හිජ්‍රතය

හිජ්‍රත් මාර්ගය

“අබා බක්‍ර්! ඉවසන්න. අල්ලාහ් තආලා මටත් අවසර දෙනු ඇතැයි මම බලාපොරොත්තු වෙමි. අපි එකට සංක්‍රමණය වෙමු." හදීස් අෂ්-ෂරීෆ්

මේ අතර හස්‍රත් අබූ බක්‍ර් තුමා සංක්‍රමණය වීමට අවසර ඉල්ලා සිටියේය. අපගේ නායකයා වන රසූල් අල්-අක්‍රම් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ, “ඉවසන්න. අල්ලාහ් මටත් අවසර දෙනු ඇතැයි මම බලාපොරොත්තු වෙමි. අපි එකට සංක්‍රමණය වන්නෙමු." යැයි කීවේය. මෙය ඇසූ හස්‍රත් අබූ බක්‍ර්, “මගේ මව සහ පියා ඔබ වෙනුවෙන් කැප වේවා! එවැනි අවස්ථාවක් තිබේද? ” යනුවෙන් ඇසුවේය. අපේ නබිතුමා ඔහුව සතුටු කළේ “ඔව්, තියෙනවා” කියාය.

හස්‍රත් අබූ බකර් ඩිරාම් අටසියයකට ඔටුවන් දෙදෙනෙකු මිල දී ගෙන එදින එනතුරු බලා සිටීමට පටන් ගත්තේය. දැන් මක්කාවේ රැඳී සිටියේ අපගේ ආදරණීය නබිතුමාණන්, හස්‍රත් අබූ බක්‍ර්, හස්‍රත් අලී, දුප්පතුන්, රෝගීන්, වැඩිහිටියන් සහ බහුදේවවාදීන් විසින් වහලුන් බවට පත් කරන ලද ඇදහිලිවන්තයන් කිහිප දෙනෙකු පමණි.

අනෙක් පැත්තෙන්, මදීනා වැසියන් (අන්සාර්වරු) මක්කාවෙන් සංක්‍රමණය වූ ජනතාව (මුහාජිර්වරු) හොඳින් පිළිගෙන ඔවුන්ගේ නිවෙස්වල රැඳවූහ. ඔවුන් අතර ශක්තිමත් එකමුතුකමක් ඇති විය.

රසූලුල්ලාහ් සංක්‍රමණය වී මුස්ලිම්වරුන්ගේ බලය ලබා ගැනීමට ඇති ඉඩකඩ ගැන මක්කාවේ බහුදේවවාදීන් භීතියට පත් වූහ. ඔවුන් දාර්-අන්-නද්වා හි රැස්වී වැදගත් කරුණු සාකච්ඡා කිරීමට රැස් වූ අතර කුමක් කළ යුතුද යන්න ගැන කතා කිරීමට පටන් ගත්හ. ෂෙයිතාන් ඔවුන් වෙත පැමිණියේ ෂෙයික් අන්-නජ්දි, එනම් මහලු නජ්දිගේ වේශයෙනි. ඔහු ඔවුන්ගේ සංවාදවලට සවන් දුන්නේය. බොහෝ යෝජනා ඉදිරිපත් කරන ලදී. නමුත් ඒ කිසිවක් සාර්ථක වූයේ නැත. එවිට ෂයිතාන් මැදිහත් වී, "ඔබේ යෝජනා කිසිවක් විසඳුමක් නොවේ. ඔහුගේ සිනාමුසු මුහුණ සහ රසවත් භාෂාව ඕනෑම පූර්වාරක්ෂාවක් නැති කර දමයි. වෙනත් විසඳුමක් සොයන්න." යැයි පැවසීය.

කුරෙයිෂ් නායකයා අබූ ජහ්ල්, “අපි සෑම ගෝත්‍රයකින්ම ශක්තිමත් මිනිසෙකු තෝරා ගනිමු. කඩු අතැතිව ඔවුන් මුහම්මද්ට පහර දෙනු ඇත. ඔව්හු තම කඩුවලින් ඔහුට පහර දී ඔහුගේ ලේ වගුරුවනු ඇත. එතකොට කවුද මැරුවේ කියලා දන්නේ නැහැ. ඒ නිසා ඒ අය ලේ සල්ලිවලට එකඟ වෙන්න ඕන. අපි ඔහුගේ ලේ මිල ගෙවලා මේ ප්‍රශ්නයෙන් නිදහස් වෙමු.” යැයි යෝජනාවක් ඉදිරිපත්කළේය. ෂෙයිතාන්ද මෙම අදහසට කැමති විය. ඔහු එය දිරිගැන්වීමෙන් නිර්දේශ කළේය.2

බහුදේවවාදීන් මෙම සූදානමෙහි කාර්‍යබහුලව සිටියදී ජිබ්‍රීල් අලෙයිස් සලාම් පැමිණ බහුදේවවාදීන්ගේ තීරණය රසූල් අල් අක්‍රම්ට දන්වා සිටියේය. එදින රාත්‍රියේ ඔහුගේ ඇඳේ නිදා නොගන්නා ලෙස ඔහු පැවසූ අතර අල්ලාහු තආලා ඔහුට හිජ්‍රත් කරන ලෙස අණ කළේය. මෙම දිව්‍ය නියෝගය මත අපගේ ආදරණීය නබිතුමා හස්‍රත් අලීට ඔහුගේ ඇඳේ නිදා ගන්නා ලෙස ඉල්ලා සිටියේය. ඔහු තමාට භාර දුන් භාණ්ඩ ඒවායේ අයිතිකරුවන්ට භාර දෙන ලෙස ඔහුගෙන් ඉල්ලා සිටියේය. “අද රෑ, මගේ ඇඳේ නිදාගෙන, මගේ මේ සිවුර ඔබට ඇඳගන්න! බිය නොවන්න, ඔබට කිසිදු හානියක් සිදු නොවනු ඇත.”යි නබිතුමා ඔහුට කීවේය.

නබිතුමාගේ උපදෙස් පරිදි හස්‍රත් අලී අපේ නායකයා මෙන් වැතිර සිටියේය. ඒ වන විට ඔහුගේ වයස අවුරුදු විසිතුනකි. හබීබුල්ලාහ් වෙනුවට තම ජීවිතය පූජා කිරීමට ඔහු නොබියව සූදානම් විය.

හිජ්‍රා දින රාත්‍රියේ කාෆිර්වරු අපගේ වීර රසූලුල්ලාහ්ගේ ආශීර්වාද ලත් නිවස වට කළහ. එදින රාත්‍රියේදී සූරා යාසින්ගේ පළමු වැකි පහළ විය. අපගේ නබිතුමා තම ආශීර්වාද ලත් නිවසින් පිටතට පැමිණි විට, ඔහු පොළොවෙන් පස් මිටක් ගෙන එය ප්‍රතික්ෂේප කරන්නන්ගේ හිස මතට විසි කර, සූරා යාසීන් හි පහත 9 වන වාක්‍යය පාරායනය කළේය: “අපි ඔවුන්ගේ ඉදිරිපසින් බාධාවක් ද ඔවුන්ගේ පිටුපසින් බාධාවක් ද ඇති කළෙමු. එවිට අපි ඔවුන්ව වසා දැමුවෙමු. එබැවින් ඔවුන්ට තවදුරටත් පෙනෙන්නේ නැත.” (බද්‍ර් යුද්ධයහි දි ඔළුවේ පස් වැදුණු අය මරා දැමූ බව වාර්තා වේ.) අපේ නායකයා වූ රසූලුල්ලාහ් ඔවුන්ව නිරුපද්‍රිතව පසුකර හස්‍රත් අබූ බක්‍ර්ගේ නිවසට ළඟා විය. බහුදේවවාදීන් කිසිවකුට ඔහුව නොපෙනී ගියේය.

