऊन्…” भनेर दुआ गरिरहेका थिए। क्षितिजमा नहराउन्जेल उनीहरूले आँसुभरिएका आँखाले, आफू पनि जान पाए हुन्थ्यो भन्ने लालसासाथ तिनलाई हेरिरहे…

“मैले जैद बिन हारिसालाई सेनापति नियुक्त गरेँ! उनी शहीद भए भने उनको ठाउँमा जाफर बिन अबी तालिब आऊन्। उनी शहीद भए भने अब्दुल्लाह बिन रवाहा आऊन्। उनी पनि शहीद भए भने तिमीहरूमध्येबाट कसैलाई छान्नेछौ” हदीसे शरीफ

जैद बिन हारिसाको हातमा पवित्र झन्डा फहराइरहेको थियो; मुजाहिदहरू अल्लाह तआलाको धर्मको सेवा गर्न अनजान, लामो यात्रामा जाँदै थिए। इस्लामी सेना तीव्र गतिमा सिरियातर्फ अघि बढ्दै थियो। यात्रा कुनै घटनाबिना, रमाइलोसँग बितिरहेको थियो। मुजाहिदहरू छिट्टै शत्रुसँग जुध्न अधीर थिए। शहादत चाहनेहरूमध्ये सबैभन्दा बढी तिर्खाएकामध्ये एक हजरत अब्दुल्लाह बिन रवाहा हुनुहुन्थ्यो। यो कुरा जैद बिन अरकमले यसरी सुनाउनुभयो: “म अब्दुल्लाह बिन रवाहाको हेरचाहमा हुर्केको एउटा अनाथ थिएँ। उहाँ मूताको अभियानमा निस्कनुहुँदा मलाई पनि आफ्नो ऊँटमा पछाडि बसाल्नुभएको थियो। राति केही बेर हिँडेपछि उहाँको ओठबाट यी पङ्क्ति झर्न थाले:

हे मेरो ऊँट! बलौटे भूमिको इनारसम्म मलाई
अनि त्यहाँबाट चार पडाव अघि पुर्‍याइस् भने,
यसपछि अर्को कुनै यात्रामा तँलाई निकाल्दिनँ,
छिट्टै मालिकविहीन हुनेछस्, त्यसैले बुझिराख।
म सायद घर फर्किनेछैनँ,
आशा छ, यो युद्धमा म शहीद हुनेछु।
अन्तिम पडावमा मोमिनहरू वेगले मलाई उछिनेर गए,
हे रवाहाका छोरा, तिम्रा सबैभन्दा नजिकका पनि
दाजुभाइको नाता चुँडालेर गए,
तिमीलाई हक तआलाको जिम्मा लगाएर गए।
अब सोच्दिनँ, पछाडि मेरो के धन छ?
रुख र खजुरको मलाई पटक्कै पर्वाह छैन!

यो सुनेर म रोएँ। अब्दुल्लाह बिन रवाहाले आफ्नो कोर्राले मलाई छोएर भन्नुभयो: ‘हे चकचके! तिमीलाई के भयो? मैले यसो भन्दा तिम्रो के बिग्रन्छ? अल्लाह तआलाले मलाई शहादत दिनुभयो भने तिमी यही सवारीमा फर्केर आफ्नो ठाउँमा पुग्नेछौ। म भने संसारका सबै दुःख, पीर, चिन्ता र झमेलाबाट छुटकारा पाएर चैन पाउनेछु।’ उहाँ ओर्लनुभयो र दुई रकअत नमाज पढ्नुभयो। अन्त्यमा लामो दुआ गरिसकेपछि मलाई ‘हे बाबु!’ भनेर बोलाउनुभयो। ‘हजुर’ भनेपछि भन्नुभयो: ‘यस अभियानमा इन्शाअल्लाह शहादत पाइनेछ!’”

