WARUNKI BYCIA PRAWDZIWYM MUZUŁMANINEM

Słowo „islam” oznacza po arabsku ‚poddać swój nefs, podporządkować się, osiągnąć ocalenie’, a także ‚pokój’. Imam-i a’zam Ebu Hanife (rahmetullahi alejh) zdefiniował islam jako ‚poddanie się nakazom Allaha Najwyższego i podporządkowanie się im’.

Stąd samo przez się staje się jasne, jaki powinien być dobry muzułmanin. Nasi uczeni objaśnili cechy, które powinien posiadać muzułmanin, w następujący sposób: Dobry muzułmanin jest przede wszystkim czysty zarówno na ciele, jak i na duszy.

W wielu miejscach Świętego Koranu Allah Najwyższy oznajmia: «Kocham tych, którzy są czyści». Muzułmanie nie wchodzą do meczetów ani do domów w butach. Ich dywany i podłogi są bez kurzu i czyste. Każdy muzułmanin ma w swoim domu łaźnię. Ich ciała, ubrania i jedzenie są zawsze czyste. Dlatego nie ma u nich drobnoustrojów i chorób.

Prawdziwy muzułmanin umie dbać o swoje zdrowie. Nigdy nie pije alkoholu, który jest haram i jest rodzajem trucizny. Nie je wieprzowiny, która niesie z sobą wiele niebezpieczeństw i szkód i której jedzenie zostało zakazane jako haram.

Nasz Prorok (sallallahu alejhi we sellem) na różne sposoby chwalił wiedzę medyczną. Przykładem są Jego słowa: „Wiedza jest dwojaka: wiedza o ciele i wiedza o religii”. Czyli mówiąc, że najpotrzebniejszymi ze wszystkich nauk są wiedza religijna, która chroni duszę, i wiedza o zdrowiu, która chroni ciało, nakazał, by przede wszystkim starać się zachować duszę i ciało zdrowe i silne. Islam nakazuje poznać wiedzę o ciele przed wiedzą o religii. Wszelkie dobro można bowiem czynić tylko wtedy, gdy ciało jest zdrowe. Nasz Przywódca, Prorok, napisał list do cesarza bizantyjskiego Herakliusza i zaprosił go do islamu. Herakliusz odpowiedział na list i przysłał wiele darów. Jednym z darów był lekarz. Gdy lekarz przybył, powiedział: „Panie! Cesarz przysłał mnie, abym Wam służył. Będę leczył waszych chorych za darmo!”. Nasz Przywódca, Prorok, przyjął tę propozycję. Polecił dać lekarzowi dom. Każdego dnia przynoszono mu wyborne jedzenie i picie. Mijały dni i miesiące. Żaden muzułmanin nie przyszedł do lekarza. Lekarz zawstydził się, przyszedł do Niego i poprosił o pozwolenie na odjazd, mówiąc: „Panie! Przybyłem tu, aby służyć. Do dziś nie przyszedł do mnie żaden chory. Siedziałem bezczynnie, jadłem, piłem i odpoczywałem. Teraz chciałbym już odjechać”. Nasz umiłowany Prorok odpowiedział: „Ty wiesz najlepiej. Jeśli zostaniesz dłużej, obowiązkiem muzułmanów jest służyć gościowi i okazywać mu gościnność. A jeśli odjedziesz, to szczęśliwej drogi! Wiedz jednak, że nawet gdybyś został tu przez lata, nikt do ciebie nie przyjdzie. Moi Towarzysze bowiem nie chorują! Religia islam pokazała drogę, jak nie chorować. Moi Towarzysze bardzo dbają o czystość. Nie jedzą niczego, zanim nie poczują głodu, i wstają od posiłku, zanim się nasycą”.

Nie chcemy przez to powiedzieć, że muzułmanin nigdy nie choruje. Jednak muzułmanin, który dba o swoje zdrowie i czystość, długo pozostaje zdrowy. Nie choruje łatwo. Śmierć jest prawdą. Nikt nie może uniknąć śmierci i każdy umrze w następstwie jakiejś choroby. Jednak to, że do tego czasu może zachować zdrowie, jest możliwe tylko dzięki przestrzeganiu tego, co nakazano w islamie, i dzięki czystości. Tak jak dobry muzułmanin dba o czystość ciała, tak też bardzo dba o czystość duszy. Nasz Prorok (sallallahu alejhi we sellem) oznajmił: „Zostałem posłany, aby dopełnić dobre cechy charakteru i rozpowszechnić na świecie piękną etykę”. W jednym z hadis-i szerif powiedziano: „Ten z was, kto ma najwyższą wiarę, ma najpiękniejszy charakter”. Nawet wiarę mierzy się więc charakterem.