ටික වේලාවකට පසු, යමෙකු බහුදේවවාදීන් අසලට ගොස්, "ඔබ මෙහි බලා සිටින්නේ ඇයි?" කියා ඇසුවේය. "මුහම්මද් තුමාණන් පිටතට පැමිණිය යුතුය" යනුවෙන් ඔවුහු පිළිතුරු දුන්හ. එම පුද්ගලයා මෙසේ කීවේය: "මුහම්මද් තුමාණන් නුඹලා අතරින් ගමන් කර ඇති බව මම දිවුරමි; ඒ වගේම නුඹලාගේ ඔළුවට ඔහු දූවිලි ගැසුවේය." බහුදේවවාදීන් ඔළුව අතැගෑවී බැලූහ. ඇත්තවශයෙන්ම, ඔවුන්ගේ හිස මත දූවිලි ඇති බව ඔවුන් දුටුවේය. ඔවුන් වහා දොර කඩා නිවසට ඇතුළු විය. රසූල් අලෛහිස් සලාම්ගේ ඇඳේ හස්‍රත් අලී දුටු ඔවුහු රසූල් අල්-අක්‍රම් සිටින්නේ කොහේදැයි ඇසූහ. හස්‍රත් අලී පැවසුවේ, “මම දන්නේ නැහැ! ඔහුව ආරක්ෂා කිරීමට ඔබලා මාව පත් කළාද?” යනුවෙනි. එවිට ඔවුහු ඔහුට පහර දුන්හ. නොඇදහිලිවන්තයෝ අපගේ නබි රසූලුල්ලාහ් සොයා ගොස් ඔහු සොයන්නට පටන් ගත්හ. කඅබාව අසල කලක් හස්‍රත් අලී සිරගත කිරීමෙන් පසු, ඔවුන් ඔහුව නිදහස් කළහ.3

ඉන්පසු ඔවුහු අබූ බක්‍ර්ගේ නිවසට ගොස් හස්‍රත් අබූ බක්‍ර්ගේ දියණිය වූ අස්මාගෙන් ප්‍රශ්න කළහ. ඇය ප්‍රතිචාර නොදැක්වූ විට, ඔවුන් ඇයට පහර දුන්හ. ඔවුන් සෑම තැනකම සොයා බැලුවද ඔවුන්ව සොයා ගැනීමට නොහැකි විය. ඒ නිසා ඔවුන් කෝපයට පත් වූහ. ඔවුන් අතරින් වඩාත් කුරිරු අබූ ජහල්, මක්කමේ සහ එහි වටා ප්‍රදේශවල නගර සිරිනාදකයන් කැඳවා, අපේ ආදරණීය නබිතුමා සහ හස්‍රත් අබූබක්‍ර් හමු වී ඔවුන්ව ගෙන එන අයෙකුට හෝ ඔවුන් සිටින ස්ථානය පැවසූ අයෙකුට ඔටුවන් 100ක් ලබා දෙන බවට පොරොන්දු විය. ඔහුගේ මේ පොරොන්දුව ඇසූ, ධනයට ආසා කළ සමහරු, ආයුධ අතැතිව, අශ්වයන් පිට නැගී, සොයා යාමට පටන් ගත්හ.

"අල්ලාහ් වෙනුවෙන්, රසූල්ලාහ්, ඇතුල් නොවන්න! මට ඇතුළට යන්න දෙන්න, මක්නිසාද ඇතුළත යම් හානියක් වේ නම්, එය මට සිදුවිය යුතුය, එවිට දුක හෝ වේදනාව ඔබේ ආශීර්වාද ලත් ශරීරයට ස්පර්ශ නොවනු ඇත."
අබූ බක්‍ර් අස්-සිද්දීක් (රළියල්ලාහු අන්හ්)

අපේ නායකයා රසූලුල්ලාහ් හස්‍රත් අබූ බක්‍ර් තුමාගේ නිවසට පැමිණ “මට සංක්‍රමණය වීමට අවසර දී ඇත” යැයි පැවසූ විට හස්‍රත් අබූ බක්‍ර් උද්‍යෝගයෙන් “රසූල්! මම ඔබේ පාදවල දූවිල්ලෙන් මගේ මුහුණ අතුල්ලමි. මම ඔබ සමඟ යනවාද?"යි ඔහු ඇසුවේය. "ඔව්..." කියමින් අපේ නායකයා පිළිතුරු දුන්නේය. හස්‍රත් සිද්දීක් ප්‍රීතියෙන් හැඬුවේය. කඳුළු සලමින් ඔහු පැවසුවේ “අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි! මාගේ මාපියන්ගේත් මාගේත් ජීවිත ඔබට පුදනු ලැබේවා, ඔටුවන් සූදානම්. ඔබ ඔවුන්ගෙන් කැමති එකක් පිළිගන්න." යනුවෙනි. ලෝකයේ සුල්තාන්වරයා, “මට අයිති නැති ඔටුවෙකු පිට නොයමි. (කෙසේ වෙතත්) එහි මිල ගෙවා මම එය මිලදී ගන්නෙමි.” යනුවෙන් පැවසුවේය. එම නියෝගය මත හස්‍රත් සිද්දීක්ට ඔටුවාගේ මිල පැවසීමට සිදු විය.

හස්‍රත් අබූ බක්‍ර් අබ්දුල්ලාහ් ඉබ්න් උරෛකිත් නම් ප්‍රසිද්ධ මාර්ගෝපදේශකයෙකු කැඳවා, ඔහුව මාර්ගෝපදේශකයෙකු ලෙස පත් කර දින තුනකට පසු තව්‍ර් කන්දේ ගුහාවට ඔටුවන් ගෙන එන ලෙස නියෝග කළේය.

බිඅ’සත් හි දහතුන්වන වසර වන සෆර් මාසයේ 27 වන බ්‍රහස්පතින්දා දින අපගේ නබි නායකයා අබූ බක්‍ර් සිද්දීක් සමග ආහාර ටිකක් රැගෙන පිටත්ව ගියේය.

ගමන අතරතුර හස්‍රත් අබූ බක්‍ර් රසූලුල්ලාහ් වටා, විටෙක දකුණට, විටෙක වමට, විටෙක ඉදිරියෙන් සහ තවත් විටෙක පිටුපසින් ගමන් කළේය. ඇයි මෙහෙම කරන්නේ කියලා අපේ නබිතුමා ඇසූ විට “මම එහෙම කරන්නේ අනතුරක් නොවෙන්නයි. මුලින්ම මට අනතුරක් වෙන්න ඉඩ දෙන්න. අල්ලාහ්ගේ දූතයාණනි, ඔබගේ වටිනා ජීවිතය වෙනුවෙන් මාගේ ජීවිතය පූජා වේවා!"යි ඔහු කීවේය.

අපේ නායකයා වූ සර්වාර් අල්-ආලම්, "අබා බක්‍ර්! මා මුහුණ දෙන විපතක් ඔබට සිදු වීමට ඔබට අවශ්‍යද?"යි ඇසුවේය. හස්‍රත් සිද්දීක් පැවසුවේ, “ඔව්, රසූලුල්ලාහ්! ඔබ වෙනුවට මට විපතක් සිදු විය යුතු බව සත්‍ය දහම සහිත සැබෑ නබිවරයෙකු ලෙස ඔබව එවූ අල්ලාහු තආලා මත දිවුරමි." යනුවෙනි.4

අපගේ ආදරණීය නබිතුමාගේ පාවහන් පටු වූ බැවින්, ඒවා මාර්ගයේ ඉරී ගොස් ඔහුගේ ආශිර්වාද ලත් දෙපා තුවාල විය. ඔහුට ඇවිදීමට ශක්තියක් තිබුණේ නැත. අමාරුවෙන් කන්ද තරණය කළ ඔවුහු ගුහාවට ළඟා වූහ. ඔවුන් ගුහාවේ දොරටුව වෙත ළඟා වූ විට, හස්‍රත් අබූ බක්‍ර් පැවසුවේ, “අල්ලාහ් වෙනුවෙන්, රසූලුල්ලාහ්, ඇතුළු නොවන්න! මට ඇතුලට යන්න දෙන්න, ඇතුළතින් යම් හානියක් වේ නම්, එය මට සිදුවේවා, එවිට ඔබේ ආශිර්වාද ලත් ශරීරයට දුකක් හෝ වේදනාවක් ස්පර්ශ නොවේවා." යනුවෙනි. ඔහු එහි අතුගා පිරිසිදු කළේය. ගුහාව තුළ කුඩා හා විශාල සිදුරු රාශියක් විය. ඔහු තම සළුව ඉරා දමා සිදුරු සවි කළේය. නමුත් එක සිදුරක් විවෘතව පැවතුනි. ඔහු එය විලුඹෙන් ආවරණය කර රසූලුල්ලාහ්ව ගුහාව තුළට කැඳවීය.

