මදීනා අල්-මුනව්වරා යුගය
වසර දහයක් පැවති මදීනා යුගය ආරම්භ වූයේ අපගේ ආදරණීය නබිතුමාණන් බිඅ’සත් දහතුන්වන වර්ෂයේ (ක්රි.ව. 622) රබිඋල් අව්වල් 12 වැනි දින මදීනාවට සංක්රමණය වීමත් සමඟය.
අපගේ නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ හස්රත් කාලිද් ඉබ්නු සයිද් අබූ අය්යූබ් අල් අන්සාරිගේ නිවසට ගෞරව කළ විට, ඔහු පහළ මාලයේ පදිංචි වීමට තෝරාගෙන එහි පදිංචි විය.1 මෙසේ ඒ භාග්යවතුන් වහන්සේට සසරෙහි අධිපතියා ආගන්තුක වශයෙන් ලැබීමේ ගෞරවය හිමි විය.
හස්රත් කාලිද් මෙසේ පැවසීය: “රසූලුල්ලාහ් මගේ නිවසට ගෞරව කරන විට ඔහුට පහළ මාලයේ ජීවත් වීමට අවශ්ය විය. අපි උඩුමහලේ නැවතී සිටි අතර තත්වය ගැන ඉතා කණගාටු විය. දිනක්, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණනි, මගේ මව සහ පියා ඔබ වෙනුවෙන් කැප වේවා! මම උඩ තට්ටුවේ ඉද්දි ඔයා පහල තට්ටුවේ ඉන්න එක මට පහසුවක් නෑ. මම ඒකට කැමති නැහැ. ඒක මට බරක්. අපට පහතින් සහ ඔබට ඉහළින් ජීවත් වීමට ඉඩ දෙන්න."යි කිව්වෙමි. එයට ඔහු පැවසුවේ, "අබා අය්යූබ්! "අපට නිවසේ පහළ තට්ටුවේ සිටීම වඩාත් පහසු වේ" යනුවෙනි. ඔහු පැවසුවේ අමුත්තන් හමුවීමට පහත මාලයේ සිටීම සුදුසු බවයි."
දවසක් අපේ වතුර බඳුන කැඩුණි. විසිරුණු ජලය රසූලුල්ලාහ් මතට වැටී ඔහුට අපහසුතාවයක් ඇති කරයි යැයි බියෙන්, මගේ බිරිඳ සහ මම වහාම අපගේ සේද ඇතිරිලි ජලයට එබුවෙමු.
අබූ අය්යූබ් අල්-අන්සාරිට ඉහළ මහලේ ජීවත් වීමට අපහසු බවක් දැනුනි. අන්තිමේදී, ඔහු නැවතී සිටීමට පටන් ගත්තේය. අපේ නබිතුමාව උඩ තට්ටුවේ ඉන්න සැලැස්සුවේය. හස්රත් අබූ අය්යූබ් අපේ රසූලුල්ලාහ්ට රාත්රී ආහාරය එවන ලදී. ඔහු ඉතුරු කෑම ඔවුන් වෙත යැවූ විට, ඔහුගේ බිරිඳ උම්මු අය්යූබ් මෙසේ පැවසුවාය: “අපි සෑම විටම අය්යූබ් සූදානම් කරන්නෙමු, රසූලුල්ලාහ්ගේ අත ස්පර්ශ වූ ස්ථානය මම සොයන්නෙමි, අපි එම කොටස් අනුභව කර ආශීර්වාද ලබන්නෙමු. එක් රාත්රියක අපි ලූනු හෝ සුදුළූණු සමඟ කෑමක් පිළියෙළ කළ නමුත් රසූලුල්ලාහ් එය නැවත අප වෙත යැවීය. කෑම එක අතඇරලා බව දැක මම අඬමින් ඔහු වෙත ගියෙමි.
