زموږ د سردار پیغمبر اهل بیت

زموږ د سردار پیغمبر د وادونو سببونه

رسول الله (صلی الله علیه وسلم) لومړی ځل په پنځه ویشت کلنۍ کې له حضرت خدیجې (رضی الله عنها) سره واده وکړ. حضرت خدیجه څلوېښت کلنه او کونډه وه؛ خو مال، جمال، عقل، علم، شرف، نسب، عفت او ادب یې ډېر وو. پنځه ویشت کاله یې سره ژوند وکړ. تر هغه چې حضرت خدیجه ژوندۍ وه، رسول اکرم (صلی الله علیه وسلم) هېڅ بل واده ونه کړ.

زموږ سردار رسول الله (صلی الله علیه وسلم)، زموږ د مور حضرت خدیجې (رضی الله عنها) له وفات وروسته، دویم ځل په پنځه پنځوس کلنۍ کې د حضرت ابوبکر له لور، زموږ له مور حضرت عایشې (رضی الله عنها) سره واده وکړ. د الله تعالی په امر یې ورسره نکاح کړې وه. تر هغه چې وفات شو، اته کاله یې ورسره ژوند وکړ. ډېره هوښیاره، زیرکه، عالمه، ادیبه، عفیفه او صالحه وه. ځکه چې حافظه یې ډېره قوي وه، اصحاب کرامو به ډېر شیان له هغې پوښتل او زده کول.

نور وادونه یې ټول د دیني او سیاسي سببونو له مخې یا د رحم او احسان له امله کړي دي. دا ټولې کونډې وې او ډېری یې زړې وې. د بېلګې په توګه: کله چې په مکه کې د کافرانو ځورونې او زیانونه مسلمانانو ته د نه زغم وړ درجې ته ورسېدل، د اصحاب کرامو یوې برخې حبشې ته هجرت وکړ. د حبشې پاچا نجاشي مسیحي و. له مسلمانانو یې ډول ډول پوښتنې وکړې، د هغو پخو ځوابونو په اورېدو چې ترلاسه یې کړل، حیران شو او ایمان یې راوړ. له مسلمانانو سره یې ډېرې نېکۍ وکړې. خو عبیدالله بن جحش، چې ایمان راوړونکی ښکارېده، له فقر څخه د خلاصون لپاره د پادریانو دوکه وخوړه، مرتد شو او خپل دین یې په دنیا بدل کړ.1 زموږ د سردار رسول الله د ترور زوی، دې ملعون، خپله مېرمن ام حبیبه هم له دین څخه وتلو او شتمن کېدو ته مجبوروله او هڅوله؛ خو کله چې هغې وویل چې فقر او مرګ ته راضي ده، خو د محمد علیه السلام له دینه نه وځي، طلاقه یې کړه. انتظار یې کاوه چې هغه به په خوارۍ او بدحالۍ کې مړه شي؛ خو په لږ وخت کې پخپله مړ شو. ام حبیبه د ابوسفیان لور وه چې هغه وخت په مکه کې د قریشو لوی قوماندان و. زموږ سردار رسول الله په هغو وختونو کې د قریشو له لښکرو سره ډېرې سختې جګړې کولې او ابوسفیان د اسلام د له منځه وړلو لپاره په وروستي زور جنګېده. رسول الله زموږ د مور ام حبیبې (رضی الله عنها) د دین قوت او هغه ډېر تریخ حال واورېد چې پرې راغلی و. نجاشي ته یې لیک ولیکه او غوښتنه یې وکړه: «له ام حبیبې سره چې هلته ده، واده کوم. نکاح مې وتړه! بیا یې دلته راولېږه.» نجاشي له دې مخکې مسلمان شوی و. لیک ته یې ډېر درناوی وکړ، هغه مسلمانان یې چې هلته وو، خپلې ماڼۍ ته وبلل او مېلمستیا یې ورکړه. د هجرت په اووم کال نکاح وتړل شوه او ډالۍ او احسانونه یې وکړل. په دې توګه ام حبیبه د خپل ایمان بدلې ته ورسېده او هلته شتمنه او ارامه شوه. د هغې په برکت نور مسلمانان هم ارام شول. ځکه چې په جنت کې ښځې د خپلو مېړونو سره وي، د جنت د تر ټولو لوړې درجې زېری یې وموند؛ داسې زېری چې د دنیا ټول خوندونه او نعمتونه د هغه په وړاندې ډېر کوچني دي. دا نکاح له هغو سببونو څخه یو شو چې ابوسفیان یې په راتلونکي کې د اسلام په شرف مشرف کېدو ته چمتو کړ. لکه څنګه چې لیدل کېږي، دا نکاح د رسول الله د عقل، زیرکتیا، نبوغ، احسان او رحمت درجه هم ښيي.2