අපේ නායකයා වූ නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ පැමිණ හස්‍රත් අබූ බක්‍ර් තුමාගේ ඔඩොක්කුවේ හිස තබාගෙන නිදා ගත්හ. එවිට සර්පයෙක් හස්‍රත් අබූ බක්‍ර්ගේ පාදය දෂ්ට කළේය. රසූලුල්ලාහ්ව අවදි නොකිරීමට ඔහු වේදනාව ඉවසා සිටියේය. ඔහු කිසි විටෙකත් චලනය නොවීය. නමුත් රසූලුල්ලාහ්ගේ කරුණාවන්ත මුහුණ මත ඔහුගේ කඳුළු වැටුණු විට, "මොකද වුණේ අබා බක්‍ර්?" යනුවෙන් ඔහු ඇසුවේය. හස්‍රත් අබූ බක්‍ර් පැවසුවේ, "මගේ පාදයෙන් ආවරණය වූ සිදුරෙන් සර්පයෙක් මගේ පාදය දෂ්ට කළා" යනුවෙනි. අපේ නායකයා වූ රසූලුල්ලාහ් අබූ බක්‍ර් තුමාණෝ තම ආශිර්වාද ලත් කෙළ ඔහුගේ තුවාලයේ අතුල්ලන විට ඔහුගේ වේදනාව ක්ෂණිකව පහව ගොස් ඔහු සුවය ලැබීය.

අපේ නබි රසූලුල්ලාහ් (සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම්) සහ හස්‍රත් අබූ බකර් සිද්දීක් ගුහාව තුළ සිටින විට, බහුදේවවාදීන් ඔවුන් සොයා ගුහාව ඉදිරිපිටට පැමිණියහ. ගුහාවට පිවිසෙන දොරටුව මකුළු දැලකින් ආවරණය වී ඇති අතර පරවියන් දෙදෙනෙකු කූඩුවක් ඉදිකර ඇති බව ඔවුන්ට පෙනී ගියේය. මාර්ගය දැන සිටි කුර්ස් ඉබ්නු අල්-කමා පැවසුවේ "මාර්ගය මෙතැනින් අවසන් වේ" යනුවෙනි. එවිට නොඇදහිලිවන්තයෝ, "ඔවුන් ගුහාවට ඇතුළු වූවා නම්, දොරටුව ආවරණය කරන දැල ඉරා දමනු ඇතැ"යි කීහ.

ඔවුන්ගෙන් සමහරෙක් "අපි මෙතරම් දුරක් පැමිණියෙමු, නුඹලාගෙන් එක් අයෙක් ගුහාවට ඇතුළු වී බලන්නැ"යි කී විට, අවිශ්වාසවන්තයා වූ උමෛයා ඉබ්නු ඛලෆ්, "ඔබට තේරුමක් නැද්ද? මකුළු දැල් ස්ථර තියෙන ඒ ගුහාවේ මොකද කරන්නේ? මම දිවුරනවා මේ මකුළු දැල මුහම්මද් ඉපදෙන්න කලින් වියන ලද්දක් වෙන්න ඇති." යනුවෙන් පැවසුවේය.

බහුදේවවාදීන් ගුහාව ඉදිරිපිට වාද කරමින් සිටියදී, හස්‍රත් අබූ බකර් කනස්සල්ලට පත්ව, “අනේ රසූලුල්ලාහ්! වල්ලාහි, මට මා ගැන සැලකිල්ලක් නැත! කෙසේ වෙතත්, ඔබේ උතුම් ජීවිතයට යමක් සිදුවනු ඇතැයි මම බිය වෙමි. මම මැරුණොත් මම තනියම විනාශ වෙමි. එබැවින් කිසිවක් වෙනස් නොවේ. කෙසේ වෙතත්, ඔබට හානියක් සිදු වුවහොත්, මුළු උම්මා විනාශ වනු ඇත, මෙම දහම විනාශ වනු ඇතැ"යි කීවේය. විශ්වයේ සුල්තාන්වරයා වන අපගේ නායකයා ඔහුට පැවසුවේ "අබාබක්‍ර්! දුක් වෙන්න එපා! නියත වශයෙන්ම අල්ලාහ් අප සමඟයි." යනුවෙනි.

අබූ බකර් සිද්දික් "අල්ලාහ්ගේ දූතයාණනි! මගේ ජීවිතය ඔබ වෙනුවෙන් කැප කරනු ඇත! ඔවුන්ගෙන් කෙනෙකු හිස නමන්නේ නම්, ඔහු අපව දකිනු ඇත" යනුවෙන් පැවසීය.

ඔහු එසේ පැවසූ විට, අපේ නායකයා, "අබා බක්‍ර්! අප දෙදෙනෙක් නොව තෙවනුව අල්ලාහ් ත'ආලා අප සමඟ සිටී. දුක් වෙන්න එපා! නියත වශයෙන්ම අල්ලාහ් අප සමඟ සිටී" යයි පැවසුවේය. බහුදේවවාදීන් ඇතුලට නොබලා ආපසු ගියහ.5

අල් කුර්ආන් අල්-කරීම් හි අල්ලාහු තආලා මෙම තත්වය මෙසේ මාල්ට අනුව විස්තර කරයි: "ඔබ ඔහුට (මගේ හබීබ්) උදව් නොකළේ නම්, (එම කාලය මතක තබා ගන්න) අල්ලාහ් (රසූලුල්ලාහ්) ගුහාවේ සිටියදී උදව් කළේය. ඔවුන් දෙදෙනාම ගුහාවේ (හස්‍රත් අබූබකර් සමඟ) සිටියේ අවිශ්වාසවන්තයන් ඔහුව (මක්කාවෙන්) නෙරපා හැරීමෙන් පසුවය. එකල ඔහු තම මිතුරාට (අබූබකර් අස්-සිද්දීක්) "ශෝක නොවන්න, නියත වශයෙන්ම අල්ලාහු තාලාගේ නුස්‍රත්, උපකාරය අප සමඟ ය"යි කීවේය. අල්ලාහ් ත'ආලා ඔහුගේ සන්සුන්භාවය පහළ කර ඇති අතර, එය හදවත සැහැල්ලු කරයි, (ආත්මික) බලවේගවලින් ඔහුව ශක්තිමත් කරයි, ඔබ නොදකින දේවදූතයන් සමඟ ඔහුව ආරක්ෂා කිරීමෙන් අවිශ්වාසවන්තයන්ගේ වචනය මුළුමනින්ම පහත් කර ඇත. අල්ලාහ් තආලාගේ (තව්හීඩ්) වචනය උත්තරීතර ය (අල්ලාහ් තම වචනය විශ්වයට පතුරුවා හැර එය පාලනය කළේය). අල්ලාහ් තආලා නිරපේක්ෂ ජයග්‍රාහකයා වේ. ඔහු විනිසුරු සහ ප්‍රඥාවන්තයා වේ.”6

අපේ ආදරණීය නබිතුමා සහ හස්‍රත් අබූ බකර් එම ගුහාවේ රාත්‍රී තුනක් සහ දින ගණනක් නැවතී සිටියා. රාත්‍රියේදී හස්‍රත් අබූ බකර්ගේ පුත් අබ්දුල්ලාහ් පැමිණ මක්කාහිදී තමාට ඇසුණු දේ ඔවුන්ට දන්වා සිටියේය. ඒ සමගම ඔහුගේ නිදහස් දාසයා සහ එඬේරා වන ආමීර් ඉබ්නු බුහයිරා රාත්‍රියේ කිරි ගෙනැවිත් දුන් අතර පා සලකුණු පිස දැමීය. සිව්වන දින, සඳුදා සවස් වරුවේ, අපගේ ආදරණීය නබිතුමා තව්‍ර් ගුහාවෙන් පිටව ගොස් ඔහුගේ ඔටුවා කුස්වා මත නැගී සිටියේය. එක් වාර්තාවකට අනුව, ඔහු තම ඔටුවා මත හස්‍රත් අබූ බකර් ද රැගෙන ගියේය. මාර්ග හොඳින් දැන සිටි ආමීර් ඉබ්නු බුහයිරා සහ අබ්දුල්ලාහ් ඉබ්නු උරයිකිත් අනෙක් ඔටුවා පිට නැඟී ගියහ.

