WARUNKI WIARY (IMAN)

1- Wiara w istnienie i jedyność Allaha Najwyższego

(Amentu billahi) znaczy: „Wierzę w istnienie Allaha Najwyższego i w Jego jedyność. Potwierdzam tę prawdę sercem i wyznaję ją językiem”. Allah Najwyższy istnieje i jest jeden. Nie ma On wspólnika ani nikogo Sobie podobnego. To znaczy: w żaden sposób nikt nie jest Jego wspólnikiem ani w Jego atrybutach, ani w Jego Osobie. Tak jak osoby i atrybuty wszystkich stworzeń nie są podobne do Osoby i atrybutów Tego, który je stworzył, tak Osoba i atrybuty Stworzyciela nie są podobne do osoby i atrybutów żadnego z Jego stworzeń. Allah Najwyższy jest jedynym Stworzycielem każdego organu i każdej komórki wszystkich stworzeń i stwarza je z niczego. Nikt nie zna rzeczywistości Osoby Allaha Najwyższego. Jest On wolny od wszystkiego, co może przyjść na myśl i do wyobraźni. Nie jest dozwolone wyobrażanie sobie Jego Osoby. Powinniśmy jednak nauczyć się na pamięć Jego atrybutów i imion, które zostały oznajmione w Świętym Koranie, i nimi potwierdzać i wyznawać Jego boskość. Wszystkie Jego atrybuty i Imiona są przedwieczne (ezeli) i wieczne. Nie jest On materią, ciałem ani stanem. Nie ma Sobie podobnego, wspólnika ani przeciwieństwa. Nie jest podobny do rzeczy, które znamy lub o których możemy pomyśleć. Nie da się pojąć ani wyobrazić sobie, jaki On jest. Gdy mówimy „On”, nic z tego, co przyjdzie nam na myśl lub co możemy sobie wyobrazić, nie jest Nim. Allah Najwyższy istnieje i jest jeden. Poza Nim nie ma innego boga godnego czczenia. Allah Najwyższy nie jest określany czasem, miejscem ani kierunkiem. Nie jest w żadnym miejscu ani w żadnym kierunku. To On stworzył czas, miejsca i kierunki. Ludzie niewiedzący sądzą, że jest On ponad Arszem albo w górze, w niebie. To On stworzył Arsz oraz to, co ponad nim, i to, co pod nim. Coś, co zostało stworzone później, nie może być miejscem dla Tego, który jest przedwieczny (kadim – bez początku i wieczny). Ponieważ Jego Osoba nie przebywa w żadnym miejscu, jest On także wolny od sześciu znanych kierunków. Nie jest ani nad, ani pod, ani z przodu, ani z tyłu, ani z prawej, ani z lewej strony. Nie jest ani wewnątrz tego wszechświata, ani poza nim. Bycie wewnątrz lub na zewnątrz można pomyśleć tylko o dwóch rzeczach stworzonych.

Nie można mówić, że Allah Najwyższy jest wszędzie. Ponieważ Allah Najwyższy jest wolny od posiadania miejsca, mówienie, że On jest wszędzie, byłoby tym samym, co przypisywanie Mu miejsca. Tym, który stworzył każde miejsce, czyli wszystko, jest Allah Najwyższy. Stworzone nie może być miejscem dla Stworzyciela. Dlatego zamiast mówić, że jest wszędzie, powinniśmy mówić: „Allah Najwyższy jest wolny od miejsca”. Z tego względu nie mówi się, że Allah jest wszędzie. Mówi się: „Allah Najwyższy w każdym czasie i w każdym miejscu jest obecny i widzący (hazyr i nazyr)”.

„Każdy muzułmanin powinien najpierw kazać swoim dzieciom nauczyć się na pamięć Amentu i dobrze nauczyć je jego znaczenia”. Husejin bin Sa’id (rahmetullahi alejh)

Hazrat Sejjid Abdulhakim Arwasi powiedział:

„Ponieważ Allah Najwyższy nie jest określany czasem ani miejscem, słowa, że jest obecny i widzący (hazyr i nazyr), są przenośnią. Znaczy to, że jest obecny i widzi bez czasu i bez miejsca. Tak jak wszystkie atrybuty Allaha Najwyższego są bez czasu i bez miejsca, tak i Jego obecność, i Jego widzenie są bez czasu i bez miejsca”. Wszechświat został stworzony na poziomie wyobrażenia (hajal). To, że świat na poziomie wyobrażenia nieustannie wydaje się istniejący, dzieje się mocą Allaha. On jest Stworzycielem, Właścicielem i absolutnym Władcą wszystkich stworzeń. Należy wierzyć i wyznawać, że nie ma nikogo, kto by Nim władał, rozkazywał Mu lub był od Niego wyższy. Wszelka wyższość i każdy atrybut doskonałości należą tylko do Niego. Nie ma u Niego żadnej wady i żadnego niedoskonałego atrybutu. Może uczynić to, czego zechce. To, co czyni, nie jest czynione na korzyść Jego Samego ani kogoś innego. Nie czyni niczego w zamian za coś. Mimo to w każdym Jego czynie jest mądrość (hikmet), pożytek, łaska i dobro. Allah Najwyższy nie jest zobowiązany dawać Swoim stworzeniom tego, co dobre i pożyteczne, ani nie jest zobowiązany jednych nagradzać, a innych karać. Gdyby wszystkich grzeszników umieścił w Raju, przystawałoby to Jego łasce i dobroci. A gdyby wszystkich, którzy są Mu posłuszni i czynią Mu ibadet, wrzucił do Piekła, nie byłoby to sprzeczne z Jego sprawiedliwością. Jednak zechciał i oznajmił, że muzułmanów, tych, którzy czynią Mu ibadet, wprowadzi do Raju i obdarzy ich nieskończonymi darami i dobrodziejstwami, a niewierzących będzie wiecznie karał w Piekle. On nie odstępuje od Swojego słowa. Gdyby wszystkie żywe istoty uwierzyły w Niego i były Mu posłuszne, w niczym by Mu to nie pomogło, a gdyby wszystkie istoty stały się niewierzące, buntownicze i zuchwałe i wystąpiły przeciwko Niemu, w niczym by Mu to nie zaszkodziło. Jeśli zechce, przebaczy temu, kto popełnił jakikolwiek wielki grzech i umarł bez skruchy, o ile nie jest to szirk (bałwochwalstwo) ani kufr (niewiara). Jeśli zechce, ukarze go za mały grzech. Oznajmił, że nigdy nie przebaczy tym, którzy umierają jako niewierzący i odstępcy (murted), i że będzie ich karał wiecznie.

Muzułmanów, którzy czynią Mu ibadet, lecz których wiara (itikad) nie jest zgodna z wiarą Ehl-i sunnet, a którzy umierają bez skruchy, ukarze w Piekle; jednak tacy muzułmanie, którzy idą za bidatem, nie pozostaną w Piekle na wieki.

Ujrzenie Allaha Najwyższego oczami na tym świecie jest możliwe (dżaiz), jednak nikt nigdy tego nie dostąpił. W Dniu Sądu Ostatecznego na miejscu Mahszer będzie On widziany przez niewierzących i grzesznych muzułmanów w Swoim gniewie (kahr) i majestacie (dżelal), a przez pobożnych muzułmanów w Swojej łaskawości (lutf) i pięknie (dżemal). Wierzący zobaczą Go w Raju z atrybutem piękna (dżemal). Aniołowie i kobiety też Go zobaczą. Niewierzący będą tego pozbawieni.

Nie można pomyśleć, że nad Allahem Najwyższym przemija czas, dzień czy noc. Ponieważ w Nim pod żadnym względem nie może zajść żadna zmiana, nie można też o Nim powiedzieć, że w przeszłości był taki, a w przyszłości będzie taki. Nie wnika On (hulul) w nic, to znaczy z niczym się nie łączy. Nie ma On przeciwieństwa, odpowiednika, nikogo Sobie podobnego, wspólnika, pomocnika ani opiekuna.

Nie ma On ani ojca, ani matki, ani syna, ani córki, ani małżonki. Zawsze jest obecny, wszystko obejmuje i wszystko widzi. Każdemu jest bliższy niż jego tętnica szyjna. Jednak Jego obejmowanie, Jego obecność, Jego bycie z nami i Jego bliskość nie są takie, jak my rozumiemy te słowa. Jego bliskości nie pojmie się wiedzą uczonych islamskich (ulema), inteligencją uczonych nauk ścisłych ani odkryciami i widzeniami (keszf i szuhud) ewlija (umiłowanych sług Allaha Najwyższego). Rozum ludzki nie pojmie ich wewnętrznej istoty. Allah Najwyższy jest jeden w Swojej Osobie i w Swoich atrybutach. W żadnym z nich nie zachodzi zmiana ani przeobrażenie.

