प्यारा नबीको इस्तिगफार१
प्यारा नबी सृष्टिमध्ये सबैभन्दा श्रेष्ठ हुनुभएझैँ अल्लाह तआलालाई जसरी चिन्नुपर्ने हो त्यसरी चिन्ने र अल्लाहको सबैभन्दा बढी डर मान्ने पनि हुनुहुन्थ्यो। जनाबे हकले प्यारा नबीलाई पाप गर्नबाट जोगाउनुभएको भए पनि उहाँ नरोकिई इबादत गर्नुहुन्थ्यो, अल्लाह तआलासँग दुआ र इस्तिगफार गर्नुहुन्थ्यो। रातको सुरुमा (इशापछि) सुत्नुहुन्थ्यो, अन्तिम भागमा इबादत गर्नुहुन्थ्यो। इब्ने अब्बास यसरी सुनाउनुहुन्छ: “एक रात म मोमिनहरूकी आमा हजरत मैमूनाको घरमा पाहुना भएँ। रसूलुल्लाह आधा रातसम्म, वा त्योभन्दा केही अघि वा पछिसम्म सुत्नुभयो। त्यसपछि ब्युँझेर उठेर बस्नुभयो, हातले अनुहारबाट निद्राको छाप हटाउनुभयो। उठेर झुन्ड्याइराखेको पानीको करुवा लिएर वुजू गर्नुभयो। सूरा आले इमरानको अन्तिम भागबाट दसवटा आयते करीमा पढ्नुभयो र नमाजमा उभिनुभयो। म पनि उठेँ, रसूलुल्लाहले जसरी वुजू गर्नुभयो त्यसरी नै वुजू गरेँ र नमाजमा ती सरवरको छेउमा उभिएँ। रसूलुल्लाहले दुई रकअत नमाज पढ्नुभयो। त्यसपछि थप दुई रकअत पढ्नुभयो। त्यसपछि फेरि दुई रकअत पढ्नुभयो। अनि वित्रको नमाजमा उभिनुभयो। त्यसपछि फज्रको अजान नहुन्जेल पल्टिनुभयो। अनि उठेर फेरि दुई रकअत नमाज पढ्नुभयो र मस्जिद गएर फज्रको फर्ज पढ्नुभयो।”२ हाम्री आमा हजरत आइशा सुनाउनुहुन्छ: “हजुर रसूलुल्लाह एक रात सुत्नुभएको थियो। ब्युँझनुभएपछि भन्नुभयो: ‘हे आइशा, तिमीले अनुमति दिन्छौ भने आज राति म आफ्ना रबको इबादतमा लागूँ।’ त्यसपछि उठ्नुभयो। कुरआने करीम पढ्दै रुनुभयो। आँसुले उहाँका दुवै घुँडासमेत भिजे। उहाँले पढिरहनुभयो; जति पढ्नुहुन्थ्यो, मुबारक आँसुले शरीरमा छोएका सबै ठाउँ भिजाउँथ्यो। यो हाल बिहानसम्म रह्यो।
बिहान बिलाल हबशी आएर यो हाल देखेपछि भन्नुभयो: ‘या रसूलल्लाह! मेरा आमाबुबा तपाईँमाथि कुर्बान होऊन्! अल्लाह तआलाले तपाईँका अघिल्ला र पछिल्ला गल्ती माफ गरिसक्नुभएको छैन र?’ रसूलुल्लाहले भन्नुभयो: ‘हे बिलाल! के म शुक्र गर्ने बन्दा नबनूँ? अल्लाह तआलाले आज राति३ “आकाशहरू र धर्तीको सृष्टिमा, रात र दिन एकपछि अर्को आउनुमा बुद्धि भएकाहरूका लागि पक्कै धेरै आयतहरू, सङ्केतहरू छन्” भन्ने भावार्थ भएको सूरा आले इमरानको १९०औँ आयते करीमा नाजिल गर्नुभयो।’” “मुस्लिम”मा बताइएको हदीसे शरीफमा पनि उहाँले भन्नुभयो: “मेरो हृदयमा यस्ता कुरा आउँछन्, तिनका कारण म हरेक दिन र रात सत्तरी पटक अल्लाह तआलासँग इस्तिगफार गर्छु”; र “मेरो हृदयमा (इलाही नूरहरू आउन रोक्ने) एउटा पर्दा पैदा हुन्छ। त्यसैले म हरेक दिन ७० पटक इस्तिगफार गर्छु”; र फेरि “म हरेक दिन अल्लाह तआलासँग सय पटक इस्तिगफार गर्छु।”४