ලෝක නායකයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ අල්ලාහු තආලා විසින් ප්‍රශංසා කරන ලද නගරවලින් වඩාත් කීර්තිමත් නගරයක් වන මක්කා අල් මුකර්‍රමා හැර ගියහ. ඔහු තම ඔටුවව හරම් අෂ්-ෂරීෆ් දෙසට හරවා කණගාටුවෙන් මෙසේ පැවසීය: “වල්ලාහි! අල්ලාහු තආලා විසින් නිර්මාණය කරන ලද ස්ථාන අතුරින්, මාගේ නායකයා ඉදිරියේ වඩාත් ප්‍රියමනාප ස්ථානය ඔබයි! මාව එලෙව්වේ නැත්නම් මම ඔයාව දාලා යන්නේ නැහැ. මට නම් ඔබට වඩා සුන්දර, ආදරණීය නිජබිමක් තවත් නැත. මගේ සෙනඟ මාව ඔබෙන් ඉවත් නොකළොත්, මම ඔබව අත්හරින්නේවත් වෙන කොහේවත් පදිංචි වෙන්නේවත් නැහැ.”

එවේලෙහි හස්‍රත් ජිබ්‍රීල් පහළවී "අහෝ රසූල්ලාහ්! ඔබට මව්බිම අහිමි වුණාද?" යි ඇසුවේය. එයට අපේ නායකයා පිළිතුරු දුන්නේ "ඔව්" කියාය. ජිබ්‍රීල් ඔහුව සැනසුවේ සූරා අල්-කසස් හි 85 වන ආයත් අල්-කරීමා කියවීමෙනි. එය අවසානයේ දී ඔහු නැවත මක්කාවට පැමිණෙන බවට සතුටුදායක ආරංචියක් ලබා දුන්නේය.

ඔවුන්ගේ ගමන සාමකාමීව සිදු විය. බහුදේවවාදීන් සෑම තැනකම සෙවූ නමුත් ඔවුන් සොයා ගැනීමට නොහැකි විය. ජනාබ් අල්-හක් තම හබීබ්ව ඔවුන්ගේ නපුරෙන් ආරක්ෂා කරමින් සිටියේය. ඔවුන් කුදෙය්ද් නම් ස්ථානයට ළඟා වූ විට, අපගේ නායකයා වූ රසූලුල්ලාහ් ත්‍යාගශීලීභාවයට ප්‍රසිද්ධ වූ බුද්ධිමත් හා නිර්මල කාන්තාවක් වූ උම්මු මහ්බද්ගේ කූඩාරම ඉදිරිපිට නතර විය. ඇයගෙන් ආහාර, රටඉඳි සහ මස් මිලදී ගැනීමට ඔවුන්ට අවශ්‍ය විය. “මට තිබුණා නම්, මම ඔබට මුදල් නොමැතිව ආහාර වේලක් ලබා දෙන්නෙමි. සාගතය සහ මූල්‍ය අර්බුදය හේතුවෙන් අපට දැන් කිසිවක් නැතැ"යි උම්මු මහ්බද් පැවසුවාය. "කිරි තියෙනවද?"යි ඇයගෙන් විමසන ලදී. ඇය පිළිතුරු දෙමින්, "නැහැ, බැටළුවන් වඳ වී ඇත"යි කීවාය. විශ්වයේ සුල්තාන් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) කූඩාරම අසල සිටගෙන සිටි දුර්වල එළුවෙකු පෙන්වා, "උම්මු මහ්බද්! ඇයි මේ එළුවා මෙතන බැඳලා තියෙන්නේ?" යනුවෙන් ඇසුවේය. ඇය පිළිතුරු දුන්නේ, “එය ඉතා අසනීප හා දුර්වල වූ නිසා රංචුව පිටුපසට වැටුණි. තමාට ශක්තියක් නැති නිසා යා නොහැකිවිය" යනුවෙනි. අපේ නබිතුමා, “එහි කිරි තියෙනවද? මේ එළුවාගෙන් කිරි ගන්න ඔබ මට අවසර දෙනවාද?" යි ඇසුවේය. “මගේ මව්පියන් ඔබට පුදත්වා, එහි කිරි නැත, නමුත් කිරි ගැනීමට කිසිම බාධාවක් නැත" යි ඇය පිළිතුරු දුන්නාය. අපේ නායකයා වන රසූලුල්ලාහ් එළුවා අසලට පැමිණ අල්ලාහ් තආලාගේ නම කීවේය. ආශිර්වාද ඉල්ලා යාච්ඤා කිරීමෙන් පසු ඔහු තම කරුණාවන්ත අතින් එළුවාගේ උකුල ස්පර්ශ කළේය. ඒ වන විට එළුවාගේ උකුල කිරිවලින් පිරී තිබුණි. ඔවුන් වහාම බඳුනක් ගෙනැවිත් එය පුරවා ගත්හ. ඔහු මුලින්ම කිරි පිරිනැමුවේ උම්මු මහ්බද් වෙතය. ඇය පානය කළ පසු, ඔහු එය හස්‍රත් අබූ බකර් සහ තවත් අයට ලබා දුන්නේය. ඔවුන්ගේ බඩ පිරී යන තුරු ඔවුන් පානය කළහ.

ඔහු අනෙක් අය පසුපස බිව්වේය. ඔහු නැවතත් තම කරුණාවන්ත අතින් එළුවාගේ බුරුල්ල ස්පර්ශ කර කූඩාරමේ ඇති ලොකුම පාත්‍රය ඉල්ලා සිටියේය. ඔහු එය පුරවා උම්මු මහබත්ට දුන්නේය. එක් වාර්තාවකට අනුව එළුවා අවුරුදු දහඅටක් ජීවත් විය. අපේ නායකයා වන ෆක්‍ර් අල්-අලාම්ගේ කරුණාවෙන් ඔවුන් එම එළුවා හරහා තම ජීවිතය ගෙන ගියහ.

ඔවුන් ගිය පසු උම් මාෆාගේ සැමියා පැමිණ කිරි දුටුවේය. ඔහු සතුටු වී, “මේ කිරි කොහෙන්ද?” කියා ඇසුවේය. උම්මු මහ්බද් පිළිතුරු දුන්නේ, “ආශිර්වාද ලත් පුද්ගලයෙක් පැමිණ අපගේ නිවසට ගෞරව කළේය. ඔබ දකින දේ ඔහුගේ දයාවේ ඵල වේ" යනුවෙනි. ඔහු , "ඔබ ඔහුව විස්තර කරනවාද? ඔහු කෙසේ වේවිද?” යි ඇසුවේය.

"(මක්කා අල්මුකර්‍රමා!) මට නම්, ඔබට වඩා සුන්දර, ආදරණීය නිජබිමක් නොමැත. මගේ අය මාව ඔබෙන් පලවා නොහැරියහොත්, මම ඔබව අත්නොහරිමි, මම කොතැනකවත් පදිංචි නොවන්නෙමි."
හදීස් අෂ්-ෂරීෆ්

උම්මු මහබද් පැවසුවේ, “මම දුටු ඒ භාග්‍යවත් පුද්ගලයා ඉතා හොඳ ස්වරූපයක් සහ සිනාමුසු මුහුණකින් යුක්ත විය. ඇස් රතු විය. කටහඬේ තිබුණේ නිහතමානී බවකි. ඔහුගේ කරුණාවන්ත ඇහිබැමි දිගු විය. ඔහුගේ ඇස්වල සුදු පැහැය ඉතා සුදු විය. ඔහුගේ ඇස්වල කළු පැහැය ඉතා කළු විය. උපතේ සිටම ඔහුගේ ඇස් සුර්මා විසින් බදු විය. ඔහුගේ හිසකෙස් කළු වූ අතර රැවුල ඝන විය. ඔහු කතා නොකරන විට ඔහු ගැන ගෞරවයක් ආඩම්බරයක් ඇති විය. ඔහු කතා කරන විට සිනා සෙමින් සිටියේය. ඔහුගේ වදන් මුතු ඇට මෙන් මිහිරි ලෙස ඔහුගේ මුවින් ගලා ගියේය. දුර සිට බලන විට ඔහු ඉතා තේජාන්විතව දිස් විය. ඔහු ළං වූ විට, ඔහු ඉතා කරුණාවන්ත හා ආකර්ෂණීය විය. ඔහු සමග සිටි අය ඔහුගේ නියෝග ඉටුකිරීමට දැඩි උනන්දුවකින් කටයුතු කළහ." ඇය දිගින් දිගටම ඔහුගේ ගුණාංග ලැයිස්තුගත කළාය.

