فرزندان سرور ما، پیامبر

اهل بیت رسول (آل رسول – آل عبا)

الله تعالی در قرآن کریم به اهل بیت می‌فرماید که معنای آن چنین است: «الله تعالی می‌خواهد رجس، یعنی هر عیب و هر پلیدی را از شما دور کند و شما را با پاکی کامل پاک گرداند.»10

اصحاب کرام پرسیدند: «یا رسول الله! اهل بیت چه کسانی‌اند؟» در آن هنگام امام علی آمد. آن حضرت او را زیر ردای مبارکش گرفت. سپس یکی پس از دیگری فاطمۀ زهرا، امام حسن و امام حسین آمدند. هر یک را در کنار خود گرفت و فرمود: «این‌ها اهل بیت من‌اند.» به این بزرگواران «آل عبا و آل رسول» نیز گفته می‌شود.11

دوست داشتن اهل بیت پیامبر سبب می‌شود که انسان با ایمان به آخرت برود و در واپسین نفس به سلامت برسد. دوست داشتن اهل بیت بر هر مؤمنی فرض است. سرور عالم (صلی الله علیه وسلم) در حدیث شریفی می‌فرماید: «اهل بیت من مانند کشتی نوح علیه السلام‌اند. هر کس از آنان پیروی کند، رهایی می‌یابد و کسانی که از آن بازمانند، هلاک می‌شوند.»12

فضایل و کمالات اهل بیت پیامبر بسیار است و با شمردن به پایان نمی‌رسد. بیان و ستایش آنان از توان انسان بیرون است. ارزش و بزرگی آنان تنها با آیات کریمه دریافته می‌شود.

علی و حسن و حسین آن‌جایند،
محبتشان در دل است و مهرشان در جان.
فردا، در روز محشر، در دیوان بزرگ،
یا محمد، جانم آرزومند توست.
کوه عرفات کوه ماست،
آن‌جا دعای ما پذیرفته می‌شود؛
در مدینه پیامبر ما آرمیده است،
یا محمد، جانم آرزومند توست.

امام شافعی این را به زیباترین صورت بیان کرده و گفته است: «ای اهل بیت رسول! الله تعالی در قرآن کریم به دوست داشتن شما فرمان می‌دهد. پذیرفته نشدن نماز کسانی که در نمازهایشان برای شما دعا نمی‌کنند، ارزش و درجۀ بلند شما را نشان می‌دهد. شرف شما چه بزرگ است که الله تعالی در قرآن کریم بر شما سلام می‌فرستد!» حضرت انس می‌گوید: «از رسول الله پرسیدند: ‹از میان اهل بیت، چه کسی را بیشتر دوست می‌دارید؟› فرمود: ‹حسن و حسین را.›»13

حضرت ابوهریره می‌گوید: «نزد رسول الله بودم. حسن آمد. رسول الله فرمود: ‹ای پروردگار من! من او را دوست می‌دارم. تو نیز او را دوست بدار و دوستدارانش را نیز دوست بدار›؛ و بار دیگر فرمود: ‹حسن و حسین گل‌های خوش‌بوی من در دنیا هستند.›» سرور ما، پیامبر، همچنین فرمود: «پس از خود دو چیز برای شما بر جای می‌گذارم. اگر به آن‌ها چنگ زنید، گمراه نمی‌شوید. نخستین از دومی بزرگ‌تر است: یکی کتاب الله تعالی، قرآن کریم است که ریسمانی محکم و از آسمان تا زمین کشیده شده است. دومی اهل بیت من است. این دو از یکدیگر جدا نمی‌شوند. هر کس از آن دو پیروی نکند، از راه من جدا می‌شود.»14