Czystość duszy jest dla muzułmanina rzeczą najważniejszą. Ten, kto kłamie, oszukuje, zwodzi ludzi, uciska, postępuje niesprawiedliwie, nie pomaga swoim współwyznawcom, wynosi się ponad innych i myśli tylko o własnej korzyści, nie może być uważany za prawdziwego muzułmanina, choćby nie wiadomo ile czcił Allaha. Wzniosłe znaczenie trzech pierwszych świętych ajetów Sury Maun jest takie: «O Mój Wysłanniku! Czy widziałeś tego, kto zaprzecza Dniu Sądu Ostatecznego, kto krzywdzi sierotę i zabiera jej należne prawo, kto nie karmi biednego i nie zachęca innych, by czynili dobro biednemu?» Ibadet takich ludzi nie zostaje przyjęty. W religii islam wystrzeganie się zakazów stoi przed spełnianiem nakazów. Prawdziwy muzułmanin jest przede wszystkim pełnym i doskonałym człowiekiem. Ma uśmiechniętą twarz, łagodny język i mówi prawdę. Nie wie, co to znaczy się gniewać.

Nasz Przywódca, Wysłannik Allaha (sallallahu alejhi we sellem), oznajmił: „Komu dana została łagodność, temu dane zostało dobro tego świata i życia po śmierci”.

Muzułmanin jest niezwykle pokorny. Wysłuchuje każdego, kto się do niego zwraca, i pomaga mu, na ile może. Muzułmanin jest godny i uprzejmy. Kocha swoją rodzinę i swój kraj. W hadis-i szerif powiedziano: „Miłość do ojczyzny pochodzi z wiary”.

Jacy według woli Allaha Najwyższego powinni być Jego słudzy, objaśnia On w Świętym Koranie następująco: Wzniosłe znaczenie świętych ajetów 63–69 Sury Furkan jest takie: «(Cnotliwi) słudzy Rahmana (czyli Allaha Najwyższego, który okazuje wielkie miłosierdzie Swoim sługom) chodzą po ziemi z pokorą i godnością. Gdy ludzie nieświadomi ich zaczepiają, odpowiadają im dobrymi słowami, takimi jak (pokój i bezpieczeństwo wam), i z prawdomównością i łagodnością wystrzegają się grzechu. Spędzają noce, stojąc i czyniąc sedżde przed swoim Panem (wykonując modlitwę salat) (i wysławiając Go). Mówią: „Nasz Panie! Oddal od nas karę Piekła! Zaprawdę, jego kara jest nieustanna i bolesna. Jest to bez wątpienia złe miejsce i złe miejsce pobytu”. Gdy wydają pieniądze, nie są ani rozrzutni, ani skąpi; trzymają się drogi pośrodku i nikomu nie odbierają jego prawa. Nie przydają Allahowi Najwyższemu wspólników i nie wzywają obok Niego innego bóstwa. Nie odbierają życia, które Allah Najwyższy uczynił haram. (Karzą tylko winnych). Nie cudzołożą». A w ajetach 72–74 w tym znaczeniu: «Nie składają fałszywego świadectwa. Wystrzegają się rzeczy bezużytecznych i szkodliwych. Jeśli przypadkiem natkną się na coś takiego bezużytecznego i szkodliwego albo na coś, co można zrobić tylko z wielkim trudem, odwracają się i z godnością przechodzą obok. Gdy przypomina się im ajety Allaha Najwyższego, nie udają ślepych i głuchych, którzy nie widzą i nie słyszą. Modlą się, mówiąc: „O nasz Panie! Obdarz nas spośród naszych żon i dzieci prawymi ludźmi, którzy będą radością dla naszych oczu (i staną się dla nas dobrymi następcami). Uczyń nas przewodnikami tych, którzy wystrzegają się sprzeciwiania się Allahowi Najwyższemu!”»

Ponadto znaczenie drugiego i trzeciego świętego ajetu Sury Saff jest takie: «O wy, którzy wierzycie! Dlaczego mówicie to, czego nie czynicie? To, że mówicie, iż zrobiliście to, czego nie robicie, wywołuje wielki gniew u Allaha». Pokazuje to, że ślubowanie czegoś, czego nie można wykonać, albo obiecywanie czegoś, czego nie można dotrzymać, czyni człowieka złym w oczach Allaha.