ඇගේ ස්වාමිපුරුෂයා පුදුමයෙන් මෙය අසා, “කුරෙයිෂ්වරුන් සොයන තැනැත්තා ඔහු බව මම දිවුරා කියමි. මම ඔහුව මුණගැසුණේ නම්, ඔහුට සේවය කිරීමෙන් මට ගෞරවයක් ලැබෙනු ඇත, ඔහුගේ පැත්ත හැර නොයනු ඇත"යි කීවේය. ඉන්පසු උම්මු මහ්බද්ගේ ස්වාමිපුරුෂයා අපගේ නබි රසූලුල්ලාහ් අනුගමනය කර රීම් යන මිටියාවතේ දී ඔහුව සොයාගෙන මුස්ලිම් වරයෙකු බවට පත්විය. ඔහු අස්හාබ්වරුන්ගෙන් කෙනෙකු බවට පත් වූ අතර ගෞරවයට පාත්‍ර විය. මේ අනුව උම්මු මහ්බද් ද මුස්ලිම්වරයෙකු බවට පත් විය.7

සුරකා ඉබ්නු මාලික්

මුහම්මද් අලෛහිස් සලාම් සහ හස්‍රත් අබූ බකර් මදීනාව දෙසට ගමන් කරන විට බහුදේවවාදීන් දිගින් දිගටම සොයමින් සිටියහ. බහුදේවවාදීන්ට ඔවුන් සොයා ගත නොහැකි නම්, ඔවුන් විශාල අනතුරකට ලක්වනු ඇත. මක්නිසාද යත් මුස්ලිම්වරුන්ට "ඉස්ලාමීය රටක්" නිර්මාණය කර කෙටි කලකින් ඔවුන් විනාශ කළ හැකි යැයි ඔවුන් සිතූ බැවිනි. මේ හේතුව නිසා බහුදේවවාදීන් ඔවුන් සතුව තිබූ සියල්ල ඉදිරිපත් කළහ. අපගේ නබිතුමාගේ සහ හස්‍රත් අබූ බකර්ගේ මිනීමරුවාට හෝ අල්ලාගත් තැනැත්තාට ඔටුවන් සියයක්, ගණන් කළ නොහැකි භාණ්ඩ සහ මුදල් ලබා දීමට ඔවුහු පොරොන්දු වූහ. මෙම පුවත මුද්ලිජ්ගේ පුතුන් වෙත ද පැතිර ගිය අතර ඔවුන් අතර සුරකා ඉබ්නු මාලික් ද විය. සුරකා ඉබ්න් මාලික් දක්ෂ සොයා ගන්නෙකු විය. ඉතින්, ඔහු සිදුවෙමින් පවතින දේ ගැන ඉතා උනන්දු විය.

අඟහරුවාදා දිනයක, මුද්ලිජ්ගේ පුතුන් සුරකා ඉබ්න් මාලික් ජීවත් වූ ප්‍රදේශය වන කුදෙය්ද් වෙත රැස් වූහ. ඔහු ද රැස්වීමට සහභාගී විය.

මේ අතර, කුරෙයිෂ්වරුන්ගෙන් එක් අයෙක් පැමිණ, “සුරකා! වල්ලාහි මම දැක්කා තුන් හතර දෙනෙකුගෙන් යුත් කණ්ඩායමක් වෙරළ දෙසට යනවා. ඔවුන් මුහම්මද් සහ ඔහුගේ සගයන් වනු ඇත."යි කීවේය. සුරකාට තත්වය වැටහුණි. නමුත් ප්‍රතිඑලය ඉතා විශාල විය. ඔහුට අවශ්‍ය වූයේ එය තනිවම ජය ගැනීමටය. මේ අනුව, මෙම කාරණය වෙනත් කිසිවෙකුට වාර්තා කිරීමට ඔහුට අවශ්‍ය නොවීය. "නෑ, ඔයා දැකපු මිනිස්සු එහෙමයි. එයාලා ඒ පැත්තට ගියා. අපි ඒවා දැක්කා" යනුවෙන් ඔහු කීවේය. ඔහු එය වැදගත් දෙයක් නොවන ලෙස කියා, ඔහුව යැව්වේය.

සුරකා ඉබ්නු මාලික් ටික වේලාවක් බලා සිටියේය. අවධානය ආකර්ෂණය කර නොගෙන ඔහු තම නිවසට පැමිණියේය. ඔහු තම සේවකයාට පැවසුවේ තම අශ්වයා සහ ආයුධය රැගෙන මිටියාවත පිටුපස ඔහු එනතුරු බලා සිටින ලෙසයි. ඔහු තම හෙල්ලය ගෙන එය උඩු යටිකුරු කළේය. එබැවින් එහි දීප්තිය අවධානය ආකර්ෂණය නොකරයි. ඔහු තම අශ්වයා පිට නැඟී ගමන් කරන්න පටන් ගත්තේය. ඔහු යම් දිශාවක් අනුගමනය කර අවසානයේ ධාවන පථ සොයා ගත්තේය. මුහම්මද් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් කුර්ආන් අල්-කරීම් පාරායනය කිරීම පවා ඔහුට ඇසෙන තරමට ඔහු සමීප විය. කෙසේ වෙතත්, රසූල් අල්-අක්‍රම් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) ආපසු හැරී බැලුවේ නැත. හස්‍රත් අබූ බකර් ආපසු හැරී බලද්දී සුරග දැක කනස්සල්ලට පත් විය. අපේ නබිතුමා ගුහාවේදී කළාක් මෙන්, “දුක් නොවන්න! අල්ලාහ් තආලා අප සමඟයි." කීවේය.

හස්‍රත් බුහාරි පවසන පරිදි, හස්‍රත් අබූ බකර් රසූල් අල්-අක්‍රම්ට යමෙකු තමා පසුපස එන බව දැනුම් දුන් විට, අපගේ නබි “මගේ රබ්! ඔහුව බිම හෙළන්න" යි යාච්ඤා කළේය. තවත් කථනයකට අනුව, සුරකා ඔවුන් වෙත ළඟා වූ විට හස්‍රත් අබූ බකර් අඬන්නට විය. අපේ නායකයා වන රසූල් අල්-අක්‍රම් ඔබ අඬන්නේ ඇයිදැයි ඇසූ විට ඔහු පැවසුවේ මෙසේය: “මම මා වෙනුවෙන් අඬන්නේ නැති බවට අල්ලාහ් මත දිවුරමි. මම අඬන්නේ, ඔබට කරදරයක් වෙයි කියලා මට බය නිසාය".

සුරකා අපේ නබිතුමාට පහර දෙන්න තරම් ළං වුණේය. "මුහම්මද් තුමනි! අද මගෙන් ඔයාව ආරක්ෂා කරන්නේ කවුද?"යි ඔහු ඇසුවේය. අපගේ නබි සර්වාර් අල්-ආලම් පිළිතුරු දෙමින්, "අල්ලාහු තආලා, ජබ්බාර් (ඔහුට අවශ්‍ය දේ කිරීමට පොළඹවන්නා) සහ කහ්හාර් (සියලු මැවිල්ලේ ජයග්‍රාහකයා) මා ආරක්ෂා කරනු ඇත."යි කීවේය. ඒ මොහොතේ සුරකාගේ අශ්වයා එහි ඉදිරිපස කකුල් වල දණහිස දක්වා බිම ගිලී ගියේය. ඔහු පැන ගොස් පහර දීමට උත්සාහ කරන විට, අශ්වයාගේ කකුල් නැවත බිම ගිලී ගියේය. සුරකා තම අශ්වයා ඒත්තු ගැන්වීමට උත්සාහ කළ නමුත් ඔහුට එය නිදහස් කිරීමට නොහැකි විය. එයාට වෙන කිසිම දෙයක් කරන්න බැරි වුණේය. ඔහු අසරණ වූ විට, ඔහු අපගේ කරුණාවන්ත හා ආදරණීය නබි රසූලුල්ලාහ්ගෙන් කන්නලව් කිරීමට පටන් ගත්තේය. ඔහු තුළ සියලු යහපත් ආචාර ධර්ම හා සදාචාරාත්මක ගුණාංග තිබූ අපගේ මුහම්මද් නබිතුමාගේ පැතුම ඔහු පිළිගත්තේය. සුරකා නබිතුමාට, “මුහම්මද්! ඔබ ආරක්ෂා වී ඇති බව මට වැටහේ. මට නිදහස් වීමට හැකි වන පරිදි මා වෙනුවෙන් යාච්ඤා කරන්න. මම කවදාවත් ඔයාට හානියක් කරන්නේ නැහැ. ඔබ සොයා එන අයට පවා මම ඔබ ගැන කතා නොකරමි." යැයි පැවසුවේය. විශ්වයේ නායකයා, “මගේ දෙවියනේ! "ඔහුගේ වචන අවංක නම්, ඔහුගේ අශ්වයා නිදහස් කිරීමට ඉඩ දෙන්න" යනුවෙන් යාච්ඤා කළ විට අල්ලාහු තආලා එම යාච්ඤාව පිළිගත්තේය.