वीर सहाबीहरू सिरियानजिक पुग्दै गर्दा शामका हाकिम शुरहबील बिन अम्रले इस्लामी सेना नजिकिँदै गरेको खबर धेरै पहिले नै पाइसकेका थिए। उनले तुरुन्तै बाइजान्टिनका कैसर हिरक्ललाई खबर गरे र ठूलो सहायता पाएर ढुक्क भए। किनभने उनले बटुलेको सूचनाअनुसार मुसलमानहरू तीनदेखि पाँच हजार मात्र थिए। यता उनको आफ्नै सेना एक लाख नाघेको थियो। हतियारको त कुनै हिसाबै थिएन। असहाबे किराम अलैहिमुर्रिदवान शामको भूभागमा पर्ने मआनमा पुग्दा रूमीहरू एक लाखको सेना लिएर आफूमाथि आउँदै छन् भन्ने थाहा पाउनुभयो। त्यहाँ बास बसेर दुई रात रहनुभयो। सेनापति हजरत जैद बिन हारिसाले साथीहरूलाई भेला गरेर अवस्था बताउनुभयो र रूमी सेनाको सामना गर्न के गर्नुपर्छ भन्नेबारे उहाँहरूको राय सोध्नुभयो। सहाबीहरूमध्ये केही भन्दै हुनुहुन्थ्यो: “रूमी सेनासँग नजुधी उनीहरूको देशमा अचानक छापा मारौँ, त्यहाँका मानिसहरूलाई बन्दी बनाएर मदीना फर्कौँ।” अरू केही भन्नुहुन्थ्यो: “रसूल अलैहिस्सलामलाई पत्र लेखेर शत्रुको सङ्ख्या बताऔँ। हामीलाई तुरुन्तै सेना पठाइदिन बिन्ती गरौँ, वा हामीले के गर्नुपर्छ भनेर सोधौँ।” दोस्रो राय बढी उचित हो भन्ने निधो गर्दै गर्दा हजरत अब्दुल्लाह बिन रवाहाले बीचमै बोल्दै भन्नुभयो:

“अल्लाह तआलालाई सधैँ जिक्र गर। किनभने अल्लाह तआलाको जिक्रले तिमीलाई आफूले आशा गरेको कुरामा पुग्न सघाउँछ” हदीसे शरीफ

हे मेरो कौम, किन दोधारमा पर्छौ?
शहीद हुने नियतले युद्धमा आएका होइनौँ र हामी?
हतियार र घोडचढी धेरै भएकाले
हामीले काफिरहरूसँग कहिल्यै युद्ध गरेनौँ।
अल्लाह तआलाले हामीलाई दिनुभएको
यही धर्मको बलले सिंहझैँ लड्यौँ।
जाऊ, लड, निश्चय यसमा भलाइ छ,
यस कामको अन्त्य कि शहादत, कि विजय।
अल्लाहको कसम, बद्रको दिन हामीसँग दुईवटा घोडा थिए,
उहुदमा एउटै घोडा, हतियार पनि निकै थोरै।
यो युद्धमा विजयी हुनु तकदीरमा छ भने,
अल्लाह र नबीले पनि त्यसै वचन दिनुभएको छ।
हक तआला आफ्नो वचनबाट कहिल्यै पछि हट्नुहुन्न,
त्यसैले हे मोमिनहरू, अघि बढ!
यदि हाम्रो तकदीरमा शहादत छ भने,
जन्नतमा शहीद दाजुभाइसँग भेट हुनेछ।

हजरत अब्दुल्लाह बिन रवाहाका यी वचनले मुजाहिदहरूको आँट बढायो। उनीहरूले भने: “अल्लाहको कसम, रवाहाका छोरा साँचो कुरा गर्दै हुनुहुन्छ।” अब निधो भइसकेको थियो: शहीद नभएसम्म उनीहरू युद्ध गरिरहनेछन्। गौरवशाली सहाबीहरू मूता नामको गाउँमा आइपुग्दा एक लाखको रूमी सेनासँग आमनेसामने भए।