„Przysięgam na Allaha Najwyższego, że dopóki człowiek nie pragnie dla swojego brata w wierze tego, czego pragnie dla siebie, jego wiara nie jest pełna”. Hadis-i szerif

Prawdziwy muzułmanin okazuje największy szacunek swojej religii, swoim rodzicom, swoim nauczycielom, swoim przełożonym, przywódcom kraju i prawom. Nie zajmuje się rzeczami niepotrzebnymi. Spędza czas tylko na tym, co pożyteczne. Nie uprawia hazardu. Nie marnuje swojego czasu.

Prawdziwy muzułmanin spełnia swoje ibadety. Spłaca swój dług wdzięczności wobec Allaha Najwyższego. Ibadetów nie powinno się spełniać tylko dla pozoru albo tylko po to, by pozbyć się obowiązku. Ibadety powinno się spełniać, aby zyskać aprobatę Allaha Najwyższego, chętnie i z wielką miłością do Niego. Bać się Allaha Najwyższego znaczy bardzo Go kochać. Tak jak człowiek nie chce zasmucić kogoś, kogo bardzo kocha, i boi się, że go zasmuci, tak też ibadety dla Allaha Najwyższego należy spełniać w sposób, który dowodzi naszej miłości do Niego. Dary, którymi obdarzył nas Allah Najwyższy, są tak wielkie, że możemy się za nie odwdzięczyć jedynie, bardzo Go kochając i czcząc Go z całego serca.

Te ibadety są różnego rodzaju. Niektóre z nich są sprawą między Allahem Najwyższym a sługą. Tym, którzy mają braki w swoich ibadetach wobec Niego, Allah Najwyższy być może wybaczy. Przestrzeganie praw innych również jest ibadetem. Ale tym, którzy krzywdzą innych i mają na sobie cudze prawa, On nigdy nie wybacza, dopóki nie wybaczą im ci, do których te prawa należą. W hadis-i szerif powiedziano:

„Allah Najwyższy nie okazuje miłosierdzia temu, kto nie okazuje miłosierdzia ludziom”.

„Pomagajcie zarówno ciemiężcy, jak i uciśnionemu, powstrzymując niesprawiedliwość”.

„Jeśli z pieniędzy danych za koszulę dziewięć dziesiątych jest halal, a jedna dziesiąta haram, Allah Najwyższy nie przyjmie modlitwy salat wykonanej w tej koszuli”.

„Muzułmanin jest bratem muzułmanina. Nie krzywdzi go. Spieszy mu z pomocą. Nie patrzy na niego z góry i nie uważa go za gorszego od siebie. Haram jest szkodzić jego krwi, jego majątkowi, jego czci i jego honorowi”.

„Przysięgam na Allaha Najwyższego, że dopóki człowiek nie pragnie dla swojego brata w wierze tego, czego pragnie dla siebie, jego wiara nie jest pełna”.

„Przysięgam na Allaha, że ten, którego sąsiad nie jest bezpieczny przed jego złem, nie ma wiary (czyli nie jest prawdziwym wierzącym)”.

Aby osiągnąć szczęście, dobro i spokój na tym świecie i uratować się przed karami w życiu po śmierci, trzeba robić dwie rzeczy.

Pierwszą jest spełnianie nakazów Allaha Najwyższego. Drugą jest wystrzeganie się tego, co On zakazał. Druga jest ważniejsza i pożyteczniejsza od pierwszej. Aby w pełni wypełnić obowiązek wystrzegania się zakazów, nie należy przesadzać w tym, co jest mubah, czyli dozwolone, i nie należy wychodzić poza to, co konieczne. Kto bowiem przesadza w tym, co mubah, ten zacznie robić to, co wątpliwe, a to, co wątpliwe, leży blisko tego, co haram. Nefs człowieka jest chciwy jak zwierzę. Kto chodzi po krawędzi przepaści, może do niej wpaść. Uczeni islamscy powiedzieli: „To, że grzesznicy pochylają głowę, jest milsze niż to, że ci, którzy spełniają nakazy, się przechwalają”.

