සලාතය ඉටු කිරීම

සලාතයේ වැදගත්කම

අපගේ ආදරණීය නබිතුමාණන්ගේ ආදරය වෙනුවෙන් අල්ලාහු තආලා මුස්ලිම්වරුන්ට ලබා දුන් ශ්‍රේෂ්ඨතම, වැදගත්ම සහ සුන්දරම ආශිර්වාදය සලාතයයි. සලාතය දහමේ කුළුණයි. කවුරුන් තම සලාතයන් නිරන්තරයෙන්, නිවැරදිව සහ සම්පූර්ණයෙන් ඉටු කරන්නේද, ඔහු තම දහම පිහිටුවා ඇති අතර, ඉස්ලාමයේ ගොඩනැගිල්ල නොවෙනස්ව පවත්වාගෙන ගොස් ඇත. කවුරුන් සලාතය ඉටු නොකරන්නේද, ඔහු තම දහම සහ ඉස්ලාමයේ ගොඩනැගිල්ල විනාශ කර ඇත.

අපගේ නබි (සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්, “අපගේ දහමේ හිස සලාතයයි.” යැයි පැවසූහ. හිසක් නොමැතිව කිසිදු මිනිසෙකුට ජීවත් විය නොහැකි සේම, සලාතය නොමැතිව දහමක් තිබිය නොහැකිය.

ඉස්ලාමයේ, ඊමාන් ලබා ගැනීමෙන් පසු පළමු අණ සලාතයයි. අල්ලාහු තආලා සලාතය ෆර්ද් කළේ තම වහලුන් තමාට පමණක් නැමදුම් කරන පිණිසය. අල්ලාහු තආලා ශුද්ධ වූ කුර්ආනයේ ආයත් සියයකට වඩා වැඩි ගණනක, “සලාතය ඉටු කරන්න!” යැයි අණ කරයි.

හදීස් අෂ්-ෂරීෆ් එකක මෙසේ ප්‍රකාශ කර ඇත, “අල්ලාහු තආලා සෑම දිනකම පස් වතාවක් සලාතය ඉටු කරන ලෙස අණ කළේය. සෑම දිනකම පස් වතාවක් ගෞරවාන්විතව සහ කොන්දේසි නිරීක්ෂණය කරමින් සලාතය ඉටු කරන පුද්ගලයාව ජන්නාහ් වෙත දමන බවට අල්ලාහු තආලා පොරොන්දු වී ඇත.”

අපගේ දහමේ අණ කරන ලද ඉබාදත් අතරින් වටිනාම දෙය සලාතයයි. හදීස් අෂ්-ෂරීෆ් එකක් ප්‍රකාශ කරන්නේ, “සලාතය ඉටු නොකරන පුද්ගලයෙකුට ඉස්ලාමයෙන් කොටසක් නැත!” යන්නයි.

තවත් හදීස් අෂ්-ෂරීෆ් එකක, “මුස්ලිම්වරයාව ප්‍රතික්ෂේප කරන්නාගෙන් වෙන් කරන්නේ සලාතයයි,” යැයි ප්‍රකාශ කර ඇත, එනම්, විශ්වාසවන්තයා සලාතය ඉටු කරන අතර, ප්‍රතික්ෂේප කරන්නා එසේ නොකරයි.

සලාතය ඉටු කිරීම යනු අල්ලාහු තආලාගේ ශ්‍රේෂ්ඨත්වය ගැන සිතීම සහ උන්වහන්සේ ඉදිරියේ තමාගේම පහත්කම අවබෝධ කර ගැනීමයි. මෙය අවබෝධ කර ගන්නා පුද්ගලයෙකු සැමවිටම යහපත කරනු ඇත. ඔහු කිසි විටෙකත් නපුරක් නොකරනු ඇත. පුද්ගලයෙකු දිනපතා පස් වතාවක් තම රබ් (අල්ලාහ්) ඉදිරියේ සිටීමට අදහස් කරන්නේ නම්, ඔහුගේ හදවත ඉක්ලාසයෙන් පිරී යනු ඇත. සලාතයේදී කිරීමට අණ කර ඇති සෑම ක්‍රියාවක්ම හදවතට සහ ශරීරයට විවිධ ප්‍රතිලාභ ලබා දෙයි.