Imiona Allaha Najwyższego są nieskończone. Znane jest, że ma tysiąc jeden Imion, to znaczy, że oznajmił ludziom tysiąc jeden ze Swoich Imion. W religii Muhammeda (alejhisselam) oznajmiono dziewięćdziesiąt dziewięć z nich. Nazywa się je „Esma-i husna”.

Atrybuty zati i subuti Allaha Najwyższego

Allah Najwyższy ma sześć atrybutów zwanych Sifat-i zatijje:

1- Wudżud: Allah Najwyższy istnieje. Jego istnienie jest przedwieczne. Jest On Wadżib-ul-wudżud, to znaczy, że Jego istnienie jest konieczne. 2- Kydem: Istnienie Allaha Najwyższego nie ma początku.

3- Beka: Istnienie Allaha Najwyższego nie ma końca. Nigdy nie przestanie istnieć. Tak jak niemożliwe jest, by miał wspólnika, tak niemożliwy jest niebyt dla Jego Osoby (Zat) i atrybutów.

4- Wahdanijjet: Allah Najwyższy nie ma wspólnika ani nikogo Sobie podobnego ani w Swojej Osobie, ani w Swoich atrybutach, ani w Swoich czynach.

5- Muhalefetun-lil-hawadis: Jego Osoba i atrybuty nie są podobne do osoby i atrybutów żadnego z Jego stworzeń.

6- Kyjam bi-nefsihi: Allah Najwyższy istnieje przez Swoją Osobę. Nie potrzebuje żadnego miejsca. Gdy nie było jeszcze materii ani miejsca, On istniał, ponieważ jest wolny od wszelkiej potrzeby. Jaki był, zanim powołał ten wszechświat z niebytu do istnienia, taki będzie zawsze, bez końca.

Allah Najwyższy ma osiem atrybutów zwanych Sifat-i subutijje:

1- Hajat: Allah Najwyższy jest żywy. Jego życie nie jest podobne do życia stworzeń. Jego życie, godne i właściwe tylko Jego Osobie, jest bez początku i bez końca. 2- Ilm: Allah Najwyższy wie wszystko. Jego wiedza nie jest podobna do wiedzy stworzeń. Jeśli mrówka idzie po czarnym kamieniu w ciemności nocy, On ją widzi i o niej wie. Zna myśli i zamiary, które ludzie mają w sercach. W Jego wiedzy nie zachodzi żadna zmiana. Jest ona bez początku i bez końca.

3- Sem’: Allah Najwyższy słyszy. Słyszy bez żadnego pośrednictwa i bez kierunku. Jego słyszenie nie jest podobne do słyszenia stworzeń. Ten Jego atrybut, jak wszystkie inne Jego atrybuty, jest bez początku i bez końca. 4- Basar: Allah Najwyższy widzi. Widzi bez narzędzia i bez warunków. Jego widzenie nie odbywa się za pomocą oczu. 5- Irade: Allah Najwyższy ma wolę. Stwarza to, czego chce. Wszystko powstaje dzięki Jego woli. Nie ma siły, która mogłaby przeszkodzić Jego woli.

6- Kudret: Allah Najwyższy jest wszechmocny. Nic nie jest dla Niego trudne.

7- Kelam: Allah Najwyższy ma atrybut mowy. Jego mowa nie odbywa się za pomocą narzędzi, liter, głosów ani języka.

8- Tekwin: Allah Najwyższy jest Stworzycielem. Poza Allahem nie ma innego stworzyciela. Wszystko zostało stworzone przez Niego. Nikogo poza Allahem Najwyższym nie powinniśmy nazywać stworzycielem. Wszystkie byty stworzył z niczego. Tylko On stwarza ruchy, bezruch, myśli, choroby, uzdrowienia, dobre i złe czyny, pożytki i szkody ludzi i zwierząt. Człowiek nie może stworzyć ani swoich ruchów, ani swoich myśli, ani czegokolwiek. To zawsze On powołuje do istnienia i stwarza myśli, czyny, badania i odkrycia ludzi. Nazywanie kogokolwiek innego niż On stworzycielem jest niewiedzą i fałszywą mową.

„Ponieważ Allah Najwyższy nie jest określany czasem ani miejscem, słowa, że jest obecny i widzący (hazyr i nazyr), są przenośnią. Znaczy to, że jest obecny i widzi bez czasu i bez miejsca”. Sejjid Abdulhakim Arwasi (rahmetullahi alejh)

Sifat-i subutijje Allaha Najwyższego, podobnie jak Jego sifat-i zatijje, są kadim (bez początku). Także te atrybuty są nieodłączne od Jego Osoby (Zat). Innymi słowy, Jego atrybuty nie są ani tym samym co Jego Osoba, ani czymś innym niż Jego Osoba. Nikt i nic nie może być wspólnikiem ani czymś podobnym w Jego atrybutach. Atrybuty zati to te atrybuty Allaha Najwyższego, które należą wyłącznie do Jego Osoby. Atrybutów tych nie ma u żadnego ze stworzeń. Nie mają też żadnego związku ze stworzeniami. Atrybuty subuti to atrybuty, które mają związek ze stworzeniami. Z wyjątkiem atrybutu stwarzania obdarzył nimi Swoje sługi w ograniczonej, niewielkiej mierze. W tych Jego atrybutach również nie może zajść żadna zmiana. One także, jak atrybuty zati, są przedwieczne (ezeli – bez początku). Ponieważ stworzenia zostały stworzone później, związek atrybutów ze stworzeniami powstał później (hadis); nie jest on bez początku. Te Jego atrybuty, to znaczy to, że jest żywy, wie, słyszy, widzi, ma moc, chce i mówi, w ogóle nie są podobne do atrybutów sług. Podobne są tylko nazwy. Nie jest możliwe pojąć rzeczywistości Jego Osoby i Jego atrybutów.

Żadne stworzenie nigdy nie zrozumie ani nie pojmie swojego Stworzyciela. Nasz Szlachetny Prorok oznajmił: „Rozmyślajcie o stworzeniach Allaha Najwyższego, lecz nie rozmyślajcie o Jego Osobie. Albowiem nie zdołacie ocenić Jego wielkości ani nie jesteście w stanie Go pojąć”. W innym hadis-i szerif oznajmiono: „Allah Najwyższy jest daleko ponad wszystkim, co przychodzi na myśl”.1

2- Wiara w aniołów

We Melaiketihi: Znaczy: „Wierzę w aniołów Allaha Najwyższego”. Aniołowie są ciałami, lecz są latif (subtelni, eteryczni), subtelniejsi od substancji w stanie gazowym. Są nurani (świetliści). Są żywi. Posiadają rozum (akl). Zła, które jest w ludziach, nie ma w aniołach. Potrafią przyjąć każdy kształt. Tak jak gazy stają się cieczą i ciałem stałym i przyjmują kształt, gdy stają się stałe, tak i aniołowie mogą przyjmować piękne kształty. Aniołowie nie są duszami, które oddzieliły się od ciał wielkich ludzi. Chrześcijanie uważają, że aniołowie są takimi duszami. Nie są też czymś w rodzaju energii czy siły. Niektórzy z dawnych filozofów tak sądzili.

Melek (anioł) znaczy ‚posłaniec’, ‚przynoszący wiadomość’. Liczba mnoga słowa melek to „Melaike”. Aniołowie zostali stworzeni przed wszystkimi innymi żywymi istotami. Dlatego oznajmiono, że należy wierzyć w aniołów przed księgami, a w księgi przed prorokami. Również w Świętym Koranie to, w co należy wierzyć, wymienione jest w tej kolejności. Wiara w aniołów powinna wyglądać tak: Aniołowie są sługami Allaha Najwyższego. Nie są Jego wspólnikami ani Jego córkami, jak sądzili niewierzący i bałwochwalcy. Allah Najwyższy jest zadowolony ze wszystkich aniołów. Są oni posłuszni Jego rozkazom. Nie grzeszą i nie buntują się przeciwko rozkazom. Nie są ani płci męskiej, ani żeńskiej. Nie zawierają małżeństw. Nie mają dzieci. Posiadają życie, to znaczy są żywi.