Wystrzeganie się grzechów również jest dwojakie: Pierwszym jest wystrzeganie się zakazów dotyczących praw Allaha Najwyższego. Drugim jest wystrzeganie się zakazów, w które wmieszane są prawa sług. Drugie jest ważniejsze. Allah Najwyższy bowiem niczego nie potrzebuje i jest bardzo miłosierny. Ludzie natomiast bardzo potrzebują i są skąpi. Nasz Przywódca, Wysłannik Allaha (sallallahu alejhi we sellem), oznajmił:

„Kto ma na sobie cudze prawa, kto naruszył majątek i cześć stworzeń, niech się z nimi rozliczy i spłaci je przed śmiercią! Niech nie odchodzi z cudzymi prawami na sobie do życia po śmierci (ahiret), gdzie pieniądze i majątek nie mają żadnej wartości! Tego dnia ibadety, które spełnił na świecie, zostaną dane temu, do kogo należy prawo. Jeśli nie ma ibadetów albo się one skończą, grzechy tego, do kogo należy prawo, zostaną nałożone na niego”. Pewnego razu Wysłannik Allaha zapytał tych, którzy byli przy Nim: „Czy wiecie, kto jest bankrutem?” Odpowiedzieli: „To ten, komu nie zostały już żadne pieniądze ani kapitał”. Oznajmił: „Wiedzcie, że bankrutem jest ten, kto na świecie wykonywał modlitwę salat, pościł i dawał zekat, ale lżył ludzi, obmawiał ich, zagarniał cudzy majątek, odbierał życie, bił i ranił. W życiu po śmierci jego sewab zostanie dany tym, do których należą prawa, a gdy sewab się skończy, grzechy tych, do których należą prawa, zostaną nałożone na niego i zostanie wrzucony do Piekła”.

W 110. liście drugiego tomu Mektubat Hazrat Muhammed Ma’sum-i Faruki Serhendi (rahmetullahi alejh) napisał do jednego ze swoich uczniów: „Gdy popełni się grzech, należy natychmiast okazać skruchę (tewbe). Skruchę za grzech popełniony w ukryciu należy okazać w ukryciu, a za grzech popełniony jawnie – jawnie. Nie należy odkładać skruchy. Aniołowie Kiramen katibin nie zapisują grzechu od razu. Jeśli okaże się skruchę, wcale nie zostaje zapisany. Jeśli nie okaże się skruchy, zapisują go. Dża’fer bin Sinan (kuddise sirruhu) powiedział: »Nieokazanie skruchy za grzech jest gorsze niż popełnienie grzechu«. A kto nie okazał skruchy od razu, powinien ją okazać przed śmiercią. Nie należy porzucać wera’ i takwa. Takwa to nierobienie tego, co jest jasno zakazane (haram), a wera’ to nierobienie tego, co wątpliwe. Wystrzeganie się zakazanego jest pożyteczniejsze niż spełnianie nakazanego. Nasi wielcy powiedzieli: »Zarówno dobrzy, jak i źli czynią dobro. Jednak tylko siddikowie, dobrzy, wystrzegają się grzechów…« W hadis-i szerif powiedziano: »Ci, którzy w Dniu Sądu Ostatecznego dostąpią obecności Allaha Najwyższego, to ludzie wera’ i zuhd«. (Zuhd znaczy trzymać się z daleka od ziemskich rzeczy ponad to, co konieczne, nawet jeśli są halal). W innym hadis-i szerif powiedziano: »Modlitwa salat tego, kto ma wera’, zostaje przyjęta«, a w jeszcze innym: »Przebywanie z tym, kto ma wera’, jest ibadetem. Rozmowa z nim przynosi tyle sewabu, co dawanie jałmużny«. Radź się swojego serca w sprawach, co do których masz wątpliwości! Nie rób tego, przed czym twoje serce się wzdryga! Nie idź za swoim nefsem!”.

„Hikmet (pożyteczna wiedza) składa się z dziesięciu części. Dziewięć z nich jest w uzlet (odosobnieniu), a jedna w mówieniu niewiele”. Hadis-i szerif

W hadis-i szerif powiedziano: „Czyn, który daje nefsowi spokój, a sercu ulgę, jest dobry. Czyn, który podburza nefs i niepokoi serce, jest grzechem”. „To, co jest halal, jest jasne, i to, co jest haram, również zostało ogłoszone. Unikajcie tego, co wątpliwe. Róbcie to, co znacie bez wątpliwości!” Te hadis-i szerif pokazują, że nie należy robić tego, co budzi wątpliwość i co przygniata serce. Dozwolone jest natomiast robić to, co nie budzi wątpliwości. W hadis-i szerif powiedziano: „To, co Allah Najwyższy uczynił halal w Świętym Koranie, jest halal. To, o czym nie wspomniał w Świętym Koranie, On wybacza”. Gdy napotka się coś wątpliwego, należy położyć rękę na sercu. Jeśli serce nie zacznie bić szybciej, należy to zrobić. Jeśli bije o wiele szybciej, nie należy tego robić. W hadis-i szerif powiedziano: „Połóż rękę na swojej piersi! Przy tym, co jest halal, serce jest spokojne. Przy tym, co jest haram, kołacze. Jeśli popadniesz w wątpliwość, nie rób tego! Nie rób tego, nawet jeśli ludzie religii wydadzą fetwę!”

