زموږ د سردار پیغمبر مبارک نومونه
زموږ د ګران پیغمبر (صلی الله علیه وسلم) تر ټولو ډېر یادېدونکی نوم «محمد» دی. معنا یې ده «ډېر ستایل شوی، بېاندازې خوښ شوی». دا نوم په قرآن کریم کې څلور ځله راغلی دی: د آل عمران سورت، ۳/۱۴۴؛ د احزاب سورت، ۳۳/۴۰؛ د فتح سورت، ۴۸/۲۹ او د محمد سورت، ۴۷/۲. عیسی علیه السلام هم، لکه څنګه چې د صف سورت په شپږم آیت کریمه کې فرمایل شوي دي، خپل امت ته خبر ورکړی و، چې معنا یې داسې ده: «اې بني اسرائیلو! زه تاسې ته د الله پیغمبر یم. د تورات تصدیق کوونکی او د یوه پیغمبر زېری ورکوونکی راغلی یم چې له ما وروسته به راځي، او د هغه پیغمبر نوم احمد دی.» احمد یعنې «تر ټولو ډېر ستایل شوی، خوښ شوی».
په قرآن کریم کې، د «محمد» او «احمد» له نومونو پرته، په دې نومونو هم یاد شوی دی: محمود، رسول، نبي، شاهد، بشیر، نذیر، مبشِّر، منذِر، داعي الی الله، سراج منیر، رئوف، رحیم، مصدِّق، مذکِّر، مدثِّر، عبدالله، کریم، حق، منیر، نور، خاتم النبیین، رحمت، نعمت، هادي، طه، یس… سربېره پر دې، د هغه د مبارکو نومونو یوه برخه په قرآن کریم کې، یوه برخه په احادیث شریفو کې او یوه برخه هم په هغو مقدسو کتابونو کې یاده شوې ده چې پخوانیو پیغمبرانو ته لېږل شوي وو. په ځینو احادیث شریفو کې زموږ د پیغمبر دا نومونه راغلي دي: ماحي، عاقب، مقفّي، نبي الرحمه، نبي التوبه، نبي الملاحم، قتّال، متوکل، فاتح، خاتم، مصطفی، امّي، قُثَم (هغه څوک چې هر خیر په ځان کې راټولوي). زموږ پیغمبر په یوه حدیث شریف کې وفرمایل: «ما ته پنځه نومونه خاص دي: زه محمد یم، زه احمد یم، زه ماحي یم چې الله تعالی زما په وسیله کفر له منځه وړي. زه حاشر یم چې خلک به د قیامت په ورځ زما په پل پسې حشر کېږي. زه عاقب یم چې له ما وروسته پیغمبر نشته.»1
زموږ ګران پیغمبر ته د هغه د زوی قاسم له امله، چې له حضرت خدیجې څخه زېږېدلی و او په کوچنیوالي کې وفات شو، «ابوالقاسم» کنیه ورکړل شوې ده. همدارنګه له پیغمبرۍ مخکې، په هغه کې د رښتینولۍ، باور، امانتدارۍ او د اعتماد وړ کېدو په څېر د بېشمېره لوړو ځانګړنو له امله، د قریشو د قبیلې په منځ کې په «الامین» نوم یادېده. د رسول الله (صلی الله علیه وسلم) له هغو نومونو څخه چې په قرآن کریم کې راغلي دي، یو هم د یس په سورت کې د «یس» کلمه ده، هغه سورت چې د قرآن کریم زړه دی. د راسخو علماوو له سترو کسانو څخه حضرت سید عبدالحکیم ارواسي فرمایلي دي: «یس یعنې: ‹اې زما حبیبه، زما د یقین د سمندر لامبوزنه!›، یعنې: ‹اې زما حبیبه، زما د مینې د سمندر غوطه وهونکیه!›» هغه ټول کسان چې د دې سمندر نوم یې اورېدلی، له لرې یې لیدلی، ورنږدې شوي او دننه ننوتي او د خپلې برخې په اندازه ژورو ته ښکته شوي دي، د خپل عمر په هر پړاو کې د رسول الله په مینه سوځېدلي او بل شوي دي او دا خپله مینه یې په سوزانده فریادونو، زړه راښکونکو اوښکو او سوځوونکو مصرعو بیان کړې ده. له دوی څخه یو تر ټولو لوی او مشهور کس، چې له دې د مینې سمندر څخه یې لویه برخه اخیستې، حضرت مولانا خالد بغدادي دی. هغه په خپلو هغو قصیدو کې په یوه کې، چې پکې یې زموږ سردار رسول الله ته خپل محبت او مینه بیان کړې ده، داسې لیکي:
«اې بني اسرائیلو! زه تاسې ته د الله پیغمبر یم. د تورات تصدیق کوونکی او د یوه پیغمبر زېری ورکوونکی راغلی یم چې له ما وروسته به راځي، او د هغه پیغمبر نوم احمد دی» صف: ۶
اې سرور عالم، ستا په مینه کې سوځم!
هر چېرته چې یم، ستا هغه ښکلی جمال لټوم.
ته د قاب قوسین د تخت سلطان یې، زه هېڅ یم؛
دا چې ووایم «ستا مېلمه یم»، بېادبي یې ګڼم.