मूताको युद्ध

डाँडाकाँडा र ढुङ्गाघारी शत्रुका सैनिकले भरिएका थिए। एकातिर अल्लाह तआलाको धर्म फैलाउन टाढा मदीनाबाट शामसम्म आइपुगेको तीन हजारको इस्लामी सेना थियो, अर्कोतिर इस्लामको घाँटी थिच्न जम्मा भएको एक लाखको काफिरहरूको हुल… बाहिरबाट हेर्दा शक्तिको सन्तुलन तुलना गर्नै नमिल्ने थियो। यस हिसाबले एकजना मुसलमानले तीसभन्दा बढी रूमीसँग लड्नुपर्ने थियो। दुवै पक्षले युद्धको मोर्चा कसे। यसै बेला प्यारा नबी (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम)को आदेशअनुसार इस्लामी सेनाबाट एउटा प्रतिनिधिमण्डल रूमी छाउनीतर्फ अघि बढेको देखियो। उनीहरूले रूमी सेनालाई इस्लाममा आउन, नत्र जिज्या तिर्न प्रस्ताव राखे। तर रूमीहरूले यो निम्तो अस्वीकार गरे। अब गुमाउने समय थिएन। सेनापति हजरत जैद बिन हारिसाले हातमा पवित्र इस्लामी झन्डा लिएर आफ्नो सेनालाई हमला गर्ने आदेश दिनुभयो। यही क्षण पर्खिरहेका मुजाहिदहरू “अल्लाहु अकबर!” भन्दै काँडझैँ अघि हुत्तिए। बिजुलीझैँ तरबार झिकेर आँधीझैँ शत्रुको बीचमा पसे… घोडाको हिनहिनाहट, तरबारको झनझनाहट, तकबीरको आवाज र घाइतेहरूको चीत्कार आकाशसम्म पुग्यो; युद्धको सुरुमै मैदान रगतको तलाउ बनिसकेको थियो। गौरवशाली सहाबीहरूले तरबार चलाउँदा हरेक पटक या एउटा टाउको खस्थ्यो, या एउटा पाखुरा।

हातमा रसूलुल्लाहको सेतो झन्डा लिएका हजरत जैद शत्रुको ठीक बीचमा “अल्लाह, अल्लाह” भन्दै लडिरहनुभएको थियो। तरबार घुमाएर उहाँ क्षणभरमै वरिपरि खाली पार्नुहुन्थ्यो र सामु आउने शत्रुलाई पछुताउन बाध्य पार्नुहुन्थ्यो। आफ्ना सेनापतिको वीरतापूर्ण लडाइँ देखेर गौरवशाली सहाबीहरू पनि उहाँभन्दा पछि पर्नुहुन्नथ्यो; हरेकजना एक्लैले तीसजना शत्रुसम्म तरबार पुर्‍याएर तिनलाई ढाल्ने प्रयास गर्नुहुन्थ्यो। एकाएक केही भाला एकैसाथ सेनापति हजरत जैदको मुबारक छातीमा गडेको देखियो। त्यसपछि अरू भाला पनि आए। ती गौरवशाली सहाबीको शरीर छियाछिया भएको थियो। अनि जैद बिन हारिसा तातो माटोमा ढल्नुभयो र धेरै तिर्सना गरेको शहादतको सरबत पिउनुभयो।

