زما ګران پیغمبر

زموږ د سردار پیغمبر شفاعت

زموږ سردار رسول اکرم به د قیامت په ورځ د خپل امت لپاره شفاعت وکړي او هغوی به له سختۍ او غم څخه وژغوري. په یوه حدیث شریف کې یې وفرمایل: «د خپل امت د نیمایي برخې جنت ته د ننوتو او شفاعت ترمنځ مختار کړل شوم. ما شفاعت غوره کړ؛ ځکه چې هغه لا ډېر شامل دی. هغه یوازې د تقوا خاوندانو لپاره مه ګڼئ؛ هغه په عین حال کې د هغو ګناهګارانو لپاره هم دی چې په خطا کې لوېدلي دي…»1

په هغه حدیث شریف کې چې حضرت ابوهریره روایت کړی، زموږ سردار پیغمبر وفرمایل: «زما شفاعت د هغه چا لپاره دی چې په اخلاص سره او په داسې ډول چې زړه یې د ژبې تصدیق کوي، د ‹لا اله الا الله› په ویلو د شهادت کلمه ووايي.»2

په ځینو احادیث شریفو کې هم فرمایل شوي دي:

«زما له امت څخه د هغو کسانو لپاره به شفاعت کوم چې زما اهل بیت خوښوي.» «زما له امت څخه د هغو کسانو لپاره به شفاعت کوم چې کبیره ګناهونه کوي.» «له هغو کسانو پرته چې زما اصحابو ته ژبه اوږدوي، د هر چا لپاره شفاعت کولی شم.» «زما له امت څخه د هغو کسانو لپاره به شفاعت کوم چې پر خپل نفس ظلم کوي او د خپل نفس دوکه خوري.» «د قیامت په ورځ به تر ټولو لومړی زه شفاعت کوم.»3

«څوک چې زما پر شفاعت باور ونه لري، هغه ته به ونه رسېږي.»4

د قیامت په ورځ د «صور» د پوکولو له وېرې به ویښته پر تن ودرېږي، سترګې به حیرانې شي چې چېرته وګوري، او مؤمنان او کافران به د محشر ځای ته وشړل شي. دا یو داسې عذاب دی چې د قیامت د ورځې سختي زیاتوي. په دې وخت کې اته پرښتې عرش پر اوږو اخلي او وړي یې. له هغو پرښتو څخه یوه په هر ګام کې د دنیا د شل زره کلونو لار وهي. پرښتې او ورېځې، تر هغه چې عرش اعلی قرار ونیسي، په داسې تسبیحونو تسبیح وايي چې عقلونه یې نه شي درک کولای. په دې ډول عرش اعلی پر هغه سپینه ځمکه قرار نیسي چې الله تعالی د هغه لپاره پیدا کړې ده. په دې وخت کې د الله تعالی له هغه عذاب څخه چې هېڅ شی یې د زغم توان نه لري، سرونه ښکته کېږي. ټول خلک په خپله سختۍ کې بند او حیران پاتې کېږي او د شفقت لټه کوي. په محشر کې د خلکو حالونه ډېر خرابېږي او زحمتونه او ستونزې یې زیاتېږي. د خلکو هر یو هغه مال چې په دنیا کې یې کلک ساتلی و، پر خپله غاړه اچولی دی. د هغو کسانو پر غاړه چې د اوښ زکات یې نه دی ورکړی، اوښ بارېږي. دومره چیغې وهي او دومره درنېږي چې د لویو غرونو په څېر کېږي. هغه کسان چې د غوایانو او پسونو زکات یې نه دی ورکړی، هم همداسې دي. د دوی فریادونه لکه د آسمان ګړګړاهټ دي.5 د هغو کسانو پر غاړه چې د کښت زکات، یعنې عشر، یې نه دی ورکړی، د کښت ګېډۍ بارېږي. په دنیا کې یې د کوم ډول کښت زکات چې نه وي ورکړی، له هماغه ډوله ګېډۍ پرې بار شوې دي: که غنم وي، غنم، که وربشې وي، وربشې. د هغو له درنښته لاندې چیغې وهي: «واویلاه، واثبوراه!» («ویل» د عذاب کلمه ده. انسان چې د عذاب زغم ونه لري، داسې چیغې وهي. او «ثبور» د هلاکت پر وخت کارول کېږي.) پر هغو کسانو چې د سرو زرو، سپینو زرو، (کاغذي) پیسو او نورو سوداګریزو مالونو زکات یې نه دی ورکړی، یو وېروونکی مار مسلط کېږي. کله چې چیغې وهي: «دا څه دي؟»، پرښتې ځواب ورکوي: «دا ستاسې هغه مالونه دي چې په دنیا کې مو زکات نه و ورکړی.» دا وېروونکی حال د آل عمران سورت په سل او اتیایم آیت کریمه کې په دې شریفه معنا بیان شوی دی: «هغه څه چې په دنیا کې یې پرې بخل کاوه، د قیامت په ورځ به یې په غاړو کې تاو شي.»

