زموږ د سردار پیغمبر استغفار1
زموږ سردار پیغمبر، لکه څنګه چې د مخلوقاتو تر ټولو غوره و، همداسې یې الله تعالی په حقه پېژانده او تر ټولو زیات ترې وېرېده. سره له دې چې جناب حق هغه د ګناه له کولو ساتلی و، هغه به بې له دمه عبادت کاوه او الله تعالی ته به یې دعا او استغفار کاوه. د شپې په لومړي سر کې (له ماسخوتن وروسته) به ویده کېده او په پای کې به یې عبادت کاوه. ابن عباس داسې بیانوي: «یوه شپه د مؤمنانو د مور حضرت میمونې په کور کې مېلمه وم. رسول الله تر نیمې شپې، یا لږ مخکې یا وروسته، ویده شو. بیا راویښ شو او کېناست، په لاس یې له مخ څخه د خوب نښې پاکې کړې. پاڅېد، د اوبو ځوړنده لوټه یې واخیسته او اودس یې وکړ. د آل عمران سورت له پای څخه یې لس آیتونه کریمه ولوستل او لمانځه ته ودرېد. زه هم پاڅېدم، لکه څنګه چې رسول الله اودس کړی و، ما هم اودس وکړ او په لمانځه کې د هغه سرور تر څنګ ودرېدم. رسول الله دوه رکعته لمونځ وکړ. بیا یې نور دوه رکعته وکړل. له هغه وروسته یې بیا دوه رکعته نور وکړل. بیا د وتر لمانځه ته ودرېد. له دې وروسته تر هغه پرېوت چې د سهار اذان وشو. بیا پاڅېد، بیا یې دوه رکعته لمونځ وکړ او جومات ته ووت او د سهار د لمانځه فرض یې ادا کړ.»2 زموږ مور حضرت عایشه بیانوي: «زموږ سردار رسول الله یوه شپه ویده شوی و. کله چې راویښ شو، ویې فرمایل: ‹اې عایشې، که اجازه راکوې، نن شپه د خپل رب په عبادت بوخت شم.› بیا پاڅېد. قرآن کریم یې ولوست او ویې ژړل؛ حتی دواړه زنګونونه یې له اوښکو لانده شول. هغه لوستلو ته دوام ورکړ؛ هر څومره چې یې لوستل، مبارکو اوښکو یې د بدن هر هغه ځای لانداوه چې ورته رسېدې. دا حال تر سهاره دوام وکړ.
سهار بلال حبشي راغی، او کله یې چې دا حال ولید، ویې ویل: ‹مور او پلار مې درنه قربان شي، یا رسول الله! ایا الله تعالی ستا تېرې او راتلونکې تېروتنې نه دي بښلې؟› رسول الله وفرمایل: ‹اې بلال! ایا زه شکر ایستونکی بنده نه شم، په داسې حال کې چې الله تعالی نن شپه3 د آل عمران سورت سل او نوییم آیت کریمه نازل کړی، چې معنا یې داسې ده: «بېشکه د آسمانونو او ځمکې په پیدایښت او د شپې او ورځې په یو د بل پسې راتګ کې د عقل خاوندانو لپاره ډېرې نښې او اشارې دي»؟›» په هغه حدیث شریف کې چې په «مسلم» کې راغلی، هم یې وفرمایل: «زما زړه ته داسې شیان راځي چې د هغو له امله هره ورځ او شپه اویا ځله له الله تعالی څخه استغفار کوم»؛ او: «زما په زړه کې یوه پرده راڅرګندېږي (چې د الهي انوارو د راتګ مخه نیسي). له همدې امله هره ورځ ۷۰ ځله استغفار کوم»؛ او بیا: «هره ورځ سل ځله له الله تعالی څخه استغفار کوم.»4
زموږ د سردار پیغمبر له الله تعالی څخه وېره دومره ډېره وه چې هېڅکله نه لیدل کېده چې په قهقهه یې خندلي وي. په هغه حدیث شریف کې چې امام ترمذي له ابوذر څخه مرفوعاً5 روایت کړی، فرمایلي یې دي: «بېشکه زه هغه څه وینم چې تاسې یې نه وینئ. هغه څه اورم چې تاسې یې نه اورئ. په آسمان کې د څلورو ګوتو په اندازه داسې خالي ځای نشته چې پرښتې پکې په سجده نه وي. والله، که په هغه څه پوهېدلی چې زه پرې پوهېږم، لږ به مو خندل او ډېر به مو ژړل. لارو ته به وتلئ او تر هغه چې غږ مو رسېده، په لوړ غږ به مو الله تعالی ته زارۍ کولې.»6
په هغه حدیث شریف کې چې ابوهریره روایت کړی، زموږ سردار رسول الله وفرمایل: «د هېچا عمل هغه جنت ته نه وړي.» کله چې وپوښتل شول: «تاسې هم، یا رسول الله؟»، ویې فرمایل: «هو، زما عمل هم ما جنت ته نه وړي؛ مګر دا چې د الله تعالی فضل او رحمت ما ونغاړي.»