සුරකා ඉබ්න් මාලික්ගේ අශ්වයාට බිමෙන් පැන යාමට හැකි වූයේ මෙම යාච්ඤාවෙන් පසුවය. මේ අතර අශ්වයාගේ කකුල් බිමට ගිලී ගිය ස්ථානයේ සිට දුමාරයක් වැනි දෙයක් අහසට නැඟුණි. සුරකා තුෂ්නිම්භූත විය. සිදු වූ දේ නිසා, මුහම්මද් අලයිහිස් සලාම් සැමවිටම ආරක්ෂා වන බව ඔහුට වැටහුණි. ඔහු බොහෝ දේ දුටුවේය. අවසාන වශයෙන් ඔහු, “මුහම්මද්! මම සුරකා ඉබ්න් මාලික්! කරුණාකර මාව සැක කරන්න එපා. මම ඔබට සහතික වෙමි. ඔබ අකමැති දෙයක් මම තවදුරටත් කරන්නේ නැහැ. ඔබ සහ ඔබේ මිතුරන් අල්ලා ගන්නා අයට ඔබේ ජනතාව බොහෝ ත්‍යාග පොරොන්දු වී ඇතැ" යිද කියමින් කුරෙයිෂ් බහුදේවවාදීන් කිරීමට සැලසුම් කළ දේ එකින් එක පැහැදිලි කළේය. ඔහු ගමන සඳහා ආහාර සහ ඔටුවන් ද ලබා දුන්නේය. නමුත් අපගේ ආදරණීය නබිතුමා ඔවුන්ව පිළිගත්තේ නැත, "සුරකා! ඔබ ඉස්ලාමය වැළඳ ගන්නේ නම් මිස මට ඔබේ ඔටුවන් සහ ආහාර අවශ්‍ය නැත. ඔබ අපව දුටු බව සඟවන්න, එය ප්‍රමාණවත්" යැයි පැවසීය.

"සුරකා! ඔබ ෂාගේ වළලු, ඉණ පටිය සහ ඔටුන්න පැළඳ සිටින බව මට පෙනේ!"
හදීස් අෂ්-ෂරීෆ්

ඉබ්නු සාද් මෙසේ විස්තර කරයි: "ඔබට අවශ්‍ය ඕනෑම දෙයක් අණ කරන්න" යනුවෙන් සුරකා පැවසූ විට, අපගේ නායකයා වූ රසූලුල්ලාහ් පැවසුවේ "ඔබේ භූමියේ සිටින්න. කිසිවෙකුට අපව අල්ලා ගැනීමට ඉඩ නොදෙන්න" යනුවෙනි.

අල්ලාහ් කැමති නම් ඕනෑම දෙයක් කළ හැකිය. ඔහුව විශ්වාස කර ඔහුගේ මාර්ගය අනුගමනය කරන විට, අමුතු දේවල් සිදු විය. ගොරවන සිංහයෙකුගේ ඉරියව්වෙන්, සුරකා අපේ නායකයා වූ රසූලුල්ලාහ් මරා මහා ත්‍යාග ලබා ගැනීමට කෑදරකමින් පිටත් වූ නමුත් පසුව ඔහු නිහඬ, නිහතමානී දරුවෙකු මෙන් විය.

සර්වබලධාරී අල්ලාහු තආලා සූරකාගේ හදවත යහපත්කම දෙසට හැරවූයේ ඔහුගේ හබීබ්ට හානියක් නොවන පරිදිය. ඇත්ත වශයෙන්ම, අල්ලාහ් තආලා ඔහුගේ හබීබ් (සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම්) අත් නොහරිනු ඇත. මක්නිසාද ඔහු මනුෂ්‍ය වර්ගයාට ද ඔහුගේ ප්‍රේමණීය නබිතුමාණන්ටද දයාවක් වූ අතර උන්වහන්සේ මෙලොවදීද පරලොවදීද සදාකාලික සතුට හා ප්‍රීතිය ලබන පිණිස උන්වහන්සේ එවූ සේක.

පසුව සුරකා පසු බැස්සේය. ඔහු හමු වූ දේ කිසිවෙකුට කීවේ නැත.8

විශ්වයේ නායකයා පැමිණෙමින් සිටී!

අපගේ නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්, හස්‍රත් අබූ බක්‍ර්, ආමීර් ඉබ්නු බුහයිරා සහ ඔවුන්ගේ මාර්ගෝපදේශක අබ්දුල්ලාහ් ඉබ්නු උරයිකිත්, සතියක දිගු ගමනකින් පසු, සැප්තැම්බර් 20, බිඅ’සත් 13 (ක්‍රි.ව. 622) දින, එනම් හිජ්‍රා පළමු වසර සඳුදා, රබි-උල්-අව්වල් 8 වෙනිදා, උදේ කුබා නගරය වෙත ළඟා විය.

ඔවුන් නැවතී සිටියේ කුල්තුම් ඉබ්න් හිත්ම් නම් මුස්ලිම්වරයෙකුගේ නිවසේය. රසූල් අල්-අක්‍රම් මදීනා වෙත පැමිණීමට පෙර, පළමු මුහාජිර්වරු අම්‍ර් ඉබ්න් අවුෆ්ගේ පුතුන්ට අයත් ඉඳි වියළන ස්ථානයක් යාඥා කරන ස්ථානයක් (කිබ්ලාව පෙන්වීම සඳහා ගලක් සහිත එළිමහන් යාඥා ස්ථානයක්) බවට පත් කළහ. රසූලුල්ලාහ් කුබා වෙත ළඟා වූ විට, ඔහු මෙම යාඥා ශාලාව පුළුල් කර පළමු මුස්ලිම් පල්ලිය (මස්ජිද්) ඉදි කළේය. ඔවුන් මස්ජිදුල් කුබාහි යාඥා කළහ.

සූරා අල්-තව්බා හි 108 වැනි ආයත් අල්-කරීමා හි මස්ජිද් අල්-කුබා, "...මස්ජිද් තක්වා (භක්තිය) මත ගොඩනගා ඇත."9 ලෙස අගය කරන ලදී.

දිවා රාත්‍රිය සම වූ සැප්තැම්බර් 23 දින කුබා නගරයේ ගත කළ රබිඋල් අව්වල් 12 වැනි සිකුරාදා මදීනාව බලා පිටත් විය. ළුහර් (පස්වරුවේ) සලාතයේදී ඔවුහු මදීනා සහ කුබා අතර රානුනා නිම්නයේ සිටගෙන සිටියහ. රසූලුල්ලාහ් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් විසින් පළමු ජුමුආ (සිකුරාදා) සලාතයට නායකත්වය දුන් අතර පළමු ඛුත්බාව (ඉමාම් විසින් සිකුරාදා සහ ඉස්ලාමීය ශුද්ධ -ඊද් දිනවලදී දේශනා කිරීම) ඉදිරිපත් කරන ලදී.10 එදිනම ඔවුහු මදීනාවට ළඟා වූහ. (පසුව, පළමු සිකුරාදා යාඥාව සිහිපත් කිරීම සඳහා "මස්ජිද් අල්-ජුමුආ" නමින් පල්ලියක් එහි ඉදිකරන ලදී.)