Kto ma wiarę, ten wystrzega się małych grzechów, aby nie popaść w wielkie grzechy. Należy uważać wszystkie swoje ibadety i dobre uczynki za niedoskonałe. Należy myśleć, że nie spełniło się w pełni nakazów Allaha Najwyższego. Ebu Muhammed Abdullah bin Menazil (kuddise sirruhu) powiedział: „Allah Najwyższy powiadomił o różnych rodzajach ibadetów. Nakazał cierpliwość, prawdomówność, modlitwę salat, post i proszenie o wybaczenie (istigfar) w porze przed świtem. Istigfar wymienił na końcu. Tak oto stało się konieczne, by sługa uważał swoje ibadety i dobre uczynki za niedoskonałe i prosił o wybaczenie i przebaczenie za nie wszystkie”.

Dża’fer bin Sinan (kuddise sirruhu) powiedział: „To, że ci, którzy czczą Allaha i czynią dobro, uważają się za lepszych od tych, którzy popełniają grzechy, jest gorsze od grzechów grzeszników”.

Hazrat Ali Murte’isz (kuddise sirruhu) pewnego razu po dwudziestym dniu Ramadan-i szerif przerwał i’tikaf (odosobnienie w meczecie) i wyszedł z meczetu. Gdy go zapytano: „Dlaczego wyszedłeś?”, odpowiedział: „Gdy zobaczyłem, że hafizowie recytują Święty Koran na melodię (tegani) i się tym przechwalają, nie mogłem pozostać w środku”.

Należy pracować, aby zarabiać na utrzymanie siebie i swojej rodziny w sposób halal. W tym celu trzeba zajmować się handlem i rzemiosłem. Selef-i salihin zawsze pracowali i zarabiali w ten sposób. Jest wiele hadis-i szerif mówiących o sewabie za zarabianie w sposób halal. Gdy zapytano Hazrat Muhammeda bin Salima: „Czy mamy pracować i zarabiać, czy tylko czcić Allaha i pokładać ufność w Allahu Najwyższym (tewekkul)?”, odpowiedział: „Tewekkul był hal (stanem) Wysłannika Allaha, a pracowanie i zarabianie było Jego (sallallahu alejhi we sellem) sunną. Pracujcie i pokładajcie ufność w Allahu Najwyższym!”.

Ebu Muhammed bin Menazil powiedział: „Pracować i pokładać ufność w Allahu Najwyższym jest lepiej niż usunąć się gdzieś i tylko czcić Allaha”. Należy zachowywać umiar w jedzeniu i piciu. Nie należy jeść tak dużo, by stać się ociężałym. Nie należy też przestrzegać diety tak surowo, by nie móc spełniać ibadetów. Hazrat Szah-i Nakszibend (kuddise sirruhu), jeden z wielkich ewlija, powiedział: „Jedz dobrze i pracuj dobrze!” Krótko mówiąc, wszystko, co pomaga spełniać ibadety i czynić dobro, jest dobre i błogosławione. A to, co je zmniejsza, jest zakazane. W każdym dobrym czynie należy zważać na swój zamiar (nijjet). Jeśli zamiar nie jest dobry, nie należy tego czynu robić.

Należy trzymać się z daleka (uzlet) od tych, którzy nie są posłuszni islamowi, oraz od tych, którzy popełniają bidaty i grzechy, i nie utrzymywać z nimi kontaktów. W hadis-i szerif powiedziano: „Hikmet (pożyteczna wiedza) składa się z dziesięciu części. Dziewięć z nich jest w uzlet, a jedna w mówieniu niewiele”.

Z takimi ludźmi należy się spotykać tylko na tyle, na ile jest to konieczne. Czas na rozrywki jest po śmierci. Należy utrzymywać kontakty z pobożnymi, czystymi muzułmanami, być dla nich pożytecznym i odnosić z nich pożytek. Nie należy marnować czasu na niepotrzebne, bezużyteczne słowa.