„Rozmyślajcie o stworzeniach Allaha Najwyższego, lecz nie rozmyślajcie o Jego Osobie. Albowiem nie zdołacie ocenić Jego wielkości ani nie jesteście w stanie Go pojąć”. Hadis-i szerif

Gdy Allah Najwyższy oznajmił, że stworzy ludzi, aniołowie zapytali: „O nasz Panie! Czy stworzysz takie istoty, które będą szerzyć zepsucie na ziemi i przelewać krew?”. Takie pytania aniołów, zwane zelle, nie zmieniają tego, że są oni nieskazitelni i bez winy. Spośród wszystkich stworzeń najliczniejsi są aniołowie. Ich liczby nie zna nikt poza Allahem Najwyższym. W niebiosach nie ma pustego miejsca, w którym aniołowie nie czyniliby ibadetu. Każde miejsce w niebiosach jest wypełnione aniołami w ruku (skłonie w modlitwie) lub w sedżde (pokłonie). W niebiosach, na ziemi, w trawie, w gwiazdach, we wszystkim, co żywe i nieożywione, w każdej kropli deszczu, w każdym liściu drzew, w każdym atomie i każdej molekule, w każdej reakcji i w każdym ruchu – we wszystkim aniołowie mają swoje obowiązki. Wszędzie wykonują rozkazy Allaha Najwyższego. Są pośrednikami pomiędzy Allahem Najwyższym a stworzeniami. Niektórzy z nich są przełożonymi innych aniołów. Niektórzy przynosili wiadomości prorokom ludzi. Niektórzy aniołowie wnoszą do serca człowieka dobre myśli, które nazywa się „ilham” (natchnieniem).

Niektórzy zaś nie mają pojęcia o ludziach ani o wszystkich innych stworzeniach; zatracili się w zachwycie nad pięknem Allaha Najwyższego. Każdy anioł ma swoje określone miejsce, którego nie może opuścić. Aniołowie rajscy przebywają w Raju. Ich przełożonym jest Rydwan. Aniołowie Piekła, Zebani, wykonują w Piekle to, co im nakazano. Ogień Piekła im nie szkodzi, tak jak morze nie szkodzi rybie. Przełożonych Zebani jest dziewiętnastu. Największego z nich nazywa się Malik. Czterech aniołów, którzy spisują wszystkie dobre i złe czyny człowieka – dwóch przychodzących nocą i dwóch przychodzących za dnia – nazywa się Kiramen katibin albo aniołami Hafaza.

Przekazano też, że aniołowie Hafaza są inni niż aniołowie Kiramen katibin. Anioł z prawej strony człowieka jest przełożonym anioła z lewej strony i spisuje dobre czyny. Ten z lewej strony spisuje złe czyny. Istnieją aniołowie, którzy będą karać niewierzących i nieposłusznych muzułmanów w ich grobach, oraz aniołowie, którzy będą zadawać pytania w grobie. Aniołów zadających pytania nazywa się „Munker i Nekir”. Tych, którzy będą pytać wierzących, nazywa się też „Mubeszszir i Beszir”. Aniołowie górują rangą jedni nad drugimi. Najwyżsi rangą aniołowie są czterej. 1- Dżebrail (alejhisselam). Jego obowiązkiem było przynoszenie prorokom objawienia (wahj) i oznajmianie nakazów i zakazów. 2- Israfil (alejhisselam). Zadmie w trąbę zwaną Sur. Zadmie w Sur dwa razy. Za pierwszym razem umrze wszystko, co żyje, poza Allahem Najwyższym. Za drugim razem wszyscy ożyją. 3- Mikail (alejhisselam). Jego obowiązkiem jest sprawianie taniości i drożyzny, niedostatku i obfitości oraz wprawianie w ruch wszelkiej materii. 4- Azrail (alejhisselam). On odbiera ludziom dusze.

Ci czterej są prorokami wszystkich aniołów. Po tych czterech pod względem rangi następują cztery grupy aniołów: czterej aniołowie Hamele-i Arsz, których w Dniu Sądu Ostatecznego będzie ośmiu; aniołowie przebywający w boskiej obecności, zwani Mukarrebin; przełożeni aniołów kary, zwani Kerubijan; oraz aniołowie miłosierdzia, zwani Ruhanijan. Wszyscy oni są najwyżsi spośród aniołów.

Są oni wyżsi od wszystkich ludzi z wyjątkiem proroków. Pobożni (salih – ci, którzy są pobożni i unikają grzechu) i ewlija spośród muzułmanów są wyżsi od zwykłych aniołów. A zwykli aniołowie są wyżsi od zwykłych muzułmanów, czyli od nieposłusznych i grzeszących.

3- Wiara w Jego księgi

We Kutubihi: Znaczy: „Wierzę w księgi zesłane przez Allaha Najwyższego”. Zesłał On te księgi niektórym prorokom przez anioła Dżebraila, który im je recytował, innym – zapisane na tablicach, a jeszcze innym – pozwalając im je usłyszeć bez pośrednictwa anioła. Wszystkie te księgi są mową (Kelam) Allaha Najwyższego. Są bez początku i bez końca. Nie są stworzone. Nie są słowami ułożonymi przez aniołów ani własnymi słowami proroków. Wszystkie księgi zesłane przez Allaha Najwyższego są słuszne i prawdziwe. Oznajmiono nam o stu czterech niebiańskich księgach. Spośród nich znane jest, że dziesięć suhuf (l. mn. od sahife – mała księga) zostało zesłanych Ademowi (alejhisselam), pięćdziesiąt suhuf Szitowi (Szisowi) (alejhisselam), trzydzieści suhuf Idrisowi (alejhisselam) i dziesięć suhuf Ibrahimowi (alejhisselam); Tewrat (pierwotna Tora) został zesłany Musie (alejhisselam), Zebur (Psalmy) Dawudowi (alejhisselam), Indżil (Ewangelia) Isie (alejhisselam), a Święty Koran Muhammedowi (alejhisselatu wesselam). Święty Koran zastąpił wszystkie księgi i uchylił moc ich postanowień. W Świętym Koranie aż do Końca Świata nigdy nie będzie żadnego błędu, dodatku, zapomnienia ani braku. Cała wiedza o przeszłości i przyszłości zawarta jest w Świętym Koranie. Dlatego jest on wyższy i cenniejszy od wszystkich ksiąg. Największym cudem (mudżize) Wysłannika Allaha (sallallahu alejhi we sellem) jest Święty Koran. Nawet gdyby wszyscy ludzie i dżinny zebrali się razem i usiłowali powiedzieć coś na miarę najkrótszej sury Świętego Koranu, nie zdołaliby tego. Dziś wszyscy ludzie muszą iść za Świętym Koranem. Obecnie nigdzie nie ma prawdziwego Tewratu ani Indżilu. Istnieją zniekształcone Ewangelie. Księgi te zostały później zniekształcone, czyli zmienione przez ludzi. Nawet gdyby nie zostały zniekształcone, nie miałyby mocy obowiązującej; wszystkie zostały uchylone przez Allaha Najwyższego.

Święty Koran był zsyłany ajet po ajecie i został dopełniony w ciągu 23 lat. Święty Koran obowiązuje aż do Dnia Sądu Ostatecznego. Jest chroniony przed utratą mocy i przed zmianami ze strony ludzi. Kto wierzy, że jest w nim jakiś brak lub nadmiar, ten nie wierzy w Allaha Najwyższego. W świętych ajetach oznajmiono w tym znaczeniu:

«Zaprawdę, to My zesłaliśmy Koran i zaprawdę to My będziemy go strzec» (Hidżr: 9)

«Święty Koran jest księgą bardzo cenną i niezwykle potężną (niezrównaną). Fałsz nie przystąpi do niej ani z przodu, ani z tyłu. (Albowiem) została zesłana przez Allaha Najwyższego, który jest hakim (Najmądrzejszy) i mahmud (godny najwyższej chwały)» (Fussilet: 41–42) Święty Koran opowiada o wielu ukrytych rzeczach, które wydarzyły się w przeszłości i które wydarzą się w przyszłości. Im więcej się go czyta lub słucha, tym bardziej pragnie się go czytać lub słuchać. Ciało może się zmęczyć, lecz człowiek nigdy się nim nie znuży. Niezliczone doświadczenia dowiodły, że czytanie go lub słuchanie usuwa troski. Zdarzało się, że ci, którzy słyszeli, jak jest czytany lub recytowany, doznawali w sercu przerażenia i lęku, a niektórzy ludzie nawet umierali pod jego wpływem. Serca wielu zatwardziałych wrogów islamu zmiękły, gdy słuchali Świętego Koranu, i doszli oni do wiary.