මම මෙසේ කීවෙමි, "අල්ලාහ්ගේ දූතයාණනි! මගේ දෙමාපියන් ඔබ වෙනුවෙන් කැප වේවා! ඔබ රාත්රී ආහාරය ආපසු එවා ඇත, නමුත් එහි ඔබගේ කරුණාවන්ත අතේ සලකුණ මට නොපෙනේ. උම්මු අය්යූබ් සහ මම ඔබගේ අතින් ස්පර්ශ වූ කොටස් අනුභව කර ආශීර්වාද ලබන්නට සොයමු." රසූල් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ, "මෙම ආහාරයේ යම් සුවඳක් තිබේ. ඒ නිසා මම එය අනුභව නොකරමි. මම දේව දූතයෙකු සමඟ කතා කරන පුද්ගලයෙකි." "මේ හරාම්ද?"යැයි මම ඇසූ විට, "නෑ! නමුත් එහි සුවඳ නිසා මම එයට කැමති නැත"යි ඔහු පැවසීය.
"ඔබ අකැමැති දේ මට අවශ්ය නැත!" යැයි මම පැවසූ විට, "ඔබට කන්න පුළුවන්" යැයි ඔහු පැවසීය. පසුව අපි ඒ කෑම කෑවෙමු. ඉන්පසුව අපි රසූලුල්ලාහ්ට ඒ එළවළුවෙන් කිසිම කෑමක් පිළියෙල කළේ නැත."
තවත් අවස්ථාවක, මම අපේ නබි රසූලුල්ලාහ්ට සහ අබූ බකර්ට ප්රමාණවත් ආහාර පිළියෙළ කළෙමි. ඊට පස්සේ මම ඔවුන් ඉදිරියට ගෙනාවෙමි. "අබා අය්යූබ්! අන්සාර්වරුන්ගේ ප්රධානීන් අතරින් මිනිසුන් තිස් දෙනෙකු කැඳවන්න" යැයි රසූලුල්ලාහ් පැවසීය. අපේ කෑම ටික කොච්චර අඩුද කියලා මම හිතනකොට රසූලුල්ලාහ් තව තියෙනවා කියලා හිතුවේය. ඔහු නැවතත්, "අබා අය්යූබ්! අන්සාර්වරුන්ගේ ප්රධානීන් අතරින් මිනිසුන් තිස් දෙනෙකු කැඳවන්න."යැයි පැවසීය. දහස් ගණන් සිතුවිලි ඇතිව, මම අන්සාර් හි තිස් දෙනෙකු ඇමතුවෙමි; ඔව්හු පැමිණ ඒ ආහාරය අනුභව කළෝ ය. ඒවා පිරී ඉතිරී ගියහ. මෙය ප්රාතිහාර්යයක් බව වටහාගත් ඔවුන්ගේ ඇදහිල්ල ශක්තිමත් වූ අතර, ඔවුන් නැවත වරක් බයිඅත් කළහ. ඉන්පසුව ඔවුන් ගියහ.
මදීනා අල්-මුනව්වරා සහ ඒ අවට පරිසරය
"මගේ රබ් - දෙවියනේ! අපි මක්කාවට ආදරය කරනවා වගේ මදීනාවට ආදරය කරන්න සලස්වන්න. මක්කාවට වඩා අපි එයට ආදරය කරන්න සලස්වන්න. මගේ රබ්! අපගේ ප්රමාණ සහ ස්ථාපනයන් සඳහා බහුල ලෙස දෙන්න. මදීනා නගරය අපට සෞඛ්ය සම්පන්න කරන්න. එහි දේශගුණය වඩා හොඳ කරන්න!”
හදීස් අෂ්-ෂරීෆ්
ඉන් පසු අස්හාබ් අල්-කිරාම් පිටව ගිය පසු ඔහු "මිනිසුන් හැට දෙනෙකු කැඳවන්න" යැයි කීවේය. ප්රාතිහාර්යයක් ලෙස ආහාර හිඟ නොවන බව දුටු මම ඉතා සතුටට පත් වූ අතර, රසූලුල්ලාහ් ඉදිරියේ හැට දෙනෙකු කැඳවුවෙමි. ඔවුන් ඇවිත් ඒ කෑම කෑවෝය. රසූලුල්ලාගේ ආශ්චර්යය හඳුනාගත් ඔවුහු සියල්ලෝම විසිර ගියහ.