जैद बिन हारिसापछि आउनुहुने हजरत जाफरले तुरुन्तै झन्डा समात्नुभयो। इस्लामी झन्डा फहराइरहेको देखेर मुजाहिदहरू नयाँ जोसका साथ लडिरहे। हजरत जाफर पनि जैद बिन हारिसाजस्तै वीरतासाथ लडिरहनुभएको थियो। एकातिर शत्रुमाथि जाइलाग्नुहुन्थ्यो, अर्कोतिर साथीहरूलाई साहस र जोस दिनुहुन्थ्यो। वीरतासाथ लडिरहनुभएका यी नयाँ सेनापति झन् छिटो, झन् फुर्तिलो चालले तरबार चलाउँदै शत्रुलाई आँखा झिम्क्याउने फुर्सद दिनुहुन्नथ्यो। आफूलाई बिर्सेर लड्दै गर्दा हजरत जाफर साथीहरूभन्दा निकै अगाडि पुग्नुभएको थियो। रूमीहरूको बीचमा एक्लै लड्दै हरेकलाई छुट्टाछुट्टै तरबार हान्दै हुनुहुन्थ्यो। तर यो बाटोबाट फर्किने उपाय छैन भन्ने बुझ्न उहाँलाई धेरै बेर लागेन। वीर सेनापति “मेरो काम त हरेक काफिरलाई तरबारले हान्नु हो!” भन्दै “अल्लाहु अकबर!… अल्लाहु अकबर!…” भन्ने मुबारक वचनबाट नयाँ रूहानी शक्ति पाइरहनुभएको थियो। तरबारको हरेक प्रहारमा एउटा शत्रु सखाप पार्नुहुन्थ्यो, वरिपरि कसैलाई नजिक आउन दिनुहुन्नथ्यो। अल्लाह तआलाको मुबारक नाम उहाँको जिब्रोबाट छुट्दैनथ्यो; कहिल्यै नसकिने शक्तिका साथ लडिरहनुभएको थियो। आखिर एउटा शत्रु सैनिकले हजरत जाफरको दाहिने पाखुरामा तरबार हान्यो। दाहिने हात काटिएका हजरत जाफरले पवित्र इस्लामी झन्डा भुइँमा खस्नुअघि नै देब्रे हातले समात्नुभयो, उठाएर फेरि फहराउनुभयो। त्यत्तिकैमा अर्को एउटा तरबारको प्रहार… देब्रे हात पनि काटियो। यस पटक उहाँले झन्डालाई काटिएका पाखुराका बीचमा छातीमा थिचेर फहराउने कोसिस गर्नुभयो। तर एकपछि अर्को गर्दै बेस्सरी बर्सिएका शत्रुका तरबारले उहाँ धेरै तिर्सना गरेको शहादतको दर्जामा पुग्नुभयो। उहाँको मुबारक रूह जन्नतका सबैभन्दा उच्च दर्जातिर उडिसकेको थियो… उहाँको शरीरमा तरबार र भालाका नब्बेभन्दा बढी घाउ गनिएका थिए।३ आफ्ना सेनापति शहीद हुनुभएको देखेर वीर मुजाहिदहरूले भुइँमा खसेको इस्लामी झन्डा टिप्नासाथ हजरत अब्दुल्लाह बिन रवाहालाई सुम्पे।

“हे मेरो कौम, किन दोधारमा पर्छौ? शहीद हुने नियतले युद्धमा आएका होइनौँ र हामी?” अब्दुल्लाह बिन रवाहा (रदियल्लाहु अन्हु)

उहाँले पनि घोडामाथि झन्डा फहराउँदै शत्रुमाथि जोडले हमला गर्नुभयो। एकातिर सामु आउने शत्रुलाई ढाल्दै हुनुहुन्थ्यो, अर्कोतिर यसो भन्दै हुनुहुन्थ्यो:

हे मेरो नफ्स, तँ पक्कै मेरो अधीनमा आउनेछस्,
आज म शहीद हुनेछु, यो युद्धमा कसम खाएँ।
या त तँ आफैँ यसमा राजी हुनेछस्,
या म तँलाई जबरजस्ती यो मान्न लगाउनेछु।
यदि यो युद्धमा तँ मारिइनस् भने,
हे मेरो नफ्स, भन मलाई, के तँ कहिल्यै मर्दैनस्?
जाफर बिन अबी तालिब र जैद बिन हारिसाले
गरेको काम गरिस् भने, जान्, असल गर्नेछस्।
उहाँहरू शहीद हुनुभयो, हे मेरो नफ्स, पछि नहट,
नत्र अभागी हुनेछस्, ल अघि हुत्ति!