دویمه بېلګه: د حضرت عمر لور، زموږ مور حضرت حفصه (رضی الله عنها) کونډه پاتې شوې وه. د هجرت په دریم کال، کله چې حضرت عمر حضرت ابوبکر او حضرت عثمان ته وویل: «زما لور به واخلې؟»، دواړو وویل: «فکر به وکړم.» یوه ورځ چې درې واړه او نور کسان زموږ د سردار رسول الله (صلی الله علیه وسلم) خوا ته وو، هغه ترې پوښتنه وفرمایله: «اې عمر! تا خپه وینم، سبب یې څه دی؟» لکه څنګه چې په شیشه کې د مرکب رنګ په اسانۍ لیدل کېږي، زموږ سردار رسول الله هم د هر چا فکر په یوه کتنه پېژانده. که به یې اړینه ګڼله، پوښتل به یې. ځکه چې هغه ته، بلکې هر چا ته رښتیا ویل پر موږ فرض دي، حضرت عمر هم ځواب ورکړ: «یا رسول الله! خپله لور مې ابوبکر او عثمان ته وړاندې کړه، وانه یې خیسته.» رسول الله، چې هېڅکله یې نه غوښتل دا درې اصحاب یې چې تر ټولو ډېر یې خوښول، خپه شي، د هغوی د خوشحالولو لپاره یې سمدستي وفرمایل: «اې عمر! غواړې چې ستا لور له ابوبکر او عثمان څخه یو غوره کس ته ورکړم؟» حضرت عمر حیران شو؛ ځکه پوهېده چې تر حضرت ابوبکر او حضرت عثمان غوره څوک نشته. ویې ویل: «هو، یا رسول الله!» ویې فرمایل: «اې عمر، خپله لور ما ته راکړه!» په دې توګه حضرت حفصه د حضرت ابوبکر، حضرت عثمان او د ټولو مؤمنانو مور شوه، او دوی د هغې خدمتګاران شول، او حضرت ابوبکر، حضرت عمر او حضرت عثمان یو بل ته لا نږدې او لا ګران شول.3

دریمه بېلګه: د هجرت په پنځم یا شپږم کال، د بني مصطلق له قبیلې څخه د نیول شویو سلګونو اسیرانو په منځ کې جویریه، د قبیلې د مشر حارث لور، وه. رسول الله هغه وپېرله، آزاده یې کړه او ورسره یې نکاح وکړه. بیا ټولو اصحاب کرامو علیهم الرضوان وویل: «موږ شرمېږو چې د خپل سردار رسول الله له کورنۍ، زموږ د مور له خپلوانو څخه، د وینځو او خدمتګارانو په توګه کار واخلو.» ټولو خپل اسیران آزاد کړل. دې نکاح د سلګونو اسیرانو د آزادۍ سبب شوه. زموږ مور حضرت جویریه (رضی الله عنها) به تل دا خبره کوله او پرې ویاړېده. حضرت عایشې به ویل: «تر جویریې زیاته خیر لرونکې او برکتناکه ښځه مې نه ده لیدلې.»4 په حدیث شریف کې فرمایل شوي دي: «له خپلو ټولو مېرمنو سره زما وادونه او د لوڼو واده کول مې، ټول د هغې اجازې له مخې شوي دي چې جبرئیل (علیه السلام) له الله تعالی څخه راوړې ده.»