Święty Koran od czasu, gdy został zesłany, nie uległ żadnej zmianie i nigdy nie ulegnie. Święty Koran jest mową Allaha. Nie jest możliwe, by ludzie stworzyli taką księgę. Nie było możliwe powiedzieć czegoś podobnego choćby do jednego jego ajetu. Od czternastu wieków poeci i literaci stoją bezradni i pełni podziwu wobec kompozycji (nazm) i znaczenia Świętego Koranu. Po tym, jak nasz Prorok (sallallahu alejhi we sellem) uświetnił Swoją obecnością tamten świat, Jego pierwszy kalif, Hazrat Ebu Bekr (radyjallahu anh), polecił zebrać cały Święty Koran na piśmie. W ten sposób powstała księga (rękopis) zwana Mushaf. Wszyscy Towarzysze Proroka jednomyślnie oznajmili, że ten mushaf jest mową Allaha Najwyższego. Trzeci kalif, Hazrat Osman (radyjallahu anh), polecił następnie przepisać jeszcze sześć mushafów i rozesłał je do niektórych prowincji.

Święty Koran należy czytać w jego oryginalnej postaci, po arabsku. Tekstu zapisanego innymi literami nie można nazywać Świętym Koranem. Biorąc go do ręki, należy mieć ablucję, usiąść twarzą w kierunku kybli i czytać go z uwagą. Należy czytać go powoli i z huszu (głęboką i pokorną czcią), patrząc w mushaf i wymawiając każdy ajet tak, jak należy, zgodnie z zasadami tedżwidu. Należy pamiętać, że to, co się czyta, jest mową Allaha Najwyższego, i stosować się do nakazów i zakazów Świętego Koranu.

4- Wiara w proroków

We Rusulihi: Znaczy: „Wierzę w proroków Allaha Najwyższego”. Prorocy zostali posłani, aby doprowadzić ludzi do drogi, którą upodobał sobie Allah Najwyższy, i wskazać im prawidłową drogę. Są to szlachetni i czcigodni ludzie, którzy pod względem natury, charakteru, wiedzy i rozumu przewyższają wszystkich ludzi swoich czasów i u których nie ma żadnej złej cechy charakteru ani żadnego niegodnego stanu.

Prorocy posiadają atrybut ismet, co znaczy, że ani przed oznajmieniem im ich proroctwa (nubuwwet), ani po nim nie popełnili żadnego grzechu, ani dużego, ani małego. Od oznajmienia im proroctwa aż do chwili, gdy ich proroctwo stało się znane i rozpowszechnione, nie mieli też wad takich jak ślepota, głuchota i tym podobne. Proroka, który przyniósł nową religię, nazywa się Resul (wysłannik). Proroka, który nie przyniósł nowej religii, lecz wzywał ludzi do trzymania się poprzedniej religii, nazywa się Nebi. Pomiędzy Resulem a Nebi nie ma różnicy pod względem przekazywania (teblig) nakazów i wzywania ludzi do religii Allaha Najwyższego. Musimy wierzyć, że wszyscy prorocy bez wyjątku byli prawi i prawdomówni. Kto nie wierzy w jednego z nich, ten uważany jest za takiego, który nie wierzy w żadnego z nich.

Prorocy, mimo że mieli wielu wrogów, byli wyśmiewani i źle traktowani, nie bali się wrogów i nie wahali się przekazywać ludziom nakazów Allaha Najwyższego. Allah Najwyższy wzmocnił Swoich proroków cudami (mudżize), aby ukazać, że są prawi i prawdomówni. Nikt nie był w stanie przeciwstawić się ich cudom. Tego, kto przyjmie proroka i w niego uwierzy, nazywa się wspólnotą (ummet) tego proroka. W Dniu Sądu Ostatecznego prorokom zostanie dane pozwolenie na orędownictwo za tymi ze swojej wspólnoty, którzy mają wiele grzechów, i ich orędownictwo zostanie przyjęte. Allah Najwyższy da też pozwolenie na orędownictwo uczonym (ulema), pobożnym (salih) i ewlija (umiłowanym sługom Allaha Najwyższego) z ich wspólnot i ich orędownictwo zostanie przyjęte.

„Zaprawdę, to My zesłaliśmy Koran i zaprawdę to My będziemy go strzec”. Hidżr: 9

Prorocy (alejhimussalewatu wetteslimat) żyją w swoich grobach nieznanym nam życiem; ziemia nie rozkłada ich Błogosławionych ciał. Dlatego w hadis-i szerif oznajmiono: „Prorocy odprawiają w swoich grobach modlitwę salat”. Gdy Błogosławione oczy proroków śpią, oko ich serca nie śpi. Wszyscy prorocy są równi w wypełnianiu obowiązków proroctwa i w noszeniu wyróżnień proroctwa (nubuwwet). Prorocy (alejhimussalewatu wetteslimat) są ludźmi. Spośród dżinnów, aniołów i kobiet nigdy nie może być proroków dla ludzi. Dżinny i aniołowie nigdy nie dojdą do stopnia proroków. Prorocy górują jedni nad drugimi rangą i zaszczytem: na przykład przez to, że ich wspólnota jest liczniejsza, że kraje, do których zostali posłani, są większe, że ich wiedza i poznanie (marifet) rozprzestrzeniły się na większym obszarze, że ich cudów jest więcej i są trwalsze, oraz że są dla nich szczególne wartości i dobrodziejstwa. Pod wszystkimi tymi względami Prorok Ostatnich Czasów, Muhammed (alejhisselam), przewyższa wszystkich innych proroków. Prorocy zwani Ulul-azm są wyżsi od pozostałych proroków. Resulowie są wyżsi od tych Nebi, którzy nie są Resulami. Adem (alejhisselam) jest Safijullah, czystą osobą, która została stworzona jako wybrana dzięki łasce Allaha Najwyższego. Nuh (alejhisselam) jest Nedżijullah, tym, który był zawsze zajęty Allahem Najwyższym i dostępował boskich fejz. Ibrahim (alejhisselam) jest Halilullah, ponieważ w jego sercu nie było miłości do żadnego stworzenia, a jedynie miłość do Allaha Najwyższego. Musa (alejhisselam) jest Kelimullah, ponieważ rozmawiał z Allahem Najwyższym. Isa (alejhisselam) jest Ruhullah i Kelimetullah, ponieważ nie miał ojca i przyszedł na świat z matki jedynie za sprawą boskiego Słowa (Kelime-i ilahijje) „Stań się!”. Poza tym głosił słowa Allaha Najwyższego pełne mądrości i przekazywał je do uszu ludzi.

Muhammed (alejhisselam), który jest przyczyną stworzenia wszystkich stworzeń i który jest najwyższym, najszlachetniejszym i najcenniejszym ze wszystkich ludzi, jest Habibullah (Ulubieńcem Allaha Najwyższego). Istnieje bardzo wiele znaków ukazujących Jego wielkość i wyższość oraz to, że jest Habibullah. Dlatego o Nim nie można używać słów takich jak „został pokonany” czy „poniósł klęskę”. W Dniu Sądu Ostatecznego jako pierwszy przed wszystkimi powstanie ze Swojego grobu.

Jako pierwszy przed wszystkimi uda się na miejsce Mahszer. Jako pierwszy przed wszystkimi wejdzie do Raju. Jego pięknych cech charakteru nie da się wyliczyć, a ludzkie siły nie wystarczą, by je opisać.

W Dniu Sądu Ostatecznego wszyscy prorocy będą chronić się w cieniu Jego sztandaru. Allah Najwyższy nakazał każdemu prorokowi: „Jeśli dożyjecie czasu, gdy prorokiem zostanie Muhammed (alejhisselam), Mój Habib, którego wybrałem i umiłowałem spośród Moich stworzeń, uwierzcie w Niego i pomagajcie Mu!”. I wszyscy prorocy przekazali to w testamencie swoim wspólnotom i nakazali im to samo. Muhammed (alejhisselam) jest „Hatem-ul-enbija” (Ostatnim z proroków), to znaczy, że po Nim nie przyjdzie żaden prorok.

Atrybuty proroków

Należy wierzyć, że każdy prorok (alejhimusselam) posiadał siedem atrybutów:

1- Ismet: Nigdy nie popełniają grzechów. Prorocy nie popełniają żadnego grzechu, ani dużego, ani małego, który był lub będzie haram w jakiejkolwiek religii.

„Prorocy odprawiają w swoich grobach modlitwę salat”. Hadis-i szerif

2- Emanet [wiarygodność]: Prorocy są ludźmi godnymi zaufania pod każdym względem. Nigdy nie zawodzą powierzonego im zaufania.