हजरत अब्दुल्लाह पनि “अल्लाहु अकबर!” भन्ने नाराबीच शत्रुसँग निर्मम लडाइँमा भिड्नुभएको थियो। एकाएक तरबारको एउटा प्रहार उहाँको औँलामा लाग्यो र काटिएको औँला हातमा झुन्डिन थाल्यो। अल्लाह तआला र उहाँका रसूलको प्रेमले जलिरहेका यी मुबारक सेनापति तुरुन्तै घोडाबाट भुइँमा हामफाल्नुभयो, लडाइँमा बाधा दिने घाइते औँलालाई खुट्टामुनि थिच्नुभयो र “तँ त एउटा घाइते औँला मात्र होस् नि? यो दुर्घटना पनि तँलाई अल्लाह तआलाकै बाटोमा परेको हो!” भन्दै तानेर छिनाल्नुभयो। बिजुलीझैँ घोडामा उफ्रेर फेरि पूरा बलले लड्न थाल्नुभयो। तर यत्रो लड्दा पनि शहादतको दर्जामा पुग्न नसकेकाले उहाँ आफैँलाई धिक्कार्न थाल्नुभयो… पटक-पटक शत्रुमाथि जाइलाग्नुभयो। अन्त्यमा भालाको एउटा प्रहारले भुइँमा ढल्नुभयो। अल्लाह तआला र उहाँका रसूलको बाटोमा लड्दालड्दै उहाँ शहीद हुनुभयो र उहाँको मुबारक रूह जन्नततर्फ उड्यो… त्यही क्षण हजरत अब्दुल्लाहको छेउमा लडिरहनुभएका अबुल युस्र काब बिन उमैरले झन्डा फहराउने कोसिस गर्नुभयो। आफूभन्दा जेठो र अनुभवी कोही छ कि भनेर असहाबबीच आँखा डुलाउनुभयो। साबित बिन अकरमलाई देख्नासाथ झन्डा उहाँलाई सुम्पनुभयो। हजरत साबितले झन्डा मुजाहिदहरूको अगाडि गाड्नुभयो र भन्नुभयो: “हे मेरा दाजुभाइ हो! छिट्टै आफूमध्ये कसैलाई सेनापति छान र उनको पछि लाग।” उहाँहरूले “हामीले तिमीलाई छान्यौँ” भन्नुभए पनि हजरत साबितले यो स्वीकार गर्नुभएन। उहाँको नजर हजरत खालिद बिन वलीदमा पर्‍यो। उहाँलाई भन्नुभयो: “हे अबू सुलैमान! झन्डा तिमी लेऊ!” भर्खरै मुसलमानहरूमा सामेल हुनुभएका हजरत खालिद अदबले गर्दा पवित्र झन्डा लिन चाहनुभएन र उहाँका मुबारक ओठबाट यी शब्द निस्किए: “म यो झन्डा तिमीबाट लिन सक्दिनँ! यसको लायक मभन्दा तिमी बढी छौ। किनभने तिमी जेठा छौ र बद्रको गजवामा रसूलुल्लाहको छेउमा लड्ने सौभाग्य पाएका छौ!…” तर समय बहुमूल्य थियो। वरिपरि असहाबे किराम शत्रुसँग घमासान भिडिरहनुभएको थियो, एक लाखको शत्रुलाई पछाडि धकेल्ने प्रयास गरिरहनुभएको थियो। हजरत साबितले आफ्नो कुरा दोहोर्‍याउनुभयो: “हे खालिद! रसूलुल्लाहको पवित्र झन्डा छिटो लेऊ! अल्लाहको कसम, यो तिमीलाई दिनकै लागि मैले लिएको थिएँ। युद्धको कला तिमी मभन्दा राम्ररी जान्दछौ!” अनि वरिपरिका मुजाहिदहरूलाई सोध्नुभयो: “हे मेरा दाजुभाइ हो! खालिद सेनापति हुनेबारे तिमीहरूको राय के छ?” उहाँहरू सबैले एकै स्वरमा भन्नुभयो: “उहाँलाई हामीले आफ्नो सेनापति बनायौँ।” तब हजरत खालिदले सारा संसारका सरदारले आफ्नो मुबारक हातले सुम्पनुभएको झन्डा ठूलो आदर र अदबका साथ लिनुभयो र त्यसलाई चुम्बन गर्नुभयो। घोडामा उफ्रेर आफ्नो सारा रवाफ र तेजका साथ शत्रुमाथि जाइलाग्नुभयो।४