එවිට ඔහු "අන්සාරිවරුන්ගෙන් අනූවක් කැඳවන්න" කියා කීවේය. මම ඔවුන්ව කැඳවුවෙමි. ඔවුන් දස දෙනෙකුගෙන් යුත් කණ්ඩායම් වශයෙන් අනුභව කළේ රසූලුල්ලාහ්ගේ අණ පරිදිය. ඔවුන් සියල්ලෝම මහා ප්රාතිහාර්ය දැක විසිර ගියහ. ඒ අනුව එකසිය අසූ දෙනෙක් අනුභව කළහ. මම ගෙනාපු තරම් කෑම තවම තිබිණි. එය ස්පර්ශ නොකළාක් මෙනි.”2
අන්සාර් සහ මුහාජිර්වරුන්ගේ සහෝදරත්වය
අපගේ මුහම්මද් නබිතුමා සංක්රමණය වූ මුහාජිර්වරුන් සහ ඔවුන්ගේ නිවෙස්වල පදිංචි කළ අන්සාර්වරුන් සහෝදරයන් ලෙස මදීනා අල්-මුනව්වරා කෙරෙහි ඔවුන්ගේ දැඩි විශ්වාසය තහවුරු කිරීමට සැලැස්වීය. හස්රත් අලී පමණක් ඉතිරි වූ විට, ඔහු තමා ව අමතක කර ඇති බව සිතා, "අහෝ රසූල්ලාහ්! ඔබට මාව අමතක වෙලාද?"යි ඇසුවේය. එවිට ඉක්බිති ලෝක නායකයා "ඔබ මේ ලෝකයේත්, ආකිරත්හිත් මාගේ සහෝදරයාය"යි පැවසුවේය. මෙම සහෝදරත්වය පදනම් වී ඇත්තේ ආර්ථික හා සදාචාරාත්මක සහයෝගය මත ය. එහි ප් රතිඵලයක් ලෙස අපේ මව්බිමෙන්, නිවසින් සහ ඥාතීන්ගෙන් දුරස් වීමේ ශෝකය ක් රමයෙන් පහව ගියේය. සැබැවින්ම මදීනාවේ මුස්ලිම්වරු තම මව්බිම අතහැර අල්ලාහු තආලාගේ ආගම ප් රචාරය කළ තම මුහාජිර් සොහොයුරන් විවෘත දෑතින් පිළිගෙන, තම නිවෙස්වලට කැඳවා ඕනෑම අවස්ථාවක දී ඔවුන්ට උපකාර කිරීමට හදවතින්ම කටයුතු කළහ. මෙම සහෝදරත්වයෙන් ඔවුන් එකිනෙකා වඩාත් විශ්වාසවන්තව වැළඳ ගත්හ. අපගේ නබි රසූලුල්ලා සෑම මුහාජිර් සහෝදරයෙකුම අන්සාරි චරිතයට සුදුසු සහෝදරයෙකු බවට පත් කළේය. මෙම සහෝදරත්වය කෙතරම් ද යත්, ඔවුන්ට තම පියාගෙන් උරුම වූ දේපළ පවා බෙදා ගත හැකි විය.3
මදීනාවේ සෑම වැසියෙක්ම තම කෙත, මිදි වත්ත, ගෙවත්ත, නිවස සහ දේපළ කෙටියෙන් බෙදා, ඔහු සතුව තිබූ සියල්ල දෙකට බෙදා, ඉතිරි භාගය සතුටින් තම මුහාජිර් සහෝදරයාට ලබා දුන්නේය. මුහාජිර්වරුන්ගෙන් කෙනෙකු වන හස්රත් අබ්දුර්රහ්මාන් ඉබ්නු අවුෆ් මෙසේ විස්තර කරයි: “අපි මදීනා අල්මුණව්වරට සංක්රමණය වූ විට අපගේ රසූලුල්ලාහ් මා සහ සාද් ඉබ්නු රබී සහෝදරයන් බවට පත් කළේය. එවිට මගේ සහෝදරයා වන සාද් මට පැවසුවේ "මගේ සහෝදරයා අබ්දුර්රහ්මාන්! ධනය අතින් මදීනාවේ මුස්ලිම්වරුන් අතර ධනවත්ම පුද්ගලයා මමයි. මම මගේ දේපළ දෙකට බෙදා ඇත, එයින් අඩක් ඔබේ ය." යනුවෙනි. එවිට මම, "අල්ලාහ් තආලා ඔබේ දේපළ ඔබට ආශිර්වාදයක් හා ප්රතිලාභයක් කරත්වා. මට දේපළ අවශ්ය නැහැ. ඔබ ව්යාපාර කරන වෙළඳපොළට මාව රැගෙන යන්න, එය ප්රමාණවත්" යැයි කීවෙමි.