زموږ د سردار رسول الله د ډېرو وادونو یو مهم سبب هم د اسلام د دین ښودل و. د حجاب له آیت مخکې، یعنې مخکې له دې چې ښځو ته د پوښښ امر وشي، ښځې به هم رسول الله ته راتلې، هغه څه به یې چې نه پرې پوهېدې، پوښتل او زده کول. که به رسول الله د چا کور ته تله، ښځې به هم راتلې، کېناستې به، غوږ به یې نیوه او ګټه به یې اخیسته. کله چې د حجاب آیت نازل شو او د ښځو له نامحرمو نارینه وو سره ناسته او خبرې منع شوې، نور یې نامحرمې ښځې ونه منلې. امر یې ورته وکړ چې هغه څه چې نه پرې پوهېږي، د هغه له مبارکې مېرمنې حضرت عایشې څخه وپوښتي او زده یې کړي. د پوښتونکو د ډېروالي له امله حضرت عایشې ټولو ته د ځواب ورکولو وخت نه شو موندلای. د دې مهم خدمت د اسانولو او زموږ د مور عایشې د بار د سپکولو لپاره یې د اړتیا په اندازه له مېرمنو سره نکاح وکړه. د ښځو په اړه یې سلګونه نازک معلومات د خپلو مبارکو مېرمنو له لارې مسلمانو ښځو ته وښودل. که یوه مېرمن یې درلودلای، د ټولو ښځو له هغې څخه پوښتنه کول به سخت، بلکې ناشوني وای. د الله تعالی د دین د بشپړ ښودلو لپاره یې د ډېرو وادونو بار هم پر اوږو واخیست.

زموږ د سردار پیغمبر مبارکې مېرمنې

خدیجة الکبری (رضی الله عنها): د قریشو له اصیلې او لویې کورنۍ څخه وه. د خویلد بن اسد بن عبدالعزی بن قصی لور وه. د رسول الله لومړۍ مېرمن ده. پلار یې خویلد او مور یې فاطمه وه. په څلوېښت کلنۍ کې، چې کونډه وه، له رسول الله سره یې واده وکړ. رسول الله هغه وخت پنځه ویشت کلن و. له هغې څخه یې څلور لوڼې او دوه زامن شول. کله چې کونډه وه، سوداګري یې کوله. مأمورین، کاتبان او مریان یې درلودل. ډېره شتمنه، عالمه او هوښیاره وه. لومړنۍ آزاده ښځه ده چې ایمان یې راوړ. کله چې جبرئیل علیه السلام لومړی ځل رسول الله ته ښکاره شو، هغه وېرېدلی و. دا حال یې خدیجې ته وویل. تر ټولو لومړی خدیجې (رضی الله عنها) ایمان راوړ. کافرانو مجسمو ته عبادت کاوه، پر رسول الله یې ایمان نه راوړ، ملنډې یې ورپورې وهلې او ډېر یې ځوراوه. خدیجې (رضی الله عنها) رسول الله ته تسلي او زړورتیا ورکوله. خپل ټول مال او ملکیت یې د هغه په لار کې فدا کړ. پنځه ویشت کاله یې په وفادارۍ د رسول الله خدمت وکړ او یو ځل یې هم ونه ځوراوه.

له هجرت څخه درې کاله مخکې، د ابوطالب له مرګ درې ورځې وروسته، په پنځه شپېته کلنۍ کې په مکه مکرمه کې وفات شوه.

رسول الله تر وفاته پورې تل د هغې ستاینه فرمایله. حتی یوه ورځ چې په کور کې یې د هغې ستاینه کوله، زموږ مور عایشې صبر ونه شو کړای او ویې ویل: (جناب حق تاسې ته تر هغې غوره درکړې ده). ویې فرمایل: «نه! تر هغې غوره راته نه ده راکړل شوې. په هغو ورځو کې چې هر چا ما ته دروغجن ویل، هغې پر ما ایمان راوړ. کله چې هر چا ځورولم، هغه زما یاره وه. زما غمونه یې لرې کړل.»

حضرت خدیجه او د هغې لور فاطمه زهرا له هغو څلورو ښځو څخه دوه دي چې په حدیث شریف کې بیان شوي دي چې د دنیا د ټولو ښځو تر ټولو غوره دي. دریمه یې د فرعون مېرمن حضرت آسیه، او څلورمه یې حضرت مریم ده (رضی الله تعالی عنهن).

«له خپلو ټولو مېرمنو سره زما وادونه او د لوڼو واده کول مې، ټول د هغې اجازې له مخې شوي دي چې جبرئیل (علیه السلام) له الله تعالی څخه راوړې ده» حدیث شریف