वीर सहाबीहरू आफ्ना नयाँ सेनापतिको पछि लागेर फेरि आक्रमणमा उत्रिनुभयो। हजरत खालिद अघि कहिल्यै नदेखिएको साहस र सीपका साथ लड्दै सामु आउनेलाई ढाल्दै जानुहुन्थ्यो। एकाएक हजरत कुत्बा बिन कतादाले शत्रुका सेनापतिमध्ये एक मालिक बिन जाफिलाको टाउको धडबाट छुट्याइदिनुभयो। रूमीहरूको मनोबल टुट्यो। तर समय घर्किसकेको थियो; साँझ परेको थियो र अँध्यारो हुन थालेको थियो। अँध्यारोमा लड्नु निकै खतरनाक थियो, किनभने गल्तीले आफ्नै साथीलाई हानिन सक्थ्यो…

त्यसैले दुवै पक्ष आ-आफ्नो छाउनीमा फर्किए। घाइतेहरूको उपचार गरियो। हजरत खालिद युद्धकलामा प्रतिभाशाली हुनुहुन्थ्यो। बिहान नयाँ चालका साथ शत्रुको सामु उत्रिएर उनीहरूलाई अलमल्याउन चाहनुहुन्थ्यो। त्यो रात उहाँले सैनिकहरूका ठाउँ फेर्नुभयो: दाहिनेतिरकालाई देब्रेतिर, देब्रेतिरकालाई दाहिनेतिर, अगाडिकालाई पछाडि र पछाडिकालाई अगाडि ल्याउनुभयो।

बिहान फेरि आक्रमणमा उत्रिएका वीर मुजाहिदहरू “अल्लाहु अकबर” भन्ने नाराबीच लड्न थाले। शत्रुका सैनिकहरूले आफूमाथि जाइलागेका सैनिकलाई पहिलो पटक देख्दै थिए। यी हिजो लडेका मानिस थिएनन्।

पक्कै पनि मुसलमानहरूको सहायतामा नयाँ सेना आइपुगेको हुनुपर्छ!… थप सेना आइपुगेछ भन्ठानेर डराएका रूमी सैनिकहरूको मनोबल टुट्यो। उनीहरू आत्तिएर भाग्न थाले। यसलाई मौका ठानेर इस्लामी सेनाले रूमी सैनिकमाथि जोडदार हमला गर्‍यो।