3- Sydk: Prorocy są ludźmi prawymi i uczciwymi we wszystkich swoich słowach, czynach i w całym swoim postępowaniu. Nigdy nie kłamią.

4- Fetanet: Prorocy są ludźmi niezwykle rozumnymi i pojętnymi. Nikt, kto miał wady takie jak ślepota czy głuchota, nie został prorokiem. Wszyscy prorocy są mężczyznami. Żadna kobieta nie była prorokiem. 5- Teblig: Wszystko, co prorocy oznajmiali i wyjaśniali, poznali przez objawienie (wahj), które przychodziło od Allaha Najwyższego. Żaden z nakazów i zakazów, które oznajmiali, nie pochodzi z ich własnych myśli. Przekazali wszystko, co im nakazano przekazać. 6- Adalet [sprawiedliwość]: Prorocy nigdy nie czynią krzywdy i nikogo nie uciskają. Dla nikogo nie odstępują od sprawiedliwości. 7- Emnul-azl: Nie zostają odsunięci od proroctwa. Są prorokami na tym świecie i w ahiret.

Liczba proroków nie jest znana. Znane jest, że było ich więcej niż sto dwadzieścia cztery tysiące. Spośród nich 313 lub 315 było Resulami. Pomiędzy kolejnymi Resulami upływało średnio około tysiąca lat. Sześciu najwyższych spośród Resulów, których nazywa się Ulul-azm, to: Adem, Nuh, Ibrahim, Musa, Isa i Muhammed Mustafa (alejhimusselatu wesselam). Znane są imiona następujących trzydziestu trzech proroków: Adem, Idris, Szis (albo Szit), Nuh, Hud, Salih, Ibrahim, Lut, Ismail, Ishak, Ja’kub, Jusuf, Ejjub, Szuajb, Musa, Harun, Hyzyr, Jusza’ bin Nun, Iljas, Eljesa’, Zulkifl, Szem’un, Iszmoil, Junus bin Meta, Dawud, Sulejman, Lokman, Zekerijja, Jahja, Uzejr, Isa bin Merjem, Zulkarnejn i Muhammed (alejhimusselatu wesselam).

Tylko imiona dwudziestu ośmiu z nich zostały wymienione w Świętym Koranie. Nie jest pewne, czy Zulkarnejn, Lokman, Uzejr i Hyzyr byli prorokami. W trzydziestym szóstym liście drugiego tomu Mektubat-i Ma’sumijje napisane jest, że istnieją mocne przekazy mówiące o tym, że Hyzyr (alejhisselam) był prorokiem. A w sto osiemdziesiątym drugim liście napisane jest: To, że Hyzyr (alejhisselam) (od czasu do czasu) ukazuje się w ludzkiej postaci i dokonuje też pewnych rzeczy, nie świadczy o tym, że żyje. Allah Najwyższy zezwolił jego duszy, a także duszom wielu innych proroków i ewlija, ukazywać się w ludzkiej postaci. To, że się ich widzi, nie dowodzi, że żyją.

5- Wiara w ahiret (życie po śmierci)

Wel jewmil ahiri: Znaczy: „Wierzę w Dzień Ahiret”. Zaczyna się on w dniu, w którym człowiek umiera, i trwa do końca Dnia Sądu Ostatecznego. Nazywa się go „dniem ostatnim”, ponieważ nie nastąpi po nim noc, albo dlatego, że przychodzi po tym świecie. Nie zostało oznajmione, kiedy nastąpi Koniec Świata. Jednak nasz Szlachetny Prorok (sallallahu alejhi we sellem) oznajmił o wielu jego znakach:

Wiedza religijna zostanie zapomniana. Grzech i zło będą coraz bardziej rozpowszechnione.

Ludzie bez religii, bez moralności i bez honoru zostaną przywódcami. Nakazy Allaha Najwyższego nie będą wykonywane. Wszędzie będzie się popełniać to, co haram. Przyjdzie Hazrat Mehdi; Isa (alejhisselam) zstąpi z nieba do Damaszku; pojawi się Dedżdżal; ludzie zwani Je’dżudż i Me’dżudż wszędzie wywołają zamęt; słońce wzejdzie na zachodzie. Nastąpią wielkie trzęsienia ziemi; z Jemenu wyjdzie ogień; niebiosa i góry rozpadną się na kawałki; słońce i księżyc się zaćmią; morza zmieszają się ze sobą, zawrą i wyschną…2

Muzułmanina, który popełnia grzeszne czyny, nazywa się fasyk. Fasykowie i wszyscy niewierzący będą karani w swoich grobach. W to należy bezwzględnie wierzyć.

Pytania w grobie są prawdą. Gdy zmarły zostanie złożony do grobu, ożyje nieznanym nam życiem i zazna wygody albo będzie karany. Jak jasno oznajmiono w hadis-i szerif, dwaj aniołowie o imionach Munker i Nekir przyjdą do jego grobu w postaciach dwóch nieznanych, przerażających ludzi i będą zadawać mu pytania.3

Według niektórych uczonych pytania w grobie będą dotyczyć niektórych zasad wiary, a według innych – wszystkich zasad wiary. Dlatego powinniśmy nauczyć nasze dzieci na pamięć następujących pytań i odpowiedzi:

„Kto jest twoim Panem? Kto jest twoim prorokiem? Jaka jest twoja religia? Jaka jest (nazwa) twojej świętej księgi? Gdzie jest twoja kybla? Jaki jest twój mezheb w wierze (iman) i w czynach (ibadet)?”

„Moim Panem jest Allah Najwyższy. Moim Prorokiem jest Muhammed (alejhisselam). Moją religią jest islam. Moją świętą księgą jest Święty Koran. Moją kyblą jest Kaaba. Moim mezhebem w wierze jest Ehl-i sunnet wel-dżemaat, a moim mezhebem w ibadetach jest mezheb Imam-i a’zam Ebu Hanife. Jestem wierzącym (mu’min), jestem muzułmaninem, elhamdulillah”.

W Tezkire-i Kurtubi napisane jest, że ten, kto nie należy do Ehl-i sunnet, nie będzie w stanie odpowiedzieć prawidłowo. Groby tych, którzy dobrze odpowiedzą, zostaną poszerzone i otworzy się w nich okno na Raj. Każdego ranka i każdego wieczoru będą widzieć swoje miejsca w Raju, a aniołowie będą okazywać im dobroć i przekazywać im radosne nowiny. Kto nie odpowie prawidłowo, będzie bity żelaznymi młotami tak mocno, że wszystkie stworzenia poza ludźmi i dżinnami będą słyszeć jego krzyki. Jego grób stanie się tak ciasny, że ściśnie go, jakby jego kości miały wejść jedne w drugie. Otworzy się otwór na Piekło. Rano i wieczorem będzie widział swoje miejsce w Piekle. Aż do Mahszer będzie cierpiał w grobie gorzkie męki.

Należy wierzyć w to, że po śmierci się ożyje. Gdy ciało i kości rozłożą się i staną się ziemią i gazem, wszystko znów się połączy, dusze wejdą do ciał, do których należą, i wszyscy powstaną ze swoich grobów. Dlatego ten czas nazywa się Dniem Kyjamet (dniem powstania z martwych). Wszystkie żywe istoty zbiorą się na Mahszer (miejscu zgromadzenia).

Księgi czynów przylecą do swoich właścicieli. Wszechmocny Allah Najwyższy, Stworzyciel ziemi, niebios, gwiazd i wszystkich cząstek, sprawi, że to wszystko się stanie. Wysłannik Allaha Najwyższego, nasz Szlachetny Prorok (sallallahu alejhi we sellem), oznajmił, że tak się stanie. Jego słowa są zawsze, bez wątpienia, prawdą. To wszystko z pewnością się wydarzy.

Księgi czynów pobożnych (salih), dobrych ludzi zostaną im podane z prawej strony, a księgi czynów grzeszników (fasyk), złych ludzi – z tyłu albo z lewej strony. W tej księdze będzie zapisany każdy czyn, dobry czy zły, wielki czy mały, dokonany potajemnie czy jawnie. Nawet czyny, których nie znają aniołowie Kiramen katibin, zostaną wyjawione dzięki świadectwu członków ciała i oznajmieniu Allaha Najwyższego, który wie wszystko, i każdy będzie pytany i rozliczany z każdego czynu. Na Mahszer, jeśli zechce Allah Najwyższy, wszystko, co ukryte, zostanie ujawnione. Aniołowie zostaną zapytani: „Co czyniliście na ziemi i w niebiosach?”. Prorocy zostaną zapytani: „W jaki sposób przekazaliście nakazy Allaha Najwyższego Jego sługom?”. A wszyscy zostaną zapytani: „Jak szliście za prorokami i jak wykonywaliście obowiązki, które wam oznajmiono? Jak przestrzegaliście praw, które macie wobec siebie nawzajem?”. Na Mahszer ci, którzy mają wiarę i których czyny i charakter są piękne, zostaną nagrodzeni i obdarzeni dobrodziejstwami, a ci, którzy mają zły charakter i wypaczone czyny, otrzymają ciężkie kary.