عایشه (رضی الله عنها): د رسول الله دویمه پاکه مېرمن ده. د ابوبکر صدیق لور ده. مور یې ام رومان وه. له هجرت څخه اته کاله مخکې وزېږېده. اولاد یې نه درلود. د خدیجة الکبری له وفات یو کال وروسته او له هجرت دوه کاله مخکې یې نکاح وشوه. درې کاله وروسته، په مدینه کې، د سعادت حجرې ته د راتګ په شرف مشرفه شوه. عقل، زیرکتیا، عفت او تقوا یې تر حیرانتیا پورې ډېر وو. رسول الله به ډېره خوښوله او ډېره به یې ستایله. نکاح یې د الله تعالی په امر وشوه. په آیت کریمه ستایل شوې ده. اصحاب کرامو به د خپلو ستونزو د حل لپاره هغې ته مراجعه کوله. د رسول الله (صلی الله تعالی علیه وسلم) د وفات پر وخت اتلس کلنه وه. ځکه چې اجتهاد یې د حضرت علي له اجتهاد سره سم نه و، د جمل په پېښه کې له هغو اصحاب کرامو سره وه چې له حضرت علي سره یې جګړه وکړه. کله چې حضرت علي شهید کړل شو، ډېره خپه شوه. حروفیان پرې ډېر تورونه لګوي. وايي چې حضرت علي یې نه خوښاوه. په داسې حال کې چې «علي خوښول له ایمان څخه دي» حدیث شریف حضرت عایشې روایت کړی دی. په دې توګه یې وښوده چې هغه یې خوښاوه او پر هر چا لازم دي چې هغه خوښ کړي. د هجرت په اووه پنځوسم کال، په پنځه شپېته کلنۍ کې په مدینه کې وفات شوه. قبر یې په بقیع کې دی.

سوده بنت زمعه (رضی الله عنها): د رسول الله دریمه مېرمن ده. له خپل مېړه سره یې ایمان راوړی او حبشې ته یې هجرت کړی و. کله چې مکې ته راستانه شول، مېړه یې وفات شو. رسول الله لومړی له حضرت عایشې او بیا له سودې سره نکاح وکړه. سوده یې په مکه کې او حضرت عایشه یې په مدینه کې خپل کور ته راوستله. ډېره مهربانه او پاکلمنه مېرمن وه. د حضرت عمر په زمانه کې وفات شوه.5

حفصه (رضی الله عنها): د حضرت عمر (رضی الله عنه) لور ده. لومړی مېړه یې خنیس و. یوځای یې حبشې او مدینې ته هجرت وکړ. کله چې په ځوانۍ کې کونډه شوه، پلار یې حضرت ابوبکر او بیا عثمان ته وړاندې کړه. دواړو بښنه وغوښته. حضرت عمر خپه شو. د هجرت په دریم کال د رسول الله په نکاح مشرفه شوه. رسول الله یو څه موده وروسته حفصه طلاقه کړه. وروسته یې د جبرئیل علیه السلام په اشاره یو ځل بیا ورسره نکاح وفرمایله. ډېرې روژې به یې نیولې او ډېر لمونځ به یې کاوه. د هجرت په ۴۱م کال، په شپېته کلنۍ کې وفات شوه.

زینب بنت خزیمه (رضی الله عنها): ډېر عبادت به یې کاوه او ډېره صدقه به یې ورکوله. مخکې د عبدالله بن جحش مېرمن وه. عبدالله د رسول الله د ترور امیمې زوی و او د احد په غزا کې شهید شو. که څه هم د رسول الله په نکاح مشرفه شوه، خو اته میاشتې وروسته وفات شوه.6

ام سلمه (رضی الله عنها): نوم یې هند و. هغې او مېړه یې ابوسلمه تر ټولو لومړی حبشې ته هجرت وکړ. ابوسلمه، د رسول الله د ترور برّې د زوی عبیدالله بن جحش ورور، د هجرت په څلورم کال په مدینه کې له هغه ټپ څخه وفات شو چې د احد په غزا کې یې خوړلی و. ام سلمې د ابوبکر او عمر د نکاح غوښتنې ونه منلې. د رسول الله په نکاح مشرفه شوه. په نهه پنځوسم کال په مدینه کې په څلور اتیا کلنۍ کې وفات شوه. د هغه له مېرمنو څخه تر ټولو وروستۍ وه چې وفات شوه.7

«نه! تر هغې (تر خدیجې) غوره راته نه ده راکړل شوې. په هغو ورځو کې چې هر چا ما ته دروغجن ویل، هغې پر ما ایمان راوړ. کله چې هر چا ځورولم، هغه زما یاره وه. زما غمونه یې لرې کړل» حدیث شریف