මේ අතර, මක්කාවේ නැවතී සිටි හස්‍රත් අලී වාඩි වූයේ ක'බා අෂ්-ෂරීෆ් හි අපගේ නායකයා වන රසූලුල්ලාහ් නිතරම වාඩි වී සිටින ස්ථානයේය. "රසූල් අල්-අක්‍රම්ට භාණ්ඩ භාර දුන් අයට පැමිණ ඒවා ලබා ගත හැකිය!" යනුවෙන් ඔහු නිවේදනය කළේය. හැමෝම ඇවිත් තමන්ගේ අයිතිවාසිකම් ප්‍රකාශ කරමින් බඩු බාහිරාදිය අරගෙන ගියහ.

අල්ලාහ්ගේ සිංහයා වූ හස්‍රත් අලී කුරෙයිෂ්වරුන් රැස්ව සිටි ස්ථානයට ගියේය. ඔහු ඔවුන්ට කතා කොට, "ඉන්ෂා අල්ලාහු තආලා, මම හෙට මදීනා අල්-මුනව්වරා වෙත යමි. ඔබට කියන්න දෙයක් තියෙනවද? මම මෙහේ ඉන්නකොට කියන්න."යි කීවේය.

සියල්ලෝම කිසිවක් නොකියා හිස නමා ගත්හ. උදේ හස්‍රත් අලී අපේ නායකා වන රසූල් අල් අක්‍රම්ගේ පෞද්ගලික බඩු බාහිරාදිය එකතු කර පිටත් විය. කුරේෂිවරු 4 ක් හෝ 5 ක් ඔහුගේ මාර්ගය අවහිර කළ නමුත් ඔහු ඔවුන් සමඟ සටන් කළේය. පාරේ යද්දී ඔහු මික්දාද් ඉබ්න් අස්වද් දුටුවේය. ඔහු එක පහරකින් ඔහුව බිම හෙළා ඔහුව ඊමාන් වෙත කැඳවීය. ඔහු එය පිළිගෙන මුස්ලිම් විය. ඔහු තම ගමන දිගටම කරගෙන ගොස් ඉදිමුණු පාදවලින් ලේ ගලමින් කුබාහි රැඳී සිටි අපගේ රසූලුල්ලාහ් වෙත ළඟා විය. දිවා කාලයේ සැඟවී රාත්‍රියේ ඇවිද යන මෙම ගමන අවසානයේ ඔහුට අපගේ නබිතුමාගේ ඉදිරියට යාමට නොහැකි විය. අපේ නායකයා වන රසූල් අල් අක්‍රම් මේ ගැන දැනගත් විට ඔහු ඔහු වෙත ගියේය.

හස්‍රත් අලී දුටු විට ඔහුට ඔහු ගැන දුකක් දැනුනි. ඔහු තම ආදරණීය, කැපවූ ඥාති සොහොයුරා වැළඳගෙන, සැබෑ මාවතේ දහස් ගණනක් දුෂ්කරතා විඳදරාගත් ඔහුගේ මුදු මොළොක් දෙපා තම කරුණාවන්ත දෑතින් තට්ටු කර ඔහුගේ යහපැවැත්ම ප්‍රාර්ථනා කළේය. පසුව, ආයත් අල්-ජලීලා එකක් පාරායනය කළේය. එහි තේරුම, මාල්ට අනුව, "අල්ලාහ් තආලා වෙනුවෙන් තම නෆ්ස් (තමන්ම) පූජා කරන මිනිසුන් සිටින" බවයි.11 මෙම ආයත් එළිදරව් වූයේ හස්‍රත් අලීගේ එම භක්තිය නිසා බව පැවසේ.12

මදීනාවට පෙර සංක්‍රමණය වූ අස්හාබ් අල්-කිරාම් සහ මදීනාහි මුස්ලිම්වරුන්ට විශ්වයේ සුල්තාන්වරයා සංක්‍රමණය වීමට මක්කාවෙන් පිටව ගිය බව දැනගත් විට, ඔවුන් උනන්දුවෙන් හා උද්‍යෝගයෙන් ඔහුගේ පැමිණීම බලා සිටියහ. මේ සඳහා ඔවුන් මදීනාවේ පිටත ප්‍රදේශවල අවේක්ෂකයින් පත් කළහ. ඒ වගේම අපේ නායකයා නගරයට ඇතුළු වන විට ඔහුව පිළිගැනීමට ඔවුන් උත්සුක විය. ඔහුගේ ආදරයෙන් දැවෙන ඔවුන් වර්ෂාව සඳහා ආශාවෙන් සිටින උණුසුම් කාන්තාරයක් මෙන් ක්ෂිතිජය දෙස බලා සිටියහ.

අන්තිමේදී, හදිසියේම, "ඔවුන් එනවා! එයාලා එනවා!" කටහඬක් ඇසුණි. ඒ හඬ ඇසූ අය උණුසුම් කාන්තාරය මැද දෙස බලන්නට පටන් ගත්හ. ඔව්! ඔව්! උණුසුම් කාන්තාරයේ සිට ඔවුන් දෙසට ඔහු ආකර්ෂණීය ලෙස ගමන් කරන අයුරු ඔවුන් දුටුවේ දැඩි හිරු රශ්මිය නොතකාය. ඔවුන් සතුටින් එකිනෙකාට කෑගැසීමට පටන් ගත්හ. "ශුභාරංචියක්! සතුටුදායක ආරංචියක්! රසූලුල්ලාහ් එනවා! අපේ නබිතුමා එනවා! මදීනා වැසියෙනි, සතුටු වන්න. භුක්ති විඳින්න! හබිබුල්ලාහ් එනවා! අපගේ වටිනා ධනය පැමිණෙනවා! ” ඔවුන් එසේ ඉල්ලා සිටියහ. එකෙණෙහිම මේ පුවත මදීනා අල්-මුනව්වරා වීදි පුරා පැතිර ගියේය. මේ පෙර නොවූ විරූ ශුභාරංචිය එනතෙක් කුඩා දරුවන්ගේ සිට මහලු අය සහ රෝගීන් දක්වා සියලු දෙනාම බලා සිටියහ.

මදීනාහි සියලුම මිනිසුන් තම ලස්සනම ඇඳුමෙන් සැරසී ලෝක නායකයා පිළිගැනීමට ඉක්මන් වූහ. තක්බීර් සටන් පාඨවලින් අහස පිරී තිබූ අතර ප්‍රීතියේ කඳුළු ගලා ගියේය. ශෝකයේ සහ ප්‍රීතියේ වාතාවරණයක් පැවති අතර මදීනා එහි ඉතිහාසයේ ලස්සනම දිනය භුක්ති විඳිමින් සිටියේය. එක් අතකින්, "අල්-අමීන්" ලෙස ප්‍රචලිත අල්ලාහු තආලාගේ හබීබ් මරා දැමීමේ ත්‍යාගය නියම කළ අය සිටියහ. අනෙක් අතට, ඔහුව ආරක්ෂා කිරීමට, ඔහුගේ මිතුරන් වැළඳ ගැනීමට සහ මේ සඳහා තම ජීවිතය පූජා කිරීමට කැමති අය සිටියහ.

"අල්ලාහු තආලා වෙනුවෙන් තම නෆ්ස් (තමන්ම) පූජා කරන අය සිටිති."
බකරා: 207

අපගේ ආදරණීය නබිතුමාගේ දීප්තිමත් මුහුණ හැකි ඉක්මනින් දැකීමට මදීනාවේ ජනතාවට අවශ්‍ය විය. මදීනා මීට පෙර එවැනි ප්‍රීතිමත් හා ආශීර්වාදලත් මොහොතක් දැක නැත. මෙය මීට පෙර කිසිදිනක නොදුටු උත්සවයකි.

ළමයින්, තරුණයින්, වැඩිහිටියන් සහ වාසනාවන්තයින් එම සැමරුමේදී පහත සඳහන් කවිය කියමින් සිටි අතර එය පෙර නොවූ විරූ කවියකි:13

තල-අල්-බද්‍රු අලයිනා

මින් සනීයතිල්-වදා',

වජබෂ්-ෂුක්‍රු 'අලෛනා,

මදා-ලිල්ලාහි තා'.

"අය්‍යුහල් මබ්වුසු ෆීනා,

ජි'ත ෆිල් 'ඇම්‍රිල් මූතා,

ජි'ත ෂරෆ්ට් ඉල් මදීනා,

මර්හබන් ඉල් ඛයිර දා".