حضرت حسن و حضرت حسین (رضی الله عنهما) بیمار شده بودند. سرور ما، پیامبر، به حضرت علی و حضرت فاطمه فرمود: «برای این جگرگوشه‌هایتان نذری کنید!» حضرت علی، مادر ما فاطمه و کنیزشان که فضه نام داشت، هر یک نذر کردند که سه روز روزه بگیرند. آن دو گل خوش‌بوی جنت شفا یافتند؛ اما در خانه چیزی برای خوردن نداشتند. حضرت علی از یک یهودی سه صاع15 جو وام گرفت. هر سه نیت روزه‌های نذری خود را کردند. حضرت فاطمه یک پیمانه از آن جو را آرد کرد و پنج نان پخت. خودشان پنج تن بودند. هنگام افطار شد. یکی از آن پنج نان را پیش روی حضرت علی، یکی را پیش روی حضرت حسن، یکی را پیش روی حضرت حسین، یکی را پیش روی فضۀ کنیز و یکی را پیش روی خودش نهاد. می‌خواستند افطار کنند که مسکینی آمد و گفت: «ای اهل بیت رسول الله! من مسکینی از مسکینان مسلمانم. به من خوراکی بدهید! الله تعالی شما را با نعمت‌های جنت پاداش دهد.» نان‌هایی را که در دست داشتند، به او صدقه دادند و خود با آب افطار کردند. روز دیگر باز روزه گرفتند. خدمتکار پیمانۀ دیگری از جو را آرد کرد و باز پنج نان پخت. هنگام افطار، چون نان‌ها را پیش رو نهاده بودند و می‌خواستند افطار کنند، یتیمی آمد. هر پنج تن نان‌هایشان را به او دادند، آن یتیم را شاد کردند، خود با آب افطار کردند و خوابیدند. روز سوم نیز روزه گرفتند. از آخرین پیمانۀ جو که مانده بود، پنج نان ساختند و پیش رو نهادند. هنگامی که می‌خواستند افطار کنند، اسیری آمد و گفت: «سه روز است که گرسنه‌ام. مرا بسته‌اند و خوراکی هم به من نداده‌اند. به‌خاطر الله تعالی بر من رحم کنید!» هر پنج تن نان‌هایشان را به او دادند و باز با آب افطار کردند. آن‌گاه الله تعالی در آیات کریمه‌ای که نازل شد، فرمود که معنای آن چنین است: «اینان به نذرهای خود وفا کردند. از ترس روز قیامت که دراز و پیوسته است، خوراکی را که سخت آرزویش را داشتند و دل‌شان آن را می‌خواست، به مسکین و یتیم و اسیر دادند و گفتند: ‹ما شما را برای رضای الله تعالی خوراندیم. از شما در برابر آن سپاسی و چیزی چشم نداشتیم و چیزی نمی‌خواهیم.›»16 «ازاین‌رو جناب حق به آنان شراب طهور (نوشیدنی‌ای بسیار پاک) نوشاند…»17 ابوهریره (رضی الله عنه) می‌گوید که پیامبر ما فرمود: «بهترینِ شما کسانی‌اند که پس از من به اهل بیتم نیکی کنند.»

«کسانی که بی‌آن‌که پایشان بلغزد از پل صراط می‌گذرند، کسانی‌اند که اهل بیت و اصحاب مرا بسیار دوست می‌دارند» حدیث شریف

حضرت علی می‌گوید که پیامبر ما فرمود: «در روز قیامت برای کسانی که به اهل بیتم نیکی کنند، شفاعت می‌کنم.» «کسانی که بی‌آن‌که پایشان بلغزد از پل صراط می‌گذرند، کسانی‌اند که اهل بیت و اصحاب مرا بسیار دوست می‌دارند.»

در حدیث شریفی که حضرت امام ربانی بیان کرده، فرموده شده است: «هر کس علی را دوست بدارد، بی‌گمان مرا دوست داشته است. هر کس با او دشمنی کند، بی‌گمان با من دشمنی کرده است. هر کس او را بیازارد، بی‌گمان مرا آزرده است؛ و هر کس مرا بیازارد، بی‌گمان الله تعالی را آزرده است.»

سرور ما رسول الله فرمود: «الله تعالی به من فرمان داد که چهار تن را دوست بدارم و خبر داد که خودش نیز آنان را دوست می‌دارد.» پرسیدند: «آنان چه کسانی‌اند؟ آیا نام‌شان را به ما می‌گویید؟»

فرمود: «علی از آنان است، علی از آنان است، علی از آنان است؛ و ابوذر، مقداد و سلمان.»

«برای کسانی که به‌خاطر خانواده‌ام مرا بیازارند، عذابی سخت است.»