جویریه (رضی الله عنها): د بني مصطلق د قبیلې د مشر حارث لور وه. د هجرت په پنځم کال د مریسیع په غزا کې اسیره شوې وه. مېړه یې، چې د تره زوی یې و، په جګړه کې ووژل شو. شل کلنه او ډېره حسنا، یعنې ښکلې وه. کله چې جویریه د پلور لپاره وړاندې شوه، د یوه روایت له مخې پلار یې د هغې د اخیستو لپاره یوه رمه اوښان مدینې ته راوستل. دوو غوره اوښانو ته یې زړه ونه شو او د ښار بهر یې پټ کړل. رسول علیه السلام ورته وفرمایل: «هغه دوه اوښان هم راوړه چې په فلاني ځای کې دې پټ کړي دي.» حارث حیران شو او له خپلو دوو زامنو او ډېرو نورو کسانو سره یې ایمان راوړ. رسول علیه السلام اوښان واخیستل او لور یې ورته بېرته ورکړه. لور یې هم ایمان راوړ. رسول الله (صلی الله علیه وسلم) جویریه له پلاره وغوښته او نکاح یې ورسره وفرمایله. د هجرت په شپږ پنځوسم کال وفات شوه.

زینب بنت جحش (رضی الله عنها): د رسول الله د ترور امیمې لور، او د عبدالله بن جحش خور وه. د پلار نوم یې بُرّه و؛ ځکه چې ایمان یې رانه وړ، جحش ورته وویل شو. زینب له لومړنیو ایمان راوړونکو څخه ده.

زموږ سردار رسول الله (صلی الله علیه وسلم) لومړی هغه خپل متبني زوی زید بن حارثه ته په نکاح ورکړه. ځکه چې زید د زینب حق نه شو ساتلای، د هجرت په دریم کال سره جلا شول. رسول علیه السلام وغوښتل چې ورسره نکاح وکړي. زینب چې دا واورېدل، له خوښۍ یې دوه رکعته لمونځ وکړ او دعا یې وکړه: «یا ربي! ستا رسول ما غواړي. که دې مقدره کړې وي چې د هغه په مېرمنتوب مشرفه شم، ته مې هغه ته ورکړه.» دعا یې قبوله شوه او د احزاب سورت اووه دېرشم آیت نازل شو چې شریفه معنا یې دا ده: «کله چې زید د هغې په اړه هغه څه وکړل چې غوښتل یې (یعنې کله چې یې زینب طلاقه کړه)، موږ هغه تا ته مېرمن کړه.» ځکه چې د زینب نکاح الله تعالی وکړه، زموږ سردار رسول الله (صلی الله علیه وسلم) بېله نکاح ونه کړه. زینب (رضی الله عنها) به تل په دې ویاړېده او ویل به یې: «هره ښځه پلار په نکاح ورکوي؛ خو زما نکاح الله تعالی وکړه.» په هغه وخت کې اته دېرش کلنه وه. د هجرت په شلم کال، په درې پنځوس کلنۍ کې وفات شوه.8 خیر او احسان یې ډېر و او صدقه ورکول یې ډېر خوښول. په لاسي کارونو کې هم ماهره وه. هغه شیان یې چې جوړول، او هر هغه څه چې به یې لاس ته ورتلل، خپلوانو او فقیرانو ته به یې ورکول. حتی خلیفه عمر به د ازواج مطهراتو هرې یوې ته دولس زره درهمه ورکول؛ زینب بنت جحش به چې واخیستل، سمدستي به یې ټول صدقه او ووېشل. حضرت عایشې یې پر دې ډېره ستاینه او ثنا وکړه. «زما له مېرمنو څخه به تر ټولو لومړی هغه ما ته راورسېږي چې لاس یې خلاص دی»9 حدیث شریف خبر ورکړی و چې هغه به تر ټولو مخکې وفات شي؛ ځکه چې تر ټولو زیاته صدقه یې ورکوله.

فرانسوي بې‌ادبه او تهمت‌چي شاعر ولټېر د رسول الله له خوا د حضرت زینب په مېرمنتوب منلو باندې، په داسې سپکو او جوړو تورونو چې له تاریخونو، پېښو او خبرونو سره بیخي په ټکر کې دي، شعر جوړ کړ او د تیاتر یو کتاب یې ولیکه. دا بده او کرکجنه لیکنه یې، چې د ادب او فکر خاوند ته نه ښايي، د هغه لوی دښمن پاپ ته چې له کلیسا یې ایستلی و، خوښه شوه او هغه ته یې د ستاینې لیک ولیکه. د مسلمانانو خلیفه، سلطان دویم عبدالحمید خان، کله چې یې واورېدل چې دا ډرامه به پر سټېج ښودل کېږي، د فرانسې او انګلستان حکومتونو ته یې التیماتوم ورکړ، سمدستي یې مخه ونیوه، او ټول بشریت یې له شرموونکو سپکاوو وژغوره.