ابن عمر بیانوي: «کله چې به له رسول الله سره په یوه مجلس کې وو، موږ به شمېرل چې سل ځله به یې فرمایل: ‹یا ربي! ما وبښه او زما توبه قبوله کړه. ته توبې قبلوونکی او رحیم یې.›»7
انس بن مالک نقل کړي دي: «رسول الله (صلی الله علیه وسلم) به پرله پسې فرمایل: ‹اللهم یا مقلب القلوب ثبت قلبي علی دینک.›»8 په هغه حدیث شریف کې چې ترمذي له ابوسعید خدري څخه روایت کړی، زموږ سردار پیغمبر وفرمایل: «څوک چې خپلې بسترې ته د ننوتو پر وخت درې ځله ووايي: ‹استغفر الله العظیم الذي لا اله الا هو الحي القیوم و اتوب الیه›، که د هغه ګناهونه د سمندر د ځګ، یا د تمیم د سیمې د شګو، یا د ونو د پاڼو، یا د دنیا د ورځو په شمېر هم وي، الله تعالی یې ګناهونه بښي.»
د بخاري او مسلم د نقل له مخې، رسول الله به داسې استغفار کاوه: «اللهم اغفر لي خطیئتي و جهلي و اسرافي في امري و ما انت اعلم به مني.» (الهي! هغه تېروتنې وبښه چې ته پرې پوهېږې او ما (په پوهه یا) بې پوهې له خپل حد څخه په تېرېدو کړې دي!)
له ابوموسی اشعري (رضی الله عنه) څخه د روایت له مخې، رسول اکرم (صلی الله علیه وسلم) به داسې هم استغفار کاوه:
«اللهم اغفر لي هزلي و جدي و خطئي و عمدي و کل ذلک عندي. اللهم اغفر لي ما قدمت و ما آخرت و ما اسررت و ما اعلنت و ما انت اعلم به مني، انت المقدم و انت المؤخر و انت علی کل شيء قدیر.»9 (الهي، په ټوکو، په جد، په هېرېدو او په پوهه زما ټولې هغه نیمګړتیاوې وبښه چې له ما څخه یې کېدل ممکن دي. الهي! هغه چې مې مخکې او وروسته کړي، هغه چې مې پټ او ښکاره کړي دي، او ستا په علم کې زما هر ډول نیمګړتیاوې وبښه. مقدم او مؤخر ته یې. پر هر شي قادر ته یې.)
رسول الله به د ورځې روژه دار و،
او د شپې به لمانځه ته ولاړ و.
که د هغه برګزیده امت یې،
تل سنت او مکروه ته پام کوه.
«زما په زړه کې یوه پرده راڅرګندېږي (چې د الهي انوارو د راتګ مخه نیسي). له همدې امله هره ورځ ۷۰ ځله استغفار کوم» حدیث شریف