„Salewat wypowiadany za Mnie będzie dla was światłem (nur) na moście Syrat”. Hadis-i szerif

Allah Najwyższy w Swojej sprawiedliwości ukarze niektórych muzułmanów także za małe grzechy, a w Swojej łasce i dobroci przebaczy tym wierzącym, którym zechce, wszystkie ich duże i małe grzechy. Jeśli zechce, przebaczy każdy grzech z wyjątkiem kufru (niewiary) i bałwochwalstwa (szirk), a jeśli zechce, ukarze nawet za mały grzech. Oznajmia, że nigdy nie przebaczy tym, którzy umarli jako bałwochwalcy (muszrik) lub niewierzący. Niewierzący posiadający niebiańską księgę i nieposiadający jej, czyli ci, którzy nie wierzą, że Muhammed (alejhisselam) jest Prorokiem dla wszystkich ludzi, i którzy odrzucają choćby jedno z oznajmionych przez Niego postanowień (nakazów i zakazów), jeśli umrą w tym stanie, z pewnością zostaną wtrąceni do Piekła i będą karani wiecznie.

W Dniu Sądu Ostatecznego będzie istniał Mizan (waga), niepodobny do tych, które znamy, do ważenia czynów i postępowania. Jest tak wielki, że na jednej z jego szal zmieszczą się ziemia i niebo. Szala dobrych czynów jest świetlista i znajduje się po prawej stronie Arszu, od strony Raju, a szala grzechów jest ciemna i znajduje się po lewej stronie Arszu, od strony Piekła. Czyny, słowa, myśli i spojrzenia z tego świata przyjmą tam kształt – dobre uczynki jako świetliste, a złe jako ciemne i odrażające postacie – i zostaną zważone na tej wadze, która nie jest podobna do wag ziemskich. Powiedziano, że szala, która niesie cięższy ciężar, uniesie się w górę, a ta, która niesie lżejszy, opadnie. Według niektórych uczonych będą różne wagi.

Istnieje most zwany Syrat, który na rozkaz Allaha Najwyższego zostanie założony nad Piekłem. Wszystkim zostanie nakazane przejście przez ten most. Tego dnia wszyscy prorocy będą usilnie błagać: „O mój Panie! Daj ocalenie!”. Ci, którzy należą do Raju, łatwo przejdą przez most i dojdą do Raju. Niektórzy z nich przejdą jak błyskawica, niektórzy jak wiatr, a niektórzy jak galopujący koń. Most Syrat jest cieńszy od włosa i ostrzejszy od miecza. Z podporządkowaniem się islamowi na tym świecie jest tak samo; staranie się o całkowite podporządkowanie się islamowi jest jak przechodzenie przez Most Syrat. Ci, którzy tutaj znoszą trudności walki ze swoim nefsem, tam przejdą przez Syrat łatwo i bez trudu. Dlatego Allah Najwyższy nazwał prawidłową drogę wskazaną przez islam „Syrat-i mustakim”. To podobieństwo nazw wskazuje, że trwanie na drodze islamu jest jak przechodzenie przez Most Syrat. Ci, którzy zasługują na Piekło, spadną z Syratu do Piekła. Wiara w Most Syrat jest fard, ponieważ Most Syrat jest potwierdzony przez Nass (Święty Koran i hadis-i szerif). W Świętym Koranie oznajmiono w tym znaczeniu: «Zaprowadźcie ich na Syrat Piekła i zatrzymajcie ich! Albowiem zostaną zapytani. (Zatrzymajcie ich na miejscu rozrachunku! Zostaną rozliczeni; będą zapytani o to, w co wierzyli i co czynili)». [Saffat: 23, 24]

W księdze Nuhbet-ul-leali napisane jest: Syrat jest mostem nad Piekłem. W świętym ajecie oznajmiono w tym znaczeniu: «Nie ma nikogo spośród was, kto by tam nie przybył». [Merjem: 71] Uczeni Ehl-i sunnet objaśnili święty ajet „Przybędziecie tam” jako przybycie na Syrat. [Birgiwi Wasijetnamesi] W hadis-i szerif oznajmiono:

„Nad Piekłem zostanie założony Most Syrat. Pierwszym prorokiem, który przejdzie przez niego ze swoją wspólnotą, będę Ja”. [Buhari] „Kto bardzo kocha Mój Ehl-i Bejt i Moich Towarzyszy, temu noga się nie poślizgnie, gdy będzie przechodził przez Most Syrat”. [Dejlemi]

„W Dniu Sądu Ostatecznego stoję na początku Mostu Syrat i czekam, aż Moja wspólnota przejdzie. Allah Najwyższy mówi: »Proś, o co chcesz, wstawiaj się, za kim chcesz; Twoje orędownictwo zostanie przyjęte«. Po orędownictwie za Moją wspólnotą nadal usilnie błagam. Nie podniosę się z miejsca, dopóki Mój Pan nie powie: »Wprowadź do Raju każdego ze Swojej wspólnoty, kto choć raz szczerze powiedział La ilahe illallah i umarł z wiarą«”. [Imam Ahmed]

„Przejście przez Most Syrat zależy od światła (nur) każdego z osobna. Niektórzy przechodzą w mgnieniu oka, niektórzy jak błyskawica, niektórzy jak spadająca gwiazda, inni jak galopujący koń. Ten, kto ma bardzo mało światła, pełznie na twarzy. Jego ręce i nogi się ześlizgują, a on znów się czepia. W końcu, pełznąc, przedostaje się na drugą stronę”. [Taberani] „Nikt z ludzi bidatu (ehl-i bidat) nie będzie w stanie przejść przez Syrat; wpadną do Piekła”. [Ibn Asakir]

„Wielu ludzi, którzy nie wiedzą, że przeszli przez Syrat, powie do aniołów: »Gdzie się podziały Syrat i Piekło? Czy przeszliśmy przez nie?«. Aniołowie odpowiedzą: »Przeszliście przez Syrat, który jest nad Piekłem. Lecz ogień Piekła cofnął się przed waszym światłem (nur) i był zakryty«”. [Dżami’us-sagir]

„Syrat jest cieńszy od włosa i ostrzejszy od miecza. Aniołowie starają się ratować wierzących. Dżebrail (alejhisselam) trzyma Mnie w pasie. A Ja modlę się: »O mój Panie! Daj Mojej wspólnocie ocalenie, uratuj ich!«. Tego dnia wielu się potknie i upadnie”. [Bejheki]

Niektórzy ze wspólnoty naszego Szlachetnego Proroka, gdy powstaną z grobu, pójdą prosto do Raju. Aniołowie powiedzą do nich: – Czy zostaliście rozliczeni? – Nie, nie byliśmy w ogóle rozliczani. – Czy przeszliście przez Most Syrat? – Nie, nie widzieliśmy żadnego Syratu. – Czy widzieliście Piekło? – Nie, Piekła też nie widzieliśmy. – Jakie czyny spełnialiście, że przyszliście prosto do Raju, nie będąc rozliczonymi i nie przechodząc przez Syrat? – Mieliśmy dwie cechy. Dzięki nim dostąpiliśmy tego daru. Pierwszą jest to, że wstydziliśmy się przed Allahem i nie grzeszyliśmy, nawet gdy byliśmy sami. Drugą jest to, że byliśmy zadowoleni z niewielkiego utrzymania (rizk), którym obdarzył nas Allah.