प्यारा नबीमा अल्लाह तआलाको डर यति धेरै थियो कि उहाँ ठूलो स्वरले हाँस्नुभएको कहिल्यै देखिँदैनथ्यो। इमाम तिर्मिजीले अबू जरबाट मरफूअन५ बताउनुभएको हदीसे शरीफमा उहाँले यसो भन्नुभएको छ: “निःसन्देह, तिमीहरूले नदेखेका कुरा म देख्छु। तिमीहरूले नसुनेका कुरा पनि म सुन्छु। आकाशमा फरिश्ताहरूले सज्दा नगरेको चार औँला जति पनि खाली ठाउँ छैन। अल्लाहको कसम, मैले जानेको कुरा तिमीहरूले जानेका भए थोरै हाँस्ने थियौ, धेरै रुने थियौ। बाटामा निस्केर गला फुट्ने गरी ठूलो स्वरले अल्लाह तआलासँग बिन्ती गर्ने थियौ।”६
अबू हुरैराले बयान गर्नुभएको हदीसे शरीफमा हजुर रसूलुल्लाहले भन्नुभयो: “कसैलाई पनि उसको अमलले जन्नत पुर्याउँदैन।” “या रसूलल्लाह, तपाईँलाई पनि?” भनेर सोधिँदा भन्नुभयो: “हो, मलाई पनि मेरो अमलले जन्नत पुर्याउँदैन। तर अल्लाह तआलाको फज्ल र रहमतले मलाई ढाक्छ।”
इब्ने उमर सुनाउनुहुन्छ: “रसूलुल्लाहसँग एउटा मजलिसमा हुँदा उहाँले ‘या रब! मलाई माफ गर्नुहोस् र मेरो तौबा कबूल गर्नुहोस्। तौबा कबूल गर्नुहुने र रहीम तपाईँ नै हुनुहुन्छ’ भनेर सय पटक भन्नुभएको हामी गन्थ्यौँ।”७
अनस बिन मालिकले बयान गर्नुभयो: “रसूलुल्लाह (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम) सधैँ ‘अल्लाहुम्म या मुकल्लिबल कुलूब, सब्बित कल्बी अला दीनिक’ भन्नुहुन्थ्यो।”८ तिर्मिजीले अबू सईद खुदरीबाट बयान गर्नुभएको हदीसे शरीफमा प्यारा नबीले भन्नुभयो: “ओछ्यानमा पस्दा तीन पटक ‘अस्तगफिरुल्लाहल अजीम अल्लजी ला इलाह इल्ला हुवल हय्यल कय्यूम व अतूबु इलैह’ भन्ने व्यक्तिका पाप समुद्रको फिँज, वा तमीमको इलाकाको बालुवा, वा रुखका पातको सङ्ख्या, वा संसारका दिनजत्तिकै धेरै भए पनि अल्लाह तआलाले उसका पाप माफ गरिदिनुहुन्छ।”
बुखारी र मुस्लिमले बयान गर्नुभएअनुसार रसूलुल्लाह यसरी इस्तिगफार गर्नुहुन्थ्यो: “अल्लाहुम्मगफिर ली खतीअती व जह्ली व इस्राफी फी अम्री व मा अन्त अअलमु बिही मिन्नी।” (या अल्लाह! तपाईँलाई थाहा भएका र मैले (जानेर वा) नजानेर आफ्नो सीमा नाघेर गरेका गल्ती माफ गर्नुहोस्!)
अबू मूसा अशअरी (रदियल्लाहु अन्हु)बाट बयान गरिएअनुसार रसूले अकरम (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम) यसरी पनि इस्तिगफार गर्नुहुन्थ्यो:
“अल्लाहुम्मगफिर ली हज्ली व जिद्दी व खताई व अम्दी व कुल्लु जालिक इन्दी। अल्लाहुम्मगफिर ली मा कद्दम्तु व मा अख्खर्तु व मा अस्रर्तु व मा अअलन्तु व मा अन्त अअलमु बिही मिन्नी, अन्तल मुकद्दमु व अन्तल मुअख्खरु व अन्त अला कुल्लि शैइन कदीर।”९ (या अल्लाह! ठट्टामा, गम्भीर भएर, बिर्सेर र जानीजानी मबाट हुन सक्ने सबै कमजोरीलाई मगफिरत गर्नुहोस्। या अल्लाह! मैले अघि सारेका र पछि पारेका, लुकाएर र खुला रूपमा गरेका, तपाईँलाई थाहा भएका हर किसिमका कमजोरी क्षमा गर्नुहोस्। मुकद्दम र मुअख्खर तपाईँ नै हुनुहुन्छ। हरेक कुरामा कादिर तपाईँ नै हुनुहुन्छ।)
रसूलुल्लाह दिनमा रोजा बस्नुहुन्थ्यो,
रातमा नमाजमा उभिनुहुन्थ्यो।
यदि तिमी ती मुज्तबाको उम्मत हौ भने,
सुन्नत र मकरूहमा सधैँ ध्यान देऊ।
“मेरो हृदयमा (इलाही नूरहरू आउन रोक्ने) एउटा पर्दा पैदा हुन्छ। त्यसैले म हरेक दिन ७० पटक इस्तिगफार गर्छु” हदीसे शरीफ