«څوک چې زما پر شفاعت باور ونه لري، هغه ته به ونه رسېږي» حدیث شریف

د یوې بلې ډلې له عورتونو څخه زوه او ناولې اوبه بهېږي. د دوی له بد بوی څخه شاوخوا کسان ډېر ځورېږي. دا هغه کسان دي چې زنا یې کړې او حرام یې کړي دي. بله ډله د ونو په څانګو ځوړنده ده. دا هغه کسان دي چې په دنیا کې یې لواطت کړی دی.

د بلې ډلې ژبې له خولې وتلې او پر سینو یې ځوړندې دي او په ډېر بد حالت کې دي. خلک نه غواړي هغوی وویني. دا هغه کسان دي چې دروغ او تورونه یې ویل.

یوه بله ډله هم داسې ده چې ګېډې یې د لوړو غرونو په اندازه غټې شوې دي. دا هغه کسان دي چې په دنیا کې یې پرته له ضرورت او پرته له معاملې، سودي مال او پیسې اخیستې او ورکړې دي. د داسې حرامو کوونکو ګناهونه په ډېر بد ډول ښکاره کېږي. پر پیغمبرانو او علماوو وېره راځي. اولیاء او شهیدان د الله تعالی له هغه عذاب څخه چې زغمل یې ګران دي، فریاد کوي. په داسې حال کې چې دوی پر دې حال دي، یو نور چې د لمر تر نور ډېر زیات دی، هغوی رانغاړي. هغه کسان چې له وړاندې هم د لمر د تودوخې زغم نه درلود، کله چې دا ویني، ټول ګډوډ کېږي. زر کاله پر همدې حال پاتې کېږي. د الله تعالی له لوري ورته څه نه ویل کېږي. په دې وخت کې خلک لومړي پیغمبر آدم علیه السلام ته ورځي او زارۍ کوي: «اې آدم علیه السلام! ته عزیز او شریف پیغمبر یې. الله تعالی ته پیدا کړې، پرښتې یې تا ته په سجده کړې او له هغه روح څخه یې چې د هغه دی، په تا کې وپوکل. د حساب د پیلېدو لپاره موږ ته شفاعت وکړه، چې الله تعالی هر څه اراده وفرمايي، په هغه زموږ په اړه حکم وشي، او هر چېرته چې امر وکړي، هر څوک هلته ولاړ شي. الله تعالی چې د هر شي حاکم او مالک دی، له خپلو مخلوقاتو سره هر څه چې غواړي، دې وکړي.»

آدم علیه السلام فرمایي: «ما د هغې ونې له مېوې وخوړل چې الله تعالی منع کړې وه. له همدې امله اوس له الله تعالی شرمېږم؛ خو تاسې نوح ته ورشئ.» له دې وروسته زر کاله په خپل منځ کې مشوره کوي او ولاړ وي. بیا نوح علیه السلام ته ورځي او زارۍ کوي: «په داسې حال کې یو چې هېڅ زغم یې نه لرو. شفاعت وکړه چې زموږ محاکمه ژر وشي او له دې د محشر سزا څخه خلاص شو.» نوح علیه السلام په ځواب کې ورته وايي: «ما الله تعالی ته دعا وکړه او د هغې دعا له امله د ځمکې پر مخ هر څومره انسانان چې وو، ډوب شول. له همدې امله له الله تعالی شرمېږم. خو تاسې ابراهیم علیه السلام ته ورشئ چې خلیل الله دی. الله تعالی د حج سورت په وروستي آیت کې فرمایلي دي، چې معنا یې داسې ده: ‹د خپل پلار ابراهیم (علیه السلام) د دین پیروي وکړئ. د دې لپاره چې پیغمبر پر تاسې شاهد وي او تاسې پر خلکو شاهدان یاست، الله تعالی له دې مخکې په کتابونو کې هم او په قرآن کریم کې هم تاسې ته د مسلمان نوم درکړی دی.› کېدای شي هغه ستاسې لپاره شفاعت وکړي.»