අන්ත ශම්සුන්, අන්ත බද්‍රුන්,

අන්ත නූරුන් අලා නූර්,

අන්ත මිස්බ-සූරය්‍යා,

යා හබීබි, යා රසූල්!

ගද් ලබිස්නා සව්ප ඉදං,

භහ්දා අශ්වප්‍රියිකා'ති,

වර්දානා සත්‍යේ මජ්දීන්,

භහ්දා අය්‍යාම් 'ඉදයා'.

ඛාලද් අහ්මරුද්-තයාසි,

කුල්ලි අර්බාබිල්-ඉස්ලාම්,

කුල්ලු මන් යද්බා මුහම්මද්,

යන්බාකි ඇන් ලා යුතාම්.

ව තහත්නා ජමායින්

අක්සම්නාල් යමීන්

ලන් නුහානාල් අර යව්මින්,

වත්තහ්ස්නි-සිඩ්කා ඩින්

ලස්ත වල්ලාහි නාසියන්,

මා යුගාජිහිල්; ඉබාද්,

මෂාදං යා නක්මෙ අම්නින්,

සු වබායිං වා විදාද්.

පුර පසළොස්වක පොහොය 'වදා'

කන්දෙන් අප මතට නැඟුණු අතර

අල්ලාහ් වෙනුවෙන් ඇමතුම

ලැබුණු විට අපි

කෘතඥතාව දැක්විය යුතුය.

අපි අතරේ තෝරාගත් දූතයා,

ඔබ අම්‍රුල්ලා සමඟ ආවා,

ඔබ මදීනාවට ගෞරවය ගෙනාවා,

ආදරණීය, සාදරයෙන් පිළිගනිමු.

ඔබ හිරු, ඔබ සඳ,

ඔබ නූර් මත නූර්,

ඔබ ආලෝකයේ ආලෝකය,

ආදරණීය, රසූල්.

අපි ගෞරවයෙන් පිරී ඇත,

අපි පරණ රෙදි කඩ ඉවත් කරමු,

අපි ශ්‍රේෂ්ඨත්වය අත්කර

ගෙන ඇත,

අපි පාඩුවේ සිටියෙමු,

දැන් අපට ලැබේ.

සඳ අඳුර දුරු කර

ආරක්ෂිත අයට පවසන්නේ

"මුහම්මද් (අලෙයිහිස්සලාම්)

ඔවුන්ට කීකරු වන අයට

කිසිදා පීඩා නොකරයි!

දිවුරුම් දුන් දිනයේ

අපි සියල්ලෝම

එකට දිවුරුම් දුන්නෙමු:

සත්‍යය අපගේ මාර්ගයයි,

ඉස්ලාමයේ පාවාදීමක් නොමැත.

වල්ලාහි, මට අමතක

නොවනු ඇත,

වේදනාව නැති දවසක් නැත,

ඔබ සාක්ෂිකරුවෙකි,

ඔබේ ඇදහිල්ල සහ

ආදරය අතිමහත් ය.

"එන්න, රසූලුල්ලාහ්", "කරුණාකර අපේ ගෙදරට ගරු කරන්න", ඉල්ලීම් සෑම දිශාවකින්ම ඇසිණි. මදීනාවේ සමහර ප්‍රභූවරු කුස්වාගේ පාලනය අල්ලාගෙන, "අල්ලාහ්ගේ දූතයාණනි! කරුණාකර අපගේ නිවසට ගෞරව කරනු මැනව..." යැයි පැවසූහ. ඔහු, "මාගේ ඔටුවාගේ ඉඟටිය අත්හරින්න; මගේ ඔටුවා දණ ගසන නිවසේ මම අමුත්තෙක් වන්නෙමි!" කීවේය. කුස්වා දණ ගසන්නේ කොතැනදැයි දැන ගැනීමට සියල්ලෝම උද්‍යෝගිමත් හා කුතුහලයෙන් සිටියහ. කුස්වා මදීනා වේ මධ්‍යම දෙසට ගමන් කළේය. එය සෑම දොරකින්ම ගමන් කරන විට, නිවාස හිමියන් "අහෝ රසූල්ලාහ්! කරුණාකර අපට ගෞරව කරන්න, අපට ගෞරව කරන්න!" කීහ. නබිතුමා සිනාසෙමින්, "ඔටුව වෙත යන මාර්ගය විවෘත කරන්න! දණ ගැසිය යුත්තේ කොතැනටද යන්න නියෝග කර ඇතැ’යි පැවසුවේය.

අවසානයේ අපගේ නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ මස්ජිද් අෂ්-ෂරීෆ්ගේ දොර අද තිබෙන තැන කුස්වා දණගැස්වීය. රසූලුල්ලාහ් තම ඔටුවෙන් බැස නොගියේය. ඔටුවා ආයෙත් නැගිටලා ඇවිදින්න පටන් ගත්තේය. ඉන්පසු එම ස්ථානයේම දණ ගසා නැවත නැගී සිටියේ නැත. එකෙණෙහිම අපේ නායකයා කුස්වාවෙන් බැස, “ඉන්ෂා අල්ලාහ්, මේ අපේ ගෙදර” කියා “මේ ස්ථානයේ අයිතිකරු කවුද?” කියා ඇසුවේය.

ඔව්හු "දූතයාණෙනි! එය අම්‍ර්ගේ පුත්‍රයන් වන සුහයිල් සහ සහ්ල්ගේ නිවසයි. ඒ දරුවෝ අනාථයි." කීවෝය. අපගේ නබි (සල්ලල්ලාහු අලෛහි වසල්ලම්) තුමාණන් "අපගේ ඥාතීන්ගෙන් මෙහි ආසන්නතම නිවස කුමක්ද?" යනුවෙන් විමසූහ. අපේ නබි රසූලුල්ලාහ්ගේ සීයා අබ්දුල් මුත්තලිෆ්ගේ මව නජ්ජාර්ගේ පුතුන්ට අයත් විය. හස්‍රත් කාලිද් ඉබ්නු සෙයිද් අබූ අය්‍යූබ් අල්-අන්සාරි මෙසේ පැවසීය: "අහෝ රසූල්ලාහ්! මගේ ගෙදර ගොඩක් කිට්ටුයි. මෙන්න මගේ ගෙදර, මෙන්න දොර." එවිට අපගේ නබිතුමා රසූලුල්ලාහ්ව කුස්වාවෙන් පහළට ගෙන ගොස් ඇතුළට ඇරයුම් කළේය.14

අපේ නායකයාගේ හිජ්‍රාව දැකීමෙන් මදීනා මුස්ලිම්වරු සහ මුහාජිර්වරු ඉතා සතුටු වූහ. එම වසර "සනත් අල්-ඉස්න්" (අවසර වසර) ලෙස හැඳින්වේ.

අපගේ නබිතුමා සංක්‍රමණය වන විට, මනුෂ්‍ය වර්ගයාගේ ඔටුන්න හිමි, හදවතේ ගැලවුම්කරුවා වන අල්ලාහු තආලාගේ හබීබ් වන ඔහුගේ වයස අවුරුදු පනස් තුනකි

මට කුමක් සිදුවේද?

රසූලුල්ලාහ්, මට කුමක් සිදුවේද? රසූලුල්ලාහ්,

මගේ ආත්මය සහ ශරීරය ගිනිගෙන ඇත.

රසූලුල්ලාහ්, මම ඔබේ ආදරයෙන් ගිනි හා සුවඳ දුම් මෙන් දවාලමි.

තෘෂ්ණාවෙන් හා වෙන්වීමෙන් මම දියවෙමින් සිටිමි, රසූලුල්ලාහ්.

මැවූ සියල්ලෙහි ෂා ඔබයි, ඔබේ උතුම් දොරටු අසල,

මම හිස නමමි, රසූලුල්ලාහ්.

රෝස මලක් ඔබ පා තැබූ පසෙහි පිපී ඇති අතර

මම එහි කටුවක් වෙමි, රසූල්ලාහ්.

අබූ අය්‍යූබ් අල් අන්සාරි රළියල්ලාහු අන්හු

"ඔටුවාට පාර දෙන්න! දණ ගැසිය යුතු ස්ථානය නියම කර ඇත.”
හදීස් අෂ්-ෂරීෆ්