පල්ලිවල ජමාඅත් ලෙස සලාතය ඉටු කිරීම මුස්ලිම්වරුන්ගේ හදවත් එකිනෙකට සම්බන්ධ කරනු ඇත. එය ඔවුන් අතර ආදරය ඇති කරවනු ඇත. ඔවුන් සහෝදරයන් බව ඔවුන්ට අවබෝධ වනු ඇත. වැඩිහිටියන් බාලයන් සමඟ සුහදශීලී වනු ඇත. තවද බාලයන් වැඩිහිටියන්ට ගරු කරනු ඇත. ධනවතුන් දුප්පතුන්ට සහ බලවතුන් දුබලයන්ට උපකාරී වනු ඇත. නිරෝගී අය, පල්ලියේදී ඔවුන්ව මග හැරෙන බැවින්, රෝගී අයව ඔවුන්ගේ නිවෙස්වලට ගොස් බලනු ඇත. “තම ඉස්ලාමීය සහෝදරයාට උපකාර කිරීමට දුවන පුද්ගලයෙකුට අල්ලාහ් උපකාරකයෙකි,” යන හදීසයේ දෙන ලද ශුභාරංචියෙන් ආශිර්වාද ලැබීමට, ඔවුන් එකිනෙකා සමඟ තරඟ කරනු ඇත.

“සලාතය ඉටු නොකරන තැනැත්තාට ඉස්ලාම් දහමෙන් පංගුවක් නොමැත!”
හදීස් අෂ්-ෂරීෆ්

සලාතය මිනිසුන්ව නරක, අයහපත් සහ තහනම් දේවල් කිරීමෙන් වළක්වයි. එය පව්වලට සමාවක් බවට පත් වේ. හදීස් අෂ්-ෂරීෆ් එකක මෙසේ ප්‍රකාශ කර ඇත, “දෛනික සලාත් පහ ඔබේ නිවස ඉදිරියෙන් ගලා යන ගංගාවක් වැනිය. යමෙකු දිනපතා පස් වතාවක් එම ගංගාවේ සෝදා ගත්තේ නම්, ඔහු මත කිසිදු කුණක් ඉතිරි නොවනු ඇත. එසේම, දෛනික සලාත් පහ ඉටු කරන අයගේ සුළු පව්වලට සමාව දෙනු ලැබේ.”

අල්ලාහු තආලා සහ උන්වහන්සේගේ රසූල්වරයාව විශ්වාස කිරීමෙන් පසුව, අනෙකුත් සියලුම ක්‍රියා සහ ඉබාදත්වලට වඩා සලාතය ශ්‍රේෂ්ඨය. එබැවින්, එහි ෆර්ද්, වාජිබ්, සුන්නහ් සහ මුස්තහබ් නිරීක්ෂණය කරමින් එය ඉටු කිරීම අවශ්‍ය වේ.

අපගේ නබි (සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් තම හදීස් අෂ්-ෂරීෆ් එකක මෙසේ ප්‍රකාශ කළහ, “මාගේ උම්මහ්ව සහ අස්හාබ්වරුනි! එහි නීති සම්පූර්ණයෙන් නිරීක්ෂණය කරමින් ඉටු කරන ලද සලාතයක්, අල්ලාහු තආලා ආදරය කරන සියලුම ක්‍රියා අතරින් ශ්‍රේෂ්ඨතම දෙයයි. එය නබිවරුන්ගේ සුන්නහ්වයි. එය දේවදූතයන් විසින් ආදරය කරනු ලැබේ. එය මඅරිෆත්හි, පොළොවෙහි සහ අහස්වල ආලෝකයයි (මඅරිෆත්: අල්ලාහු තආලාගේ දාත් [පුද්ගලයා] සහ ගුණාංගවලට අදාළ දැනුම). එය ශරීරයේ බලයයි. එය පෝෂණයේ බහුලත්වයයි. එය ප්‍රාර්ථනා පිළිගැනීමට හේතු වේ. එය මරණයේ දූතයාට එරෙහිව මැදිහත්කරුවෙකි. එය සොහොනෙහි ආලෝකයක් සහ මුන්කර් සහ නකීර්ට (සොහොනෙහි ප්‍රශ්න කරන දේවදූතයන්) පිළිතුරකි. එය කියාමත් දිනයේදී කෙනෙකුට ඉහළින් ඇති සෙවනකි. එය තමා සහ ජහන්නම් ගින්න අතර ඇති අගලකි. එය කෙනෙකුට සිරාත් පාලම විදුලියක් මෙන් පසුකර යාමට සලස්වයි. එය ජන්නාහ්හි යතුරයි. එය ජන්නාහ්හි කෙනෙකුගේ ඔටුන්නයි. අල්ලාහු තආලා විශ්වාසවන්තයින්ට සලාතයට වඩා වැදගත් කිසිවක් ලබා දී නැත. ඊට වඩා ශ්‍රේෂ්ඨ එකක් තිබුනේ නම්, උන්