بیا د پخوا په څېر زر کاله نور په خپل منځ کې خبرې کوي. بیا ابراهیم علیه السلام ته راځي او وايي: «اې د مسلمانانو پلاره! ته هغه ذات یې چې الله تعالی خپل خلیل ګرځولی یې. موږ ته شفاعت وکړه! چې الله تعالی د مخلوقاتو ترمنځ خپل حکم وکړي.» ابراهیم علیه السلام ورته فرمایي: «ما په دنیا کې درې ځله کنایه ویلې ده. په ویلو یې د دین په لار کې مبارزه کړې ده. اوس په دې مقام کې له الله تعالی څخه د شفاعت اجازې غوښتلو ته شرمېږم. تاسې موسی علیه السلام ته ورشئ؛ ځکه الله تعالی ورسره خبرې وکړې او معنوي نږدېوالی یې ورته وښود. هغه به ستاسې لپاره شفاعت وکړي.» بیا زر کاله نور ولاړ وي او یو له بل سره مشوره کوي. خو په دې وخت کې حال یې ډېر سختېږي. د محشر ځای ډېر تنګېږي. بیا موسی علیه السلام ته راځي او ورته وايي: «اې د عمران زویه! ته هغه پیغمبر یې چې الله تعالی درسره خبرې وکړې او تورات یې درباندې نازل کړ. د حساب د پیلېدو لپاره موږ ته شفاعت وکړه! ځکه چې زموږ دلته ولاړېدل ډېر اوږد شول. له ګڼې ګوڼې پښې یو پر بل راټولې شوې دي.» موسی علیه السلام ورته فرمایي: «ما الله تعالی ته دعا وکړه چې د فرعون آل دې کلونه کلونه په داسې شیانو سزا شي چې نه یې خوښوي. بیا مې هیله وکړه چې راتلونکو ته دې عبرت شي. اوس شفاعت کولو ته شرمېږم. خو جناب حق د رحمت او مغفرت خاوند دی. تاسې عیسی علیه السلام ته ورشئ؛ ځکه هغه د یقین له پلوه د رسولانو تر ټولو صحیح، د معرفت او زهد له پلوه تر ټولو افضل، او د حکمت له پلوه تر ټولو غوره دی. هغه به ستاسې لپاره شفاعت وکړي.» بیا د محشر له سختۍ د خلاصون لپاره عیسی علیه السلام ته راځي او وايي: «ته د الله تعالی روح او کلمه یې. الله تعالی ستا په اړه د آل عمران سورت په پنځه څلوېښتم آیت کې فرمایلي دي، چې معنا یې داسې ده: ‹په دنیا او آخرت کې وجیه، یعنې ډېر قیمتي (شریف او معتبر).› موږ ته له خپل رب څخه شفاعت وغواړه!»

عیسی علیه السلام فرمایي: «زما قوم زه او زما مور له الله پرته معبودان ونیول. په داسې حال کې څنګه شفاعت وکړم؟ زما عبادت یې هم وکړ؛ ما ته یې زوی او الله تعالی ته یې پلار وویل. خو ایا تاسې کله لیدلي دي چې د یو چا کڅوړه وي او نفقه یې پکې نه وي او خوله یې مهر نه وي؟ ایا له هغه مهر ماتولو پرته هغې نفقې ته رسېدل کېدای شي؟ د پیغمبرانو تر ټولو غوره او وروستي، محمد (صلی الله علیه وسلم) ته ورشئ؛ ځکه چې هغه خپله دعا او شفاعت د خپل امت لپاره ساتلي وو. ځکه چې قوم یې ډېر ځله ځورولی و. مبارک تندی یې ورته څیرې کړ. مبارک غاښ یې ورته مات کړ. لېونتوب یې ورته منسوب کړ. په داسې حال کې چې هغه لوړ پیغمبر د ویاړ له پلوه د هغوی تر ټولو غوره او د شرف له پلوه د هغوی تر ټولو لوړ و. هغه د هغوی د نه زغمل کېدونکو ځورونو او ظلمونو په بدل کې په هغه آیت کریمه ځواب ورکاوه چې یوسف علیه السلام خپلو وروڼو ته ویلی و او معنا یې دا ده: ‹نن زه نور له تاسې څخه د هغه څه حساب نه غواړم چې کړي مو دي (ستاسې تېروتنې به مو مخ ته درنه وړم). جناب الله چې ارحم الراحمین دی، تاسې به وبښي.›»6 کله چې عیسی علیه السلام زموږ د پیغمبر (صلی الله علیه وسلم) فضیلتونه بیان کړي، ټول غواړي چې ژر تر ژره هغه ته ورسېږي. سمدستي د محمد علیه السلام منبر ته راځي او وايي: «ته حبیب الله یې! او حبیب تر ټولو ګټوره وسیله ده. موږ ته شفاعت وکړه! ځکه چې د پیغمبرانو لومړي، آدم علیه السلام ته ورغلو. موږ یې نوح علیه السلام ته ولېږلو. نوح علیه السلام ته ورغلو. ابراهیم علیه السلام ته یې ولېږلو. ابراهیم علیه السلام ته ورغلو؛ موسی علیه السلام ته یې ولېږلو. موسی علیه السلام ته ورغلو؛ عیسی علیه السلام ته یې ولېږلو؛ او هغه هم تا ته راولېږلو. یا رسول الله، (صلی الله علیه وسلم)! له تا وروسته د تګ بل ځای نشته.»