„W Raju są dary, których nikt nie widział, o których nikt nie słyszał i których nikt nie potrafi sobie nawet wyobrazić”. Hadis-i szerif

Aniołowie powiedzą: Te dary należą się wam. [Ibn Hibban] Gdy mówi się o Moście Syrat, nie należy sądzić, że jest on podobny do znanych nam mostów. Mówimy przecież: „Aby przejść do następnej klasy, trzeba przejść przez most egzaminu”. A przecież egzamin nie ma w sobie nic podobnego do mostu. Tak samo Most Syrat nie jest w ogóle podobny ani do znanych mostów, ani do mostu egzaminu.4

Istnieje zbiornik zwany Hawz-i Kewser, który należy wyłącznie do naszego Szlachetnego Proroka Muhammeda Mustafy (sallallahu alejhi we sellem). Jest wielkości miesięcznej drogi. Jego woda jest bielsza od mleka, a jej zapach przyjemniejszy od piżma. Kielichów wokół niego jest więcej niż gwiazd. Kto raz się z niego napije, nigdy już nie zazna pragnienia, nawet jeśli znajdzie się w Piekle. Orędownictwo (szefa’at) jest prawdą. Prorocy, ewlija, ludzie pobożni, aniołowie oraz ci, którym Allah Najwyższy da pozwolenie, będą wstawiać się o przebaczenie małych i dużych grzechów wierzących, którzy umarli bez skruchy, i ich orędownictwo zostanie przyjęte.

Raj i Piekło istnieją już teraz. Raj znajduje się ponad siedmioma niebiosami. Piekło znajduje się pod wszystkim. Istnieje osiem Rajów i siedem Piekieł. Raj jest większy od kuli ziemskiej, Słońca i niebios, a Piekło również jest większe od Słońca. „Ten świat jest dla wierzącego więzieniem”. [Muslim] „Ten świat w porównaniu z łonem matki jest jak Raj, a w porównaniu z Rajem jest jak wysypisko śmieci”. [Ma’rifetname] Czy można porównywać wysypisko śmieci z Rajem? Tak jak dziecko w łonie matki nie może wiedzieć, że przyjdzie na świat i spotka się z różnymi wydarzeniami, tak wierzący, który pójdzie do Raju, nie może znać darów, które tam otrzyma.

W hadis-i szerif oznajmiono: „W Raju są dary, których nikt nie widział, o których nikt nie słyszał i których nikt nie potrafi sobie nawet wyobrazić”. [Muslim] „Pomiędzy darami Raju a darami tego świata jest tylko podobieństwo nazw”. [Bejheki]

Kto wierzy w nieskończoną moc Allaha Najwyższego, musi wierzyć we wszystko, co On oznajmił. Stworzyciel (Dżenab-i Hak) oznajmia, że w Raju nie będzie żadnej udręki i że mieszkańcy Raju otrzymają wszystkie dary, jakich zapragną.

W porównaniu z darami Raju dary tego świata nie są nawet jak ich cień czy obraz. Tak jak obraz drzewa nie jest tym samym co samo drzewo, tak jest z darami tego świata w porównaniu z darami Raju. Tak jak Allah Najwyższy stworzył z niczego dary właściwe temu światu, tak w ahiret stworzy z niczego dary, o których nikt nie potrafi pomyśleć ani ich sobie wyobrazić. Dla Allaha Najwyższego nic nie jest trudne. W Raju nie ma ani smutku, ani udręki. Znaczenie kilku świętych ajetów: «Dla tych, którzy czynią dobro, jest najpiękniejsza nagroda i jeszcze więcej (oglądanie piękna Allaha Najwyższego). Ani czerń (skaza), ani poniżenie nie okryją ich twarzy. Oni są mieszkańcami Raju i pozostaną w nim na zawsze». [Junus: 26] «Dla tych, którzy uwierzyli i czynili dobre uczynki, Raj Firdews będzie miejscem pobytu. Pozostaną w nim na zawsze i nigdy nie zapragną się z niego przenieść». [Kehf: 107–108] «Gdziekolwiek spojrzysz w Raju, zobaczysz obfitość darów i wielkie królestwo (panowanie, wielkie dobrodziejstwa)». [Insan: 20]

W hadis-i szerif oznajmiono: „Allah Najwyższy powiedział: »Przygotowałem dla pobożnych to, czego żadne oko nie widziało, żadne ucho nie słyszało i czego człowiek nie potrafi sobie nawet wyobrazić«”. [Buhari] „Kto wejdzie do Raju, nie umrze; będzie żył wiecznie. Zawsze będzie szczęśliwy, nigdy się nie zasmuci i nigdy nie popadnie w rozpacz; jego ubranie się nie zniszczy, a jego młodość nie przeminie”. [Ibn Ebiddunja] „Mieszkańcy Raju nigdy nie chorują ani się nie starzeją, nigdy się nie smucą i zawsze są radośni”. [Muslim] „Jeśli ten, kto wszedł do Raju, powie: »Chcę dosiąść konia«, to dosiada; jeśli powie: »Chcę latać«, to lata”. [Tirmizi] „Temu, kto będzie na najniższym stopniu Raju, zostanie powiedziane: »Proś, o co chcesz«. A on poprosi o wszystko, co przyjdzie mu na myśl. Wtedy zostanie mu powiedziane: »Otrzymasz podwójnie wszystko, o co prosisz«”. [Muslim] „W Raju każdy będzie miał 33 lata”. [Tirmizi, Kurtubi, Newewi]

6- Wiara w Kader

We bil-kaderi hajrihi we szerrihi minallahi teala: Znaczy: Wierzę w Kader i w to, że dobro (hajr) i zło (szerr) pochodzą od Allaha Najwyższego. Dobro i zło, pożytek i szkoda, zysk i strata, które spotykają ludzi – wszystko to dzieje się z przeznaczenia (takdir) Allaha Najwyższego.

Przedwieczna wola Allaha Najwyższego, by coś istniało, nazywa się Kader (przeznaczenie). Urzeczywistnienie Kaderu, czyli powołanie do istnienia tego, czego istnienie zostało przeznaczone, nazywa się Kaza. Słów Kaza i Kader używa się też zamiennie. Wszystko, co ma się wydarzyć od przedwieczności bez początku do wieczności bez końca – rzeczy, ich właściwości, ruchy i wydarzenia – stwarza On zgodnie z tym, co wiedział w ezel. Wszystkie dobre i złe czyny ludzi, to, że stają się muzułmanami lub niewierzącymi, wszystkie ich czyny, dobrowolne i niedobrowolne, stwarza Allah Najwyższy. Tylko On jest Tym, który stwarza i działa. Wszystko, co się dzieje, stwarza poprzez przyczynę (sebeb – przyczynę, środek, pośrednika). Wszystko stwarza poprzez określone środki. Prorocy (alejhimusselam), którzy byli na najwyższym stopniu wiedzy i nauki i w pełni widzieli rzeczywistość, oraz uczeni islamscy (ulema), którzy podążając ich śladami, dostąpili kropel z ich mórz wiedzy, oznajmiają, że rzeczy, które dziś uważa się za to, co pali lub tworzy, są bezsilnymi, nędznymi pośrednikami i stworzeniami – przyczynami, które prawdziwy Stworzyciel umieścił pomiędzy. Tym, który pali, jest wyłącznie Allah Najwyższy.

Potrafi On palić także bez ognia, lecz Jego zwyczajem jest palić ogniem. Jeśli nie zechce palić, nic nie spłonie, nawet pośrodku ognia. Nie pozwolił, by Ibrahim (alejhisselam) spłonął w ogniu. Złamał Swój zwyczaj, ponieważ bardzo go kochał. Gdyby Allah Najwyższy chciał, stworzyłby wszystko bez przyczyn, paliłby bez ognia i sycił nas bez jedzenia. Jednak okazując łaskę Swoim sługom, powiązał stwarzanie wszystkiego z przyczyną. Zechciał stwarzać pewne rzeczy przez pewnych pośredników. Ukrył Swoje dzieła za pośrednikami. Ukrył Swoją moc za pośrednikami. Kto chce, by On coś stworzył, chwyta się przyczyny tej rzeczy i w ten sposób ją osiąga. Kto chce zapalić lampę, używa zapałek; kto chce wytłoczyć oliwę z oliwek, używa prasy; kogo boli głowa, bierze aspirynę; kto chce pójść do Raju i dostąpić nieskończonych darów, podporządkowuje się islamowi; kto strzeli do siebie z pistoletu albo wypije truciznę, umiera; kto pije wodę, gdy jest spocony, choruje; kto popełnia grzechy i traci wiarę, idzie do Piekła. Do jakiegokolwiek pośrednika człowiek się ucieknie, dochodzi do tego, czego ten pośrednik został uczyniony środkiem. Kto czyta książki muzułmanów, poznaje islam, pokochuje go i staje się muzułmaninem. Kto żyje wśród ludzi bez religii i słucha tego, co mówią, staje się nieświadomy religii. Większość tych, którzy są nieświadomi religii, pozostaje bez wiary. Gdy człowiek wsiądzie do pojazdu, dociera tam, dokąd ten pojazd jedzie. Gdyby Allah Najwyższy nie stwarzał Swoich dzieł przez pośredników, nikt nie potrzebowałby nikogo. Wszyscy prosiliby o wszystko bezpośrednio Allaha Najwyższego i do niczego by się nie uciekali. Wtedy nie byłoby wśród ludzi więzi takich jak przełożony i urzędnik, robotnik i rzemieślnik, uczeń i nauczyciel i tak dalej, a ład tego świata i ahiret zostałby zakłócony; nie byłoby różnicy pomiędzy pięknym a brzydkim, dobrym a złym, posłusznym a buntownikiem.