په جهان کې هر شی ستا د شرف لپاره پیدا شو؛
که ستا رحمت پر ما هم ووري، هماغه شېبه مې پسرلی دی.
هر څوک د کعبې د طواف لپاره حجاز ته راځي؛
زه ستا د وصال په شوق له غرونو اوړم.
په خوب کې یې زما پر سر د سعادت تاج کېښود؛
ګڼم چې ستا د پښو خاوره زما پر مخ وشیندل شوه.
اې جامي، د هغو عاشقانو بلبله چې خپل دوست ستايي!
ستا په دیوان کې دا لیکنې زما ترجمان کېږي:
«د یوه ګرګین سپي په څېر چې ژبه یې راځوړنده ده او تږی پاتې دی،
ستا د احسان له سمندره یو څاڅکی غواړم.»
زموږ د سردار پیغمبر په ستاینه کې ټوټې ټوټې لیکل شوي شعرونه او مدحې یو طرف ته، د هغه په اړه ډېر زیات آثار لیکل شوي دي. حتی د دې آثارو د لیکوالو په منځ کې هغو کسانو چې شهرت او هنر یې ټوله نړۍ او پېړۍ نیولې دي، ویلي دي چې د رسول الله له ستاینې څخه عاجز دي. هغو کسانو چې هغه یې لیدلی او د هغه په ښکلا مین شوي دي، هڅه یې کړې چې څومره یې ژبه چلېده، هغه بیان کړي، او ویلي یې دي چې د هغې ښکلا د بیانولو لپاره د انسان توان نه رسېږي.
د اسلام د علماوو په کتابونو کې له هغو خبرونو څخه چې دې عاشقانو ورکړي دي، په سلګونو لیکل شوي دي. څوک چې یې لولي، سمدستي پوهېږي چې الله تعالی خپل ګران پیغمبر په داسې نظم چې فکر یې نه شي کېدای او په داسې ښکلا چې له لیدو یې سترګې نه مړېږي، پیدا کړی دی. بې له دې چې ویې ویني، زړه ورکوي. د حبیب الله عاشقان په هره ساه کې، د هغې هوا په یخوالي کې چې سږو ته یې ننوځي، د هغه د مینې خوند احساسوي. هر ځل چې سپوږمۍ ته ګوري، د هغو وړانګو د انعکاس په لټولو خوند اخلي چې د هغه له مبارکو سترګو څخه راغلې وې. د هغو کسانو هره ذره چې د هغه د ښکلا له سمندره یوه څاڅکي ته رسېدلي دي، داسې وايي:
څوک چې ستا ښکلی مخ پېژني، ګل ته هېڅ نه ګوري؛
څوک چې ستا په مینه کې ویلې کېږي، درمل نه لټوي!
له انس بن مالک څخه په روایت شوي یوه حدیث شریف کې فرمایل شوي دي: «په تاسې کې هېچا ایمان نه دی راوړی تر هغه چې زه ورته له خپل اولاد، خپل پلار او ټولو خلکو څخه ډېر ګران نه شم.»2 یوه ورځ حضرت عمر زموږ سردار پیغمبر ته وویل: «یا رسول الله! په الله تعالی قسم چې له خپل ځان پرته، ته ما ته تر هر شي ډېر ګران یې.» زموږ سردار رسول الله وفرمایل: «تر هغه چې زه ورته تر خپل ځان ډېر ګران نه شم، په تاسې کې هېچا هېڅکله ایمان نه دی راوړی.» بیا حضرت عمر وویل: «یا رسول الله! په هغه الله تعالی قسم چې قرآن کریم یې تا ته لېږلی دی، ته ما ته تر خپل ځان ډېر ګران یې.» نو ویې فرمایل: «اې عمر، اوس (پوره) شو.»
د فضا پېر، کمپیوټر،
دومره نوې وسیلې:
د ټولو سرچینه په قرآن کې ده؛
رحمت یې، یا رسول الله.
تا تجربې ته ارزښت ورکړ،
د علم او فن زده کړې ته؛
تا مخ پر وړاندې لار وښوده؛
رڼا یې، یا رسول الله.
څوک چې تا خوښوي، زموږ یار دی؛
بې له تا دنیا پر موږ تنګه ده؛
هر شی ستا لپاره شته؛
نعمت یې، یا رسول الله.
له تا یې فکرونه واخیستل،
علم، فن او هنر؛
ختیځ او لوېدیځ ترې ګټه واخیسته؛
لارښود یې، یا رسول الله.
هر څه دې چې ویلي، رښتیا وختل،
له پنځلسو پېړیو راهیسې؛
ته محمد امین یې،
عادل یې، یا رسول الله.
په نېکۍ کې، په عدالت کې،
په سخاوت کې، په اصالت کې،
په رحم کې، په فضیلت کې،
بېلګه یې، یا رسول الله.
«تر هغه چې زه ورته تر خپل ځان ډېر ګران نه شم، په تاسې کې هېچا هېڅکله ایمان نه دی راوړی» حدیث شریف
زموږ د سردار پیغمبر (صلی الله علیه وسلم) په شریف جومات کې د «قبه خضراء / شنه ګنبد» بهرنۍ بڼه