«هغه څه (مال) چې په دنیا کې یې له نورو سپمول، د قیامت په ورځ به یې پر غاړو وځړول شي» آل عمران: ۱۸۰

زموږ سردار رسول الله (صلی الله علیه وسلم) فرمایي: «که الله تعالی اجازه ورکړي او راضي وي، شفاعت کوم.»

هغه ځای ته رسېږي چې «سرادقات جلال»، یعنې د جلال پرده، نومېږي. له الله تعالی څخه د شفاعت اجازه غواړي. ورته اجازه ورکول کېږي. پردې پورته کېږي. عرش اعلی ته ننوځي. په سجده پرېوځي. زر کاله په سجده کې پاتې کېږي. له دې وروسته جناب حق په داسې حمد ستايي چې له هغه وخته چې عالم پیدا شوی، هېچا الله تعالی په داسې ډول نه دی ستایلی. ځینو عارفانو ویلي دي چې الله تعالی کله چې عالمونه پیدا کړل، ځان یې په داسې حمدونو ستایلی و. الله تعالی فرمایي، چې معنا یې داسې ده: «اې محمد، سر دې له سجدې پورته کړه! ووایه، اورېدل کېږي. (هر څه چې ووایې، اورېدل به کېږي. هر څه چې وغواړې، درکول به کېږي.) شفاعت وکړه، قبلېږي.» بیا زموږ سردار پیغمبر (صلی الله علیه وسلم) عرض کوي: «یا ربي! د بندګانو له منځه ښه او بد جلا کړه، ځکه چې انتظار یې ډېر اوږد شو. هر یو یې د خپلو ګناهونو له امله د عرصاتو په ډګر کې رسوا او شرمنده شوی دی.»

جناب حق امر کوي چې جنت راوړل شي. جنت په هر ډول ښکلا ښایسته کېږي او د عرصاتو ډګر ته راوړل کېږي. دومره ښه بوی لري چې د پنځه سوه کلنې لارې له واټنه احساسېږي. له دې حاله زړونه خوشحالېږي او روحونه ژوندي کېږي. (خو کافران، مرتدان، هغه کسان چې پر مسلمانانو ملنډې وهي، هغه کسان چې ځوانان غولوي او ایمان یې غلا کوي، او) هغه کسان چې اعمال یې خبیث او بد دي، د جنت بوی نه احساسوي.

پرښتې دوزخ په ځنځیرونو تړلی د محشر ډګر ته راولي. په هغه وخت کې د دوزخ چیغې، شور، د اور شیندل او سخت لوګی وي چې ټول آسمان تور کوي. شور، ګړګړاهټ او تودوخه یې تر داسې حده ده چې زغمل یې نه کېږي. د هر چا د زنګانه بند خلاصېږي او په هماغه ځای کې پر زنګونونو کېني. حتی پیغمبران او رسولان هم ځان نه شي ټینګولای. حضرت ابراهیم، حضرت موسی او حضرت عیسی په عرش اعلی پورې نښلي. ابراهیم علیه السلام اسماعیل علیه السلام هېروي چې قرباني کول یې غوښتل. موسی علیه السلام خپل ورور هارون علیه السلام او عیسی علیه السلام خپله مور حضرت مریم هېروي. هر یو وايي: «یا ربي! نن له خپل نفس پرته بل څه نه غواړم.»

خو محمد علیه السلام فرمایي: «یا ربي! زما امت ته سلامتي او نجات ورکړه!» هلته داسې څوک نشته چې د دې زغم ولري؛ ځکه چې الله تعالی د دې خبر ورکړی او د جاثیه سورت په اته ویشتم آیت کې فرمایلي دي، چې معنا یې داسې ده: «هر امت به وګورې چې د جناب حق له وېرې پر زنګونونو پرېوتی دی. هر یو به یې د هغو عملونو کتاب ته وبلل شي چې په دنیا کې یې کړي دي.»

الله تعالی د ملک سورت په اتم آیت کې فرمایي، چې معنا یې داسې ده: «د غوسې او شدت له ډېروالي، اور به نږدې وي چې دوه ټوټې شي.»