Należy okazywać uśmiechniętą twarz wszystkim, dobrym i złym. Nie należy wywoływać fitny i przysparzać sobie wrogów. Należy postępować zgodnie ze słowami Hafiza Sziraziego: „Przyjaciołom należy mówić prawdę, a z wrogami należy postępować z uśmiechniętą twarzą i łagodnym językiem”. Należy wybaczać tym, którzy proszą o wybaczenie. Należy mieć dobry charakter wobec wszystkich. Nie należy sprzeciwiać się niczyim słowom ani się z nikim kłócić. Do wszystkich należy mówić łagodnie, a nie szorstko.

Szejch Abdullah Bajal (kuddise sirruhu) powiedział: „Tasawwuf to nie modlitwa salat, post i ibadet w nocy. Robienie tego jest obowiązkiem każdego człowieka jako sługi. Tasawwuf to niesprawianie ludziom przykrości. Kto to osiągnął, ten dotarł do celu”.

Gdy zapytano Hazrat Muhammeda bin Salima, jak można odróżnić ewlija od innych ludzi, odpowiedział: „Poznaje się ich po tym, że ich słowa są łagodne, ich charakter piękny, a twarz uśmiechnięta, że ich dobroczynność jest obfita, że nie sprzeciwiają się, gdy rozmawiają, że wybaczają tym, którzy proszą o wybaczenie, i że są miłosierni dla wszystkich”.

Ebu Ahmed Makkari powiedział: „Futuwwet (wielkoduszność) oznacza czynić dobro temu, przez kogo zostałeś urażony, obdarowywać tego, kogo nie lubisz, i być uśmiechniętym wobec tego, kto ci dokucza”.

Należy mało mówić, mało spać i mało się śmiać. Głośny śmiech zaciemnia serce. Należy pracować, ale zapłaty za to oczekiwać od Allaha Najwyższego. Należy znajdować radość w spełnianiu Jego nakazów. Gdy pokłada się ufność tylko w Nim, On obdarza wszystkim, czego się pragnie. W hadis-i szerif powiedziano: „Allah Najwyższy daje temu, kto pokłada ufność tylko w Nim, wszystko, czego pragnie, i czyni wszystkich ludzi jego pomocnikami”.

Jahja bin Mu’az-i Razi powiedział: „Na ile kochasz Allaha Najwyższego, na tyle wszyscy kochają ciebie. Na ile boisz się Allaha Najwyższego, na tyle wszyscy boją się ciebie. Na ile służysz Allahowi Najwyższemu, na tyle wszyscy stają się twoimi pomocnikami. Nie goń za własnymi korzyściami!”.

Ebu Muhammed Abdullah Raszi (rahmetullahi teala alejh) powiedział: „Największą zasłoną między Allahem Najwyższym a człowiekiem jest to, że człowiek myśli o swoim własnym nefsie i pokłada ufność w słudze tak samo bezsilnym jak on sam. Należy myśleć o zyskaniu miłości Allaha Najwyższego, a nie ludzi”. Wobec swojej żony i swoich dzieci należy mieć łagodną mowę i uśmiechniętą twarz. Należy przebywać z nimi na tyle, by wypełniać ich prawa. Nie należy jednak przywiązywać się do nich tak bardzo, by odwrócić się od Allaha Najwyższego.

W sprawach religijnych nie należy radzić się nieuków i grzesznych (fasyk) ludzi religii. Nie należy przebywać z tymi, którzy są oddani temu światu. We wszystkim należy postępować zgodnie z sunną i wystrzegać się bidatów. W radosnych chwilach nie należy wychodzić poza granice islamu, a w trudnych chwilach nie należy tracić nadziei w Allahu Najwyższym. Nie należy zapominać, że obok każdej trudności jest ułatwienie. Stan człowieka nie powinien się zmieniać w radości i w strapieniu; należy być takim samym w dostatku i w niedostatku. Co więcej, w niedostatku należy czuć się swobodnie, a w dostatku – niespokojnie. Zmieniające się wydarzenia nie powinny człowieka zmieniać.