शत्रुलाई धपाएपछि उहाँहरू मूताको किल्लामा आइपुग्नुभयो। किल्ला पनि जित्नुभयो र त्यहाँका धेरै प्रतिष्ठित मानिसलाई मार्नुभयो। हजरत खालिद र वीर सहाबीहरूले त्यो दिन झन् राम्रोसँग लड्दै शत्रुमाथि तरबार चलाउनुभयो र हजारौँको ज्यान जहन्नममा पठाउनुभयो। त्यो दिन हजरत खालिद बिन वलीदको हातमा नौवटा तरबार भाँचिएका थिए।५ अल्लाह तआलाको कृपा र रसूले अकरम (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम)का दुआको बरकतले तीन हजार मुजाहिद गाजीले एक लाख शत्रु सैनिकलाई तितरबितर पारेका थिए। यस ठूलो युद्धमा पन्ध्रजना शहीद हुनुभएको थियो। यसरी बाइजान्टिन साम्राज्यलाई उसको हद देखाइयो र दक्षिणतिर थप आक्रमण गर्नबाट रोकियो… रसूले अकरम, नबीए मुहतरमले युद्धमैदानबाट कुनै खबर आउनुअघि नै मूतामा भएका कुरा सुनाउन आफ्ना असहाबलाई मस्जिदमा भेला गर्नुभएको थियो। हाम्रा प्यारा नबीको मुबारक अनुहारबाट उहाँ साह्रै दुःखी हुनुहुन्छ भन्ने बुझिन्थ्यो; उहाँ झन् दुःखी हुनुहोला भन्ने डरले कसैले केही सोध्न सकिरहेको थिएन। आखिर असहाबे किराममध्ये एकजनाले भन्नुभयो: “या रसूलल्लाह! हाम्रा ज्यान तपाईँमाथि कुर्बान होऊन्! तपाईँमा देखिएको शोक देखेदेखि हाम्रो भित्री मन रगतका आँसु रोइरहेको छ; हाम्रो दुःख कति गहिरो छ, जनाबे हकलाई मात्र थाहा छ!” हाम्रा प्यारा नबीका मुबारक आँखाबाट आँसु बग्न थाले र उहाँले भन्नुभयो: “तिमीहरूले ममा देखेको दुःख, मलाई शोकमा डुबाउने कुरा मेरा असहाब शहीद हुनु थियो। उनीहरूलाई जन्नतमा एकअर्काका सामुन्ने तख्तमा बसेका दाजुभाइ भएर रहेको नदेखुन्जेल यो हाल रह्यो। जैद बिन हारिसाले झन्डा हातमा लिए। अन्त्यमा उनी शहीद गरिए। अहिले उनी जन्नतमा पसे; त्यहाँ दौडिरहेका छन्। त्यसपछि झन्डा जाफर बिन अबी तालिबले लिए। शत्रुका सेनामाथि जाइलागे, लडे र अन्त्यमा उनी पनि शहीद भए। उनी शहीद भएर जन्नतमा पसे र याकूतका दुईवटा पखेटाले आफूले चाहेजस्तो उडिरहेका छन्। जाफरपछि झन्डा अब्दुल्लाह बिन रवाहाले लिए। हातमा झन्डा लिएरै शत्रुसँग लडे, शहीद भए र जन्नतमा पसे। जन्नतमा सुनका तख्तमाथि उनीहरू मलाई देखाइए। या अल्लाह! जैदलाई मगफिरत दिनुहोस्!… या अल्लाह! जाफरलाई मगफिरत दिनुहोस्! या अल्लाह! अब्दुल्लाह बिन रवाहालाई मगफिरत दिनुहोस्!”

“हे खालिद! रसूलुल्लाहको पवित्र झन्डा छिटो लेऊ! अल्लाहको कसम, यो तिमीलाई दिनकै लागि मैले लिएको थिएँ। युद्धको कला तिमी मभन्दा राम्ररी जान्दछौ!” साबित बिन अकरम (रदियल्लाहु अन्हु)

सारा संसारका सरदारका मुबारक आँखाबाट अझै आँसु बगिरहेका थिए। आँसुकै बीच उहाँले भन्दै जानुभयो: “अब्दुल्लाह बिन रवाहापछि झन्डा खालिद बिन वलीदले लिए। अब युद्ध चर्कियो। या अल्लाह! उनी (खालिद बिन वलीद) तपाईँका तरबारहरूमध्ये एउटा तरबार हुन्। उनलाई सहायता गर्नुहोस्!…”६ हजार किलोमिटरभन्दा टाढाको युद्धमैदानको हाल हाम्रा प्यारा नबीले अल्लाह तआलाको अनुमतिले मुजिजास्वरूप देख्नुभएको थियो र असहाबलाई बताउनुभएको थियो। हजरत जाफर बिन अबी तालिब शहीद हुनुभएको दिन यो घटना सुनाइसकेपछि उहाँ उठ्नुभयो र हजरत जाफरको घर जानुभयो। जाफरकी श्रीमती अस्माले घरको काम सकेर बच्चाहरूलाई नुहाइदिई कपाल कोरिदिनुभएको थियो। हाम्रा प्यारा नबीले भन्नुभयो: “हे अस्मा! जाफरका छोराहरू कहाँ छन्? उनीहरूलाई मकहाँ ल्याऊ!” अस्मा खातूनले बच्चाहरू ल्याउनुहुँदा हजुर रसूलुल्लाहले उनीहरूलाई छातीमा टाँस्नुभयो र मन नभरिउन्जेल चुम्नुभयो, सुँघ्नुभयो। उहाँको मुबारक हृदयले थाम्न सकेन; मुबारक आँखाबाट आँसु धारा-धारा बग्न थाले। यो देखेर हजरत जाफरकी श्रीमतीले बिन्ती गर्दै सोध्नुभयो: “या रसूलल्लाह! मेरा आमाबुबा र मेरो ज्यान तपाईँमाथि कुर्बान होऊन्! मेरा छोराहरूमाथि किन अनाथमाथि जस्तो दया देखाउँदै हुनुहुन्छ? कतै जाफर र उहाँका साथीहरूबारे कुनै दुःखद खबर त पाउनुभएन?!” सारा संसारका सरदारको मन साह्रै भारी भएको थियो। उहाँले भन्नुभयो: “हो!… उनीहरू आज शहीद भए!…” हाम्री आमा हजरत अस्मा पनि आफ्ना अनाथ नानीहरूलाई छातीमा टाँसेर रुन थाल्नुभयो। यो दृश्य हाम्रा प्यारा नबीले धेरैबेर हेर्न सक्नुभएन र त्यहाँबाट निस्कनुभयो।७