بیا زموږ پیغمبر (صلی الله علیه وسلم) مخې ته راځي او دوزخ دروي. فرمایي: «سپک او ذلیل بېرته وګرځه! تر هغه چې ستا اهل ډلې ډلې تا ته راشي.» دوزخ هم وايي: «اې محمد! ما ته لار پرېږده! ځکه ته پر ما حرام یې.» له عرش څخه ندا راځي: «اې دوزخه! د محمد علیه السلام خبره واوره او اطاعت یې وکړه!» بیا زموږ سردار رسول الله دوزخ راکاږي او د عرش اعلی په کیڼ اړخ کې یې په یوه ځای کې ځای پر ځای کوي. د محشر خلک زموږ د سردار پیغمبر دا مهربانه چلند او شفاعت یو بل ته زېری ورکوي. وېره یې یو څه کمېږي. د انبیاء سورت د سل او اووم آیت کریمه شریفه معنا څرګندېږي: «موږ ته د عالمونو لپاره رحمت ولېږلې.»7

په لنډه توګه، زموږ سردار رسول الله به په پنځو ځایونو کې شفاعت وکړي.8

لومړی: د هغه شفاعت په وسیله چې «مقام محمود» نومېږي، ټول انسانان به په محشر کې د انتظار له عذاب څخه وژغوري.9

دویم: په خپل شفاعت به ډېر خلک بې‌حسابه جنت ته ننباسي. دریم: هغه مؤمنان چې ګناهونه یې ډېر دي، له دوزخه به راوباسي. څلورم: د هغو کسانو لپاره چې ثواب او ګناه یې برابر دي او په هغه ځای کې چې «اعراف» نومېږي، انتظار باسي، شفاعت به وکړي چې جنت ته ولاړ شي. پنځم: د هغو کسانو د درجو د لوړېدو لپاره به شفاعت وکړي چې په جنت کې دي.

د هغو اویا زره کسانو د هر یوه په شفاعت چې هغه یې په شفاعت له حسابه ژغورلي دي، اویا اویا زره کسان نور به هم بې‌حسابه جنت ته ننوځي.

شفاعت، یا رسول الله!
ډېر محتاج یم، تا ته راغلم،
شفاعت، یا رسول الله!
پوه شوم چې ګناه مې څه ده،
شفاعت، یا رسول الله!
ګناهګار یم، مخ مې تور دی،
ښايي اور ته وغورځول شم؛
مګر چاره له تا وي،
شفاعت، یا رسول الله!
ستا مینه تر هر شي غوره ده،
ستا علم د هر چا تر علم لوړ دی،
څوک چې ستا ستاینه کوي، مولا دی،
شفاعت، یا رسول الله!
انسان دې څنګه وستايي؟
مګر احسان له تا وي؛
زموږ فریاد ته ورسېږه، امان!
شفاعت، یا رسول الله!
بې له تا دنیا راته زندان دی،
کار مې خراب دی، حال مې سخت دی؛
مګر درمان له تا وي،
شفاعت، یا رسول الله!
دې جهان ته دې رڼا وشیندله،
پر تا دې صلوات او سلام وي؛
مړه او ژوندي مسلمان ته،
شفاعت، یا رسول الله!
بې‌شکه ګناهونه مې ډېر دي،
هم عاجز یم، هم نیمګړی،
خو ایمان مې سم دی،
شفاعت، یا رسول الله!
کله چې دوزخ وخوټېږي او راوبهېږي،
او نه پوهېږو چې پر سر به مو څه راځي،
هغه ملګري ته چې جهاد یې کړی،
شفاعت، یا رسول الله!
له سترګو مې دې پرده لرې شي،
ته د هر درد درمل یې؛
هر مؤمن فرد ته،
شفاعت، یا رسول الله!
ستا په شان کې «لولاک» وویل شو،
بیا هم «اعطیناک» وویل شو،
ته د «ارسلناک» شاه یې،
شفاعت، یا رسول الله!
هغو ته چې زموږ دین خپروي،
هغو ته چې ستا د سنت پیروي کوي،
هغو ته چې ستا په لار سر ږدي،
شفاعت، یا رسول الله!
ستا د امت حقیر ته،
شاکر او ذاکر ته یې،
شتمن او فقیر ته یې،
شفاعت، یا رسول الله!
محمد خادمي (رحمة الله علیه)

«هر امت به وګورې چې د جناب حق له وېرې پر زنګونونو پرېوتی دی. هر یو به یې د هغو عملونو کتاب ته وبلل شي چې په دنیا کې یې کړي دي» جاثیه: ۲۸