حضرت صفیه (رضی الله عنها): د حیی بن اخطب لور وه چې د خیبر د یهودیانو مشر و. په خیبر کې له یوه یهودي سره کوژده وه. وروسته یې له کنانه بن حقیق سره واده کړی و چې ډېر شتمن سړی و. د هجرت په اووم کال، کله چې خیبر فتح شو، صفیه هم بندي شوه. د رسول الله په برخه ورغله او هغه آزاده کړه؛ ایمان یې راوړ او د رسول الله په نکاح مشرفه شوه. د هجرت په پنځوسم کال په مدینه کې وفات شوه.10

ام حبیبه (رضی الله عنها): د ابوسفیان بن حرب بن امیه لور او د حضرت معاویه خور وه. د مور نوم یې هند و. له خپل مېړه عبیدالله بن جحش سره یوځای مسلمانه شوه او حبشې ته یې هجرت وکړ. څرنګه چې لور یې حبیبه په حبشه کې وزېږېده، نو دا پخپله د ام حبیبه (د حبیبې مور) په کنیه مشهوره شوه. مېړه یې هلته د پادریانو دوکه وخوړه، مرتد شو او مړ شو. دا یوازې، غریبه او بې‌وزله پاتې شوه او ویې ویل: «د رسول الله له دین څخه نه بېلېږم.» رسول الله (صلی الله علیه وسلم) وغوښتل چې د هغې د خوشالولو لپاره ورسره نکاح وتړي. د هجرت په اووم کال یې نجاشي ته لیک ولېږه. نجاشي د دې نبوي امر له مخې هغه د رسول اکرم په نکاح کې ورکړه او مدینې ته یې ولېږله. د هجرت په څلور څلوېښتم کال په مدینه کې وفات شوه.

حضرت میمونه (رضی الله عنها): نوم یې بَرّه و، رسول الله یې نوم میمونه کړ. د میمونې مېړه وفات شوی و. د خیبر له فتحې وروسته، کله چې د عمرې لپاره مکې ته تللي وو، مدینې ته د راستنېدو پر مهال د رسول الله په نکاح مشرفه شوه. د هجرت په درې پنځوسم کال په مکه کې ناروغه شوه او ویې ویل: «له مکې مې وباسئ! ځکه رسول الله خبر راکړی دی چې زه به له مکې بهر وفات شم.» کله چې یې بهر ویستله، په هغه ځای کې (چې سرف نومېږي) وفات شوه چې هلته یې له رسول الله سره نکاح تړل شوې وه.11

حضرت ماریه (رضی الله عنها): کله چې زموږ د سردار پیغمبر وینځه وه، ایمان یې راوړ او زموږ د سردار په نکاح مشرفه شوه. څرنګه چې ماریه د مصر او اسکندریې واکمن مقوقس د سوغات په توګه لېږلې وه، نو نسب (کهول) او د زېږون نېټه یې په یقین سره نه ده معلومه. زموږ سردار رسول اکرم له زموږ مور حضرت ماریې څخه ابراهیم نومی زوی درلود. حضرت ماریه ډېره ارامه، کم‌خبرې او په خپل حال بوخته وه. د حضرت عمر د خلافت په وروستیو کلونو کې، د ۶۳۷ میلادي (۱۶ هجري) کال وفات شوه او د بقیع په هدیره کې خاورو ته وسپارل شوه.12

حضرت ریحانه (رضی الله عنها): کله چې زموږ د سردار پیغمبر وینځه وه، مسلمانه شوه. د بني قریظه له قبیلې څخه وه چې په مدینه کې د اوسېدونکو یهودیانو یوه قبیله وه. نسب (کهول) یې ریحانه بنت شمعون بن یزید یا ریحانه بنت زید بن عمرو بن خنافه بن شمعون بن یزید دی. د زېږون نېټه یې په یقین سره نه ده څرګنده. له زموږ سردار پیغمبر څخه مخکې، د ۶۳۱ میلادي (۱۰ هجري) کال په مدینه کې وفات شوه او د بقیع په هدیره کې خاورو ته وسپارل شوه.13

«له سیدانو او شریفانو سره مینه د دې سبب کېږي چې انسان په وروستۍ ساه کې له ایمان سره له دنیا ولاړ شي» ابومجاهد انور بن ناظف (رحمة الله علیه)