„Kto ma liczną rodzinę i skąpe utrzymanie, a dobrze wykonuje swoje modlitwy salat i nie obmawia muzułmanów, ten w Dniu Sądu Ostatecznego będzie przy Mnie”. Hadis-i szerif

Zamiast szukać cudzych wad, powinniśmy dostrzegać własne wady. Nie powinniśmy uważać się za lepszych od jakiegokolwiek muzułmanina. Każdego muzułmanina powinniśmy stawiać wyżej od siebie. Powinniśmy wierzyć, że dzięki dua każdego muzułmanina możemy dostąpić szczęścia. Wobec tych, którzy mają do nas jakieś prawa, powinniśmy być jak słudzy. W hadis-i szerif oznajmiono: „Wiara muzułmanina, który czyni trzy rzeczy, jest doskonała: służenie swojej rodzinie, przesiadywanie wśród ubogich (a nie wśród żebraków!) i jedzenie razem ze swoim sługą”. W Świętym Koranie oznajmiono, że te trzy rzeczy są oznakami wierzących. Powinniśmy poznawać życie Selef-i salihin i starać się być takimi jak oni. Nie powinniśmy nikogo obmawiać, a tego, kto obmawia, powinniśmy powstrzymywać. (Jeśli o kimś mówi się za jego plecami coś, co by go zraniło, gdyby to usłyszał, i jest to prawda, jest to obmowa (gybet). Jeśli zaś jest to kłamstwo, jest to oszczerstwo. Jedno i drugie jest wielkim grzechem). Powinniśmy uczynić swoim nawykiem nakazywanie dobra i zakazywanie zła (emr-i ma’ruf i nehj-i anil-munker).

W hadis-i szerif oznajmiono: „Kto ma liczną rodzinę, a skromne utrzymanie, kto dobrze odprawia swoje modlitwy salat i nie obmawia muzułmanów, ten w Dniu Sądu Ostatecznego będzie przy Mnie”. Muzułmanin zaspokaja potrzeby swoich braci muzułmanów i sprawia im radość. Szlachetny Prorok oznajmił bowiem: „Muzułmanin jest bratem muzułmanina. Nie ranią się nawzajem i nie zasmucają. Jeśli ktoś pomoże swojemu bratu w religii w jakiejś sprawie, Allah Najwyższy również jemu ułatwi jego sprawę. Jeśli ktoś uwolni muzułmanina od kłopotu i sprawi mu radość, Allah Najwyższy uwolni go od kłopotu w najcięższych chwilach Dnia Sądu Ostatecznego. Jeśli ktoś zakryje wadę i przewinienie muzułmanina, Allah Najwyższy w Dniu Sądu Ostatecznego zakryje jego wady”. „Jeśli ktoś pomaga swojemu bratu w religii, Allah Najwyższy pomaga jemu”.

„Allah Najwyższy stworzył niektórych Swoich sług po to, by zaspokajali potrzeby Jego sług i im pomagali. Ci, którzy są w potrzebie, zwracają się do nich (do tych sług). Dla nich w życiu po śmierci nie będzie lęku przed karą”.

„Jeśli ktoś wyruszy, by załatwić jakąś sprawę swojego brata w religii, za każdy krok zostanie mu wybaczonych wiele grzechów i otrzyma siedemdziesiąt sewabów. Trwa to tak, aż sprawa zostanie zakończona. Gdy sprawa zostanie załatwiona, zostaną mu wybaczone wszystkie grzechy. Jeśli umrze, zajmując się tą sprawą, wejdzie do Raju bez rozliczenia i bez przesłuchania”.

„Jeśli ktoś pójdzie do urzędników państwowych i będzie zabiegał o to, by jego brat w religii zaznał spokoju albo wybawił się z kłopotu, Allah Najwyższy w Dniu Sądu Ostatecznego, gdy nogi wszystkich będą się ślizgać, pomoże mu szybko przejść przez most Syrat”.

„Okazywanie bratu w religii pogodnej twarzy, uczenie go dobrych rzeczy, powstrzymywanie go od czynienia zła, wskazywanie obcym drogi do miejsca, którego szukają, usuwanie z ulicy kamieni, cierni, kości i podobnych szkodliwych, odrażających i brudnych rzeczy oraz dawanie innym wody – wszystko to jest jałmużną (sadaka)”. Hadis-i szerif

„Uczynkiem, który Allah Najwyższy kocha najbardziej, jest sprawienie radości wierzącemu przez to, że da mu się ubranie, nakarmi go albo zaspokoi inną jego potrzebę”.