आफ्नो धन्य घर फर्कनुभएपछि हबीबे अकरम (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम)ले आफ्ना पवित्र पत्नीहरूलाई भन्नुभयो: “जाफरको परिवारका लागि खाना पकाउन नबिर्स!” तीन दिनसम्म शहीदका परिवारहरूलाई खाना पठाइयो। केही दिन बितेपछि हजरत याला बिन उमय्याले मदीनामा खुसीको खबर ल्याउनुभयो। उहाँले के-के भयो भनेर सुनाउन नपाउँदै रसूले अकरमले उहाँलाई “चाहन्छौ भने भएका कुरा तिमी नै सुनाऊ, चाहन्छौ भने म तिमीलाई सुनाउँछु” भन्नुभयो र युद्धमैदानमा भएका कुरा मसिनो गरी बताउनुभयो। तब हजरत याला बिन उमय्याले भन्नुभयो: “तपाईँलाई सत्य धर्म र किताबसहित नबी बनाएर पठाउनुहुने अल्लाह तआलाको कसम खान्छु, मुजाहिदहरूमाथि बितेका घटनामध्ये तपाईँले नसुनाएको एउटा पनि बाँकी राख्नुभएन।” हजुरले भन्नुभयो: “अल्लाह तआलाले मेरा लागि बीचको दूरी हटाइदिनुभयो र मैले युद्धमैदान आफ्नै आँखाले देखेँ।”

केही दिनपछि खबर ल्याउनेहरूले इस्लामी सेना मदीनानजिक आइपुग्दै छ भनी बताए। प्यारा नबी असहाबसँगै उठ्नुभयो र स्वागत गर्न मदीनाबाहिर निस्कनुभयो। टाढाबाट धुलोको बादल उठिरहेको थियो, पवित्र इस्लामी झन्डा फहराइरहेको थियो। तरबार र ढालको चमकले वरिपरि ऐनाझैँ टल्किरहेको थियो… सबैमा गहिरो उत्सुकता देखिन्थ्यो। केही बेरमै हजरत खालिद बिन वलीदको अगुवाइमा मुजाहिद गाजीहरू मदीना भित्रिनुभयो, रदियल्लाहु तआला अन्हुम अजमईन…

“या अल्लाह! जैदलाई मगफिरत दिनुहोस्!… या अल्लाह! जाफरलाई मगफिरत दिनुहोस्! या अल्लाह! अब्दुल्लाह बिन रवाहालाई मगफिरत दिनुहोस्!” हदीसे शरीफ

हूर कन्याहरू आए,
नूरको कपडामा बेरे,
मुहम्मदमा अनुहार छुवाए,
मुहम्मद जन्मनुभएको रात।
आकाशका ढोका खुले,
संसारमा रहमत छरियो,
जन्नतका पहिरन सिलाइए,
मुहम्मद जन्मनुभएको रात।
यूनुस भन्छ: “हे दाजुभाइ हो,
आँखाबाट रगतका आँसु बग्छन्,
पहाड र ढुङ्गाले सज्दा गरे,
मुहम्मद जन्मनुभएको रात।”

काबा मुअज्जमाको एउटा पुरानो दृश्य /

मक्का मुकर्रमा [१८९०]