در حدیث شریفی نیز فرمود: «فاطمه جزئی از من است (یعنی پاره‌ای از من است). هر کس او را بیازارد، مرا آزرده است.» حضرت ابوهریره می‌گوید: «سرور ما، پیامبر، به حضرت علی فرمود: ‹فاطمه نزد من از تو محبوب‌تر است و تو نزد من از او عزیزتری (یعنی ارجمندتری)!›»18

همچنین فرمود: «برای آن‌که دین اسلام را برای‌تان آوردم، از شما مزدی نمی‌خواهم؛ تنها می‌خواهم که اهل بیتم را که به من نزدیک‌اند، دوست بدارید.»

علمای اسلام دوست داشتن اهل بیت را شرط با ایمان رفتن در واپسین نفس دانسته‌اند. در آنان ذرات وجود رسول الله هست. ارج نهادن به اهل بیت و احترام به آنان وظیفۀ هر مسلمان است. عالم بزرگ اسلام، امام ربانی (رحمة الله علیه) فرمود: «پدرم در علوم ظاهر و باطن، یعنی در علوم دل، بسیار عالم بود. همیشه به دوست داشتن اهل بیت سفارش و تشویق می‌فرمود و می‌گفت که این محبت انسان را در واپسین نفس برای با ایمان رفتن بسیار یاری می‌کند. هنگامی که در آستانۀ وفات بود، بر بالینش بودم. در واپسین لحظه‌هایش، هنگامی که هوشیاری‌اش کاستی گرفت، این نصیحت‌ها را به یادش آوردم و پرسیدم که آن محبت چه اثری کرده است. حتی در آن حال فرمود: ‹در دریای محبت اهل بیت شنا می‌کنم.› بی‌درنگ الله تعالی را حمد و ثنا گفتم. محبت اهل بیت سرمایۀ اهل سنت است. همۀ سودهای آخرت را این سرمایه خواهد آورد.»

حضرت فاطمه و فرزندانش تا روز قیامت اهل بیت‌اند. هرچند گنهکار باشند، دوست داشتنشان لازم است. دوست داشتن آنان، یاری کردن‌شان با دل و تن و مال، و احترام و رعایت آنان سبب می‌شود که انسان با ایمان بمیرد. (در شهر حمای سوریه برای سادات دادگاهی بود. کودکانی که از این دودمان مبارک به دنیا می‌آمدند، با دو گواه در حضور قاضی ثبت می‌شدند. این دادگاه را مصطفی رشید پاشا، دوست وفادار انگلیسی‌ها، برچید.) امامان اهل سنت بیشترِ علوم ایمان و فقه و معارف تصوف، حتی علوم تفسیر و حدیث را از امامان اهل بیت آموختند. با تربیت آنان پرورش یافتند. با توجه آنان بالا رفتند. از آنان مژده‌ها گرفتند. مسلمانان اهل بیت رسول الله (رضی الله تعالی عنهم اجمعین) را از همه بیشتر دوست می‌دارند و دوستداران اهل بیت را نیز دوست می‌دارند. به دوستداران اهل بیت، یعنی مسلمانان راستینی که در راه اهل بیت می‌روند، (اهل سنت) گفته می‌شود. همۀ اهل سنت در هر نمازشان برای اهل بیت دعای خیر می‌کنند.

به مؤمنی که رسول را دید، نام (صحابی) داده شد؛
برای یاد کردن همۀ آنان، (اصحاب کرام) گفته شد.
هر دلی که پیامبر را دوست می‌داشت، در لحظه‌ای پر از نور می‌شد؛
آنان که یار او شدند، در قرآن ستوده شدند.
همه در راه رسول الله مال و جان خویش را دادند؛
در صلح علم می‌پراکندند و در جنگ چون شیر می‌غریدند.
در حدیث شریف، اصحاب به ستارگان تشبیه شدند؛
هر کس از هر یک از آنان پیروی کند، به راه‌های روشن می‌رسد.
اصحاب یکدیگر را بسیار دوست می‌داشتند و یکدیگر را می‌ستودند؛
مسلمانانی که پس از آنان آمدند، همه چنین گفتند.
قرآن و حدیث‌ها را آنان به ما رساندند؛
پاکی دل‌هایشان به ذهن‌ها اطمینان بخشید.
اگر به یکی از آنان دشنام داده شود، دین اسلام زخم برمی‌دارد؛
هر کس صحابی‌ای را بد بگوید، قرآن کریم را بی‌اعتبار می‌سازد.
اگر مسلمان حقیقی هستی، به هر یک از آنان احترام بگزار
و نخست بر اهل بیت رسول صلوات و سلام بفرست!