„Na Allaha Najwyższego, który dał nefsowi dobro i zło: kto oczyści swój nefs z kufru (niewiary) i buntu, ten jest ocalony. A kto zostawi w nich swój nefs, ten poniósł stratę”. Szems: 7–10

ZOBACZMY, CO UCZYNI MEWLA

Hak zło w dobro obraca,
Wszystkie Jego dzieła są doskonałe,
Nie myśl, że czyni to ktoś inny,
Wszystko do siebie pasuje,
Mądrzy to wszystko dostrzegają,
Cokolwiek czyni, jest w harmonii,
Zobaczmy, co uczyni Mewla,
Zobaczmy, co uczyni Mewla,
Piękne jest wszystko, co uczyni.
Piękne jest wszystko, co uczyni.
Zaufaj Hakowi,
Usuń smutek ze swego serca,
Powierz Mu wszystko i znajdź spokój,
Znajdź pokój przy swoim Panu,
Bądź cierpliwy i zadowolony,
Powierz Mu wszystkie sprawy,
Zobaczmy, co uczyni Mewla,
Zobaczmy, co uczyni Mewla,
Piękne jest wszystko, co uczyni.
Piękne jest wszystko, co uczyni.
Przywiąż do Niego swoje serce,
Nie uważaj sprawiedliwości za krzywdę,
Porzuć własne zamysły,
Poddaj się, nie płoń w ogniu,
Pojmij Jego przeznaczenie,
Bądź cierpliwy, nie trać ducha,
Zobaczmy, co uczyni Mewla,
Zobaczmy, co uczyni Mewla,
Piękne jest wszystko, co uczyni.
Piękne jest wszystko, co uczyni.
On jest Hallak i Rahim,
Nie mów: Dlaczego tak jest?
On jest Rezzak i Kerim,
Niech tak będzie przez pewien czas,
On jest Fa’al i Hakim,
Patrz na koniec i bądź cierpliwy,
Zobaczmy, co uczyni Mewla,
Zobaczmy, co uczyni Mewla,
Piękne jest wszystko, co uczyni.
Piękne jest wszystko, co uczyni.
Poznaj Tego, który zaspokaja wszelkie potrzeby,
Na nikogo nie patrz z góry,
Do Niego zanoś swoje błaganie,
Nikogo nie krzywdź, nie łam serc,
Porzuć wszystkie swoje pragnienia,
Nie stawaj po stronie swego nefsu,
Zobaczmy, co uczyni Mewla,
Zobaczmy, co uczyni Mewla,
Piękne jest wszystko, co uczyni.
Piękne jest wszystko, co uczyni.
Nie upieraj się przy żadnej sprawie,
Tam, gdzie zostaniesz bezradny,
Jeśli się stało, nie sprzeciwiaj się,
On nagle tę zasłonę odsłoni,
To jest od Haka, nie odrzucaj tego,
On uleczy ten ból,
Zobaczmy, co uczyni Mewla,
Zobaczmy, co uczyni Mewla,
Piękne jest wszystko, co uczyni.
Piękne jest wszystko, co uczyni.
Wszystkie sprawy są od Haka,
Wspominaj Go w każdej chwili,
Smutek i niepokój są daremne,
Odłóż na bok swój spryt,
On sprawia Swoją mądrość (hikmet),
Zachwyć się Hakiem i mów:
„Zobaczmy, co uczyni Mewla,
Zobaczmy, co uczyni Mewla,
Piękne jest wszystko, co uczyni.
Piękne jest wszystko, co uczyni”.
Ibrahim Hakki Erzurumi

Allah Najwyższy dał Swoim sługom irade (wolę) i uczynił tę ich wolę i pragnienie środkiem, przez który stwarza ich czyny. Gdy któryś z Jego sług chce coś uczynić, Allah Najwyższy stwarza ten czyn, jeśli i On tego chce. Jeśli sługa tego nie chce, Allah Najwyższy też tego nie chce i tego nie stwarza.

Dobrowolne czyny ludzi powstają dzięki dwóm rzeczom. Po pierwsze, dzieją się dzięki woli i mocy sługi. Dlatego czyny sługi, to znaczy wykonywanie przez członki ciała tego, co człowiek zamierzył, nazywa się kesb (nabywaniem); kesb jest atrybutem człowieka. Po drugie, dzieją się dzięki temu, że Allah Najwyższy je stwarza, powołuje do istnienia. Nakazy i zakazy Allaha Najwyższego, to, że obdarza sewabem i karze – wszystko to dlatego, że człowiek posiada kesb. Allah Najwyższy zna wszystko, co minione i przyszłe, Swoją przedwieczną wiedzą. Na przykład wie, czy niewierzący pozostanie niewierzącym na zawsze. Wie, jak stanie się wszystko, co ma się stać. Wszystkie zwierzęta, rośliny i rzeczy nieożywione, ciała stałe, ciecze, gazy, gwiazdy, molekuły, atomy, elektrony, fale elektromagnetyczne, krótko mówiąc ruchy każdego bytu, zjawiska fizyczne, reakcje chemiczne, reakcje jądrowe, wymiana energii, procesy fizjologiczne w żywych istotach, istnienie lub nieistnienie wszystkiego, dobre i złe czyny sług oraz to, że otrzymają za nie odpłatę na tym świecie i w ahiret – wszystko to istniało w ezel w wiedzy Allaha Najwyższego. Wiedział On to wszystko w ezel. W kalendarzach oblicza się i zapisuje, kiedy w ciągu roku słońce wschodzi i zachodzi. Słońce wschodzi i zachodzi o godzinach podanych w kalendarzu. Jednak słońce nie wschodzi i nie zachodzi o znanych godzinach dlatego, że tak zapisano w kalendarzu. To, że jest to zapisane w kalendarzu, nie ma żadnego wpływu na wschód i zachód słońca. Tak samo Allah Najwyższy, ponieważ wie, co spotka ludzi, zapisał to na Lewh-i mahfuz. To, że Allah Najwyższy oznajmia, iż niektórzy ludzie będą nieszczęśni (pozbawieni udziału w dobru), wynika z tego, że oni sami chcą pozostać w niewierze i nie chcą uwierzyć. Nie jest tak, że są niewierzącymi dlatego, że Allah Najwyższy to oznajmił. Allah Najwyższy oznajmia w Świętym Koranie: «Stworzyciel (Dżenab-i Hak) nauczył człowieka dobra i zła (albo posłuszeństwa i grzechu) oraz ich stanów i dał człowiekowi ihtijar (prawo wyboru, irade-i dżuz’ijje), aby mógł uczynić jedno z nich. Kto oczyszcza swój nefs (oczyszcza go ze zła i napełnia zaletami), ten jest ocalony. A kto zostawia swój nefs w grzechu, niewiedzy i zbłądzeniu, ten poniósł stratę». [Szems: 7–10] Człowiek jest wolny w używaniu swojej irade-i dżuz’ijje (cząstkowej woli); nie jest przymuszony. To znaczy: jeśli irade-i dżuz’ijje zostanie użyta ku dobru, Allah Najwyższy stwarza dobro, a jeśli zostanie użyta ku złu, stwarza zło. Sługa używa swojej irade-i dżuz’ijje, a Allah Najwyższy stwarza. [Risale o irade-i dżuz’ijje] Znaczy to, że temu, kto chce dobra, daje On dobro, i ten staje się szczęśliwy. Temu, kto chce zła, daje zło, i ten staje się nieszczęśliwy. Nie ma tu przymusu. Allah Najwyższy nie zmusza ludzi do grzechu i nie wrzuca ich siłą do Piekła. Krótko mówiąc, nie dzieje się nic, co byłoby sprzeczne ze sprawiedliwością. Allah Najwyższy oznajmił, że nagrodzi tych Swoich sług, którzy przestrzegają nakazów i unikają zakazów, a ukarze tych, którzy czynią odwrotnie.