එවැනි පරිත්යාගයක් කළ හැකි වූයේ ඉස්ලාමයේ සහෝදරත්වය නිසාය. ආදම් අලයිහිස්සලාම්ගේ කාලයේ සිට වර්තමානය දක්වා බොහෝ සංක්රමණයන් සිදු වී ඇත. කෙසේ වෙතත්, එවැනි අර්ථවත්, ගෞරවනීය සංක්රමණිකයෙකු සහ විදේශිකයන් සහ ප්රදේශවාසින් අතර ආදරයෙන් හා අව්යාජ උණුසුමෙන් පිරුණු එකමුතුවක් කිසි විටෙකත් නොතිබුණි. සැබැවින්ම අල්ලාහ් තාආලා මාල් හි පවසා ඇත්තේ "සැබැවින්ම මු'මීන්වරුන් (විශ්වාස කරන්නන්) සහෝදරයෝය" යනුවෙනි.4 මෙයින් අල්ලාහු තආලා පෙන්වා දුන්නේ සැබෑ ආදරය සහ අවංකභාවය සාක්ෂාත් කරගත හැක්කේ විශ්වාසය හා දේව භක්තිය තුළින් මිස භෞතික අවශ්යතාවලින් නොවන බවයි. මෙම අස්හාබ් අල්-කිරාම්ගේ තත්ත්වය ද සාක්ෂාත් කරගනු ලැබුවේ අපගේ නායකයා රසූලුල්ලාහ්ගේ තනි සුහ්බත් (ලස්සන වචන ඇසීම) සඳහා සහභාගී වීමෙනි. අපගේ ආදරණීය නබිතුමාගේ කරුණාවන්ත හදවතින් මුහුද නැඟී යද්දී අස්හාබ් අල්-කිරාම්ගේ හදවත් තුළට ෆයිස් (දැනුමෙහි කිරණ) සහ ආශීර්වාද ගලා ආවේය. එහි ප්රතිඵලයක් වශයෙන්, ඔවුන් එකිනෙකාට අසාමාන්ය භක්තියෙන් ප්රේම කළහ; ඔවුන් තම සහෝදරයන්ට වඩා ඔවුන්ට කැමති විය.
ඉස්ලාමයේ මෙම නව මධ්යස්ථානයේදී, අන්සාර්වරුන් සහ මුහාජිර්වරු එක්සත්ව සිටීමටත්, ඉස්ලාමීය ඇදහිල්ල ශක්තිමත් කිරීම සඳහා සියලු ආකාරයේ පරිත්යාගයන් විඳදරාගැනීමටත්, අවසානයේදී ප්රාණ පරිත්යාගශීලීත්වය ලබා ගැනීමටත් ප්රතිඥා දුන්හ. මේ අනුව, ඔවුන් රසූලුල්ලාහ් වටා එක්රැස් වූ අතර, ඉස්ලාමයේ මූලධර්ම අනුගමනය කරමින් නව පිළිවෙලක් හා ප්රීතිමත් ජීවිතයක් ස්ථාපිත කළහ. දැන්, සංක්රමණයත් සමඟ ඉස්ලාමය "ජාතියක්" වීමේ පළමු පියවර තබා ඇත. දීප්තිමත් මදීනාව ඉස්ලාමයේ තොටිල්ල සහ මධ්යස්ථානය බවට පත් විය.
මදීනාවේ, අස්හාබ් අල්-කිරාම් හැර, කිතුනුවන්, යුදෙව්වන් සහ බහුදේවවාදීන් ද සිටියහ. යුදෙව්වන් ගෝත්ර තුනකට අයත් විය: පනී නදීර්, පනී කුරෛළා සහ පනී කයිනුකා. ඔවුන් ඉස්ලාමයට සහ විශේෂයෙන්ම අපගේ ආදරණීය නබිතුමාට ඉතා සතුරු විය.
මේ අතර මක්කාවේ බහුදේවවාදීන් අපගේ මුහම්මද් නබිතුමාට තම අසාබ්වරුන් මදීනාවේ සහෝදරයන් බවට පත් කර ඔවුන් එක්සත් කිරීම විශාල තර්ජනයක් ලෙස සැලකූහ. . ඔවුන්ට ඉක්මනින් මෙයට මුහුණ දීමට නොහැකි නම්, මුස්ලිම්වරුන් ශක්තිමත් වී මක්කාවට පහර දී ඔවුන්ගේ ඉඩම් සහ නිවාස අල්ලා ගත හැකිය ... මදීනාහි මුස්ලිම්වරුන්ට මෙම මතය දැරූ මක්කානු බහුදේවවාදීන්ගෙන් තර්ජනාත්මක ලිපි ලැබුණි. “නිසැකවම, අප අතර සතුරුකමක් ඇති කිසිදු අරාබි ගෝත්රයක් ඔබ මෙන් අපව කෝපයට පත් කර නැත. මක්නිසාද යත්, ඔබ අපේ මිනිසුන්ගෙන් මිනිසෙකු අපට භාර දීමට සිදු වූ විට, ඔබ ඔහුව බදාගෙන ආරක්ෂා කළ බැවිනි. මෙය ඔබගේ පැත්තෙන් විශාල වැරැද්දකි. කරුණාකර අප හා ඔහු අතර නොසිටින්න. ඔහුව අපට භාර දෙන්න. ඔහු තම ගමන නිවැරදි කළහොත්, අපි ඉතා සතුටු වනු ඇත. එසේ නොවේ නම්, ඔහු නිවැරදි කිරීම අපට භාරයි!’’
මෙම ලිපියට හස්රත් කාබ් ඉබ්නු මාලික් අපගේ නබිතුමාට ප්රශංසා කරමින් ලස්සන පිළිතුරක් ලිවීය.
මක්කාවේ බහුදේවවාදීන් මදීනාවේ බහුදේවවාදීන්ට තර්ජනාත්මක ලිපි ලියුවේ ඒ ආකාරයෙන්මය. ඔවුහු තර්ජනය කරමින්, "ඔබ අපේ මිනිසුන් ඔබේ නගරයෙන් පලවා හරින්නේ නැත්නම් හෝ ඔවුන් මරා නොදැමුවහොත්, අපි ඔබට විරුද්ධව පෙළපාලි යන්නෙමු, ඔබව මරා දමන්නෙමු, ඔබේ ස්ත්රීන් අපගේ සේවිකාවන් ලෙස ගන්නෙමු." යැයි පැවසූහ.
“අලි! ඔබ මෙලොව සහ පරලොවෙහි මාගේ සහෝදරයාය."
හදීස් අෂ්-ෂරීෆ්
මෙයින් පසු, මදීනාහි බහුදේවවාදීන් මුනාෆික් (කුහකයෙක්, මුස්ලිම්වරයෙකු ලෙස පෙනී සිටින අවිශ්වාසවන්තයෙක්) අබ්දුල්ලාහ් ඉබ්න් උබයි වටා රැස් වූ අතර ඔවුන්ට අවස්ථාව ලැබුණු මොහොතේම අපගේ නායකයා වන රසූලුල්ලාහ්ට හානි කිරීමට තීරණය කළහ.
මුස්ලිම්වරු මේ තත්ත්වය දැනගත් විට, ඔවුන් අපේ ආදරණීය නබිතුමා ආරක්ෂා කිරීමට උපරිම උත්සාහයක් ගත් අතර ඔහු වටා එක්සත් විය. මේ නිසා ඔවුන්ට රාත්රියේ පිටතට ගොස් නිවසේ නිදා ගැනීමට නොහැකි විය.
උබයි ඉබ්නු කාබ් මෙසේ විස්තර කරයි: "අපගේ නබි රසූලුල්ලාහ් සහ ඔහුගේ අස්හාබ් මදීනා අල්-මුනව්වාරාට ගෞරව කළ විට, මුස්ලිම්වරුන් අරාබි ගෝත්රිකයන්ගෙන් සතුරුකම්වලට ගොදුරු විය. ආයුධ සන්නද්ධ අස්හාබ් උදේ වන තුරු මුර කළහ."
අස්හාබ් අල්-කිරාම් එක්සත් වූ අතර භයානක අවස්ථාවන්හිදී ඔවුන්ගේ මුළු ශක්තියෙන්ම තම මුස්ලිම් සහෝදරයන්ට උපකාර කිරීමට ඉක්මන් විය. ඔවුන් අතරින් ප්රමුඛයා වූයේ අපගේ ආදරණීය නබිතුමාය. අපගේ නබි රසූලුල්ලාහ් සෑම ගුණාංගයකින්ම මෙන් ධෛර්යයෙන් ඔහුගේ අස්හාබ්වරුන්ට ආදර්ශයක් විය. කොතරම් රෑ බෝ වූවත්, කෑගැසීමක් ඇසුණු විට, එම් නබි තුමා සිය අශ්වයා පිට නැඟී සියලු දෙනා ඉදිරියෙහි විදුලියක් මෙන් එහි ගොස්, බලා පිටත්ව ගොස්, බිය වීමට කිසිවක් නොමැති බව තම සහචරයන්ට සහතික කළේය.
දෙලොව සුල්තාන් තුමා
උපන් මාසය නැවතත් උදා විය.
හදවතේ දැනුමේ උල්පත
උපන් මාසය නැවත පැමිණ ඇත.
මැදහත්වීමට කැමති අය සිනාසෙනු ඇත,
ඔහුට ආදරය කරන අය සතුටු වනු ඇත,
ලස්සන නිර්මාණයේ හිමිකරුගේ
උපන් මාසය නැවත පැමිණේ.
අඳුර පිරුණු සඳ, අලුයම ඉර,
හුදා නම් වූ රෝස උයනේ රෝස,
හක්ගේ හබීබ්, මුස්තාෆා
උපන් මාසය නැවතත් උදා විය.
විශ්වාසවන්ත ජාතිය සිටින තැන,
ඔහුගේ ආත්මය සනසනු ඇත,
එම මාසය නැවත පැමිණ ඇත,
එම රහස් සත්යයේ නිධානය උපත ලබයි.
අහෝ හුදායි, ඔහුට ආදරය කරන තැනැත්තා
තම ඉලක්කය සාක්ෂාත් කර ගත්තේය.
ලෝකයේ අභිමානය, හොඳම මිනිසාගේ
උපතේ මාසය, නැවත පැමිණියේය.
මදීනාවේ පැරණි දසුන
මදීනාවේ පැරණි දසුන
මස්ජිද් අන්-නබි – මදීනා අල්-මුනව්වරා – අපගේ නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ ඔටුවෙකු වූ ඛුස්වා, ඔහු මදීනා අල්-මුනව්වාරා වෙත සංක්රමණය වූ විට දණ ගැසූ භූමියයි. අපගේ ආදරණීය මුහම්මද් නබිතුමා මෙම ඉඩම මිලදී ගෙන එහි මුස්ලිම් පල්ලියක් ඉදි කළේය. ඔහු අපවත් වූයේ මෙම මස්ජිදය අසල පිහිටි ඔහුගේ නිවසේදීය. ඔහුගේ ආශීර්වාද ලත් සොහොන් ගෙය මෙම කාමරයේ ඇත. පසුව මෙම කාමරයේ හස්රත් අබූ බක්ර් සහ හස්රත් උමර් (රළියල්ලාහු අන්හුම්) මිහිදන් කරන ලදී. ඊසා අලෙයිහිස් සලාම් මෙහි ඊළඟ පුද්ගලයාට යාබද ස්ථානයක මිහිදන් කරන බව පැවසේ.
"සැබැවින්ම විශ්වාසවන්තයෝ සහෝදරයන්ය". හුජුරාත්: 10