„Gdy ktoś wyświadczy wierzącemu jakieś dobro, Allah Najwyższy stwarza anioła. Ten anioł nieustannie oddaje cześć Allahowi (ibadet). Sewab za jego ibadety jest dawany temu człowiekowi. Gdy ten człowiek umrze i zostanie złożony do grobu, anioł przyjdzie do jego grobu jaśniejący Nurem i miły z wyglądu. Gdy człowiek zobaczy anioła, poczuje ulgę i rozraduje się. Zapyta: »Kim jesteś?«. Anioł odpowie: »Jestem dobrem, które wyświadczyłeś temu a temu, i radością, którą umieściłeś w jego sercu. Allah Najwyższy posłał mnie, abym dziś cię uradował, był twoim orędownikiem i pokazał ci twoje miejsce w Raju«”.

„Dzięki swojemu pięknemu charakterowi człowiek osiąga najwyższe stopnie Raju. (Nadobowiązkowe) ibadety nie pozwolą człowiekowi osiągnąć tych stopni. Zły charakter ściąga człowieka do najgłębszych otchłani Piekła”. „Temu, kto przy pozdrawianiu (selam) ma pogodną twarz, daje się takie sewaby, jakie otrzymują dający jałmużnę”.

„W Raju są takie pałace, że ten, kto w nich przebywa, widzi każde miejsce, jakie zechce, i ukazuje się w każdym miejscu, w jakim zechce”. Gdy Ebu Malik el-Esz’ari (rahmetullahi alejh) zapytał: „Komu zostaną dane takie pałace?”, Szlachetny Prorok (sallallahu alejhi we sellem) oznajmił: „Zostaną dane tym, którzy mówią łagodnie, są szczodrzy, a gdy wszyscy śpią, rozmyślają o istnieniu i wielkości Allaha Najwyższego i żarliwie Go błagają”.

Prawdziwy muzułmanin nie wierzy w zabobony. Nie przywiązuje żadnej wagi do czarów, złych wróżb, wróżenia, zaklęć, amuletów z napisami innymi niż słowa Świętego Koranu, niebieskich koralików, przepowiadania przyszłości i podobnych rzeczy ani do przekonania, że one na pewno zadziałają; nie przywiązuje wagi do stawiania świec na grobach ani do przywiązywania do nich drutu i nici i nie daje się zwieść oszustom, którzy twierdzą, że czynią keramety (tzn. nadzwyczajne rzeczy, które Allah pozwala zdarzyć się za pośrednictwem ludzi pobożnych i przez Niego umiłowanych). Większość tych fałszywych i zepsutych rzeczy przeszła do nas w istocie z innych religii. Tym, którzy oczekują „kerametów” od niektórych ludzi religii, wielki uczony islamski Imam Rabbani (rahmetullahi alejh) odpowiada tak: „Ludzie oczekują od ludzi religii kerametów. Niektórzy z nich nie mają kerametów, a jednak są bliżsi Allahowi Najwyższemu niż inni. Największym kerametem jest poznawanie islamu i życie zgodne z nim”.

W Świętym Koranie nakazane jest, by zawsze zwracać się do ludzi łagodnymi słowami i ze zrozumieniem, nawet jeśli należą do innej religii. W księgach fykyh napisane jest, że zranienie serca niemuzułmanina przez nazwanie go prosto w twarz niewierzącym lub bezbożnikiem jest grzechem i że ten, kto tak mówi, powinien zostać ukarany. Celem jest ukazanie wszystkim wzniosłości religii islamskiej. Ten dżihad może być prowadzony jedynie łagodnymi słowami, z cierpliwością, wiedzą i wiarą. Kto chce kogoś do czegoś przekonać, musi najpierw sam w to wierzyć. A wierzący nigdy nie traci cierpliwości i nie ma trudności z wyjaśnieniem tego, w co wierzy. Nie ma religii tak jasnej i logicznej jak religia islamska. Można łatwo udowodnić, że jest ona jedyną prawdziwą religią. Krótko mówiąc, prawdziwy muzułmanin to doskonały człowiek, który ma wszystkie dobre cechy charakteru, jest pełen godności, prawy, czysty na ciele i duszy oraz godny zaufania pod każdym względem. Gdyby wszyscy ludzie przyjęli religię islamską, na świecie nie byłoby ani zła, ani oszustwa, ani wojny, ani przemocy, ani ucisku. Dlatego obowiązkiem nas wszystkich, muzułmanów, jest starać się być pełnymi i doskonałymi muzułmanami i rozpowszechniać islam na całym świecie, wyjaśniając jego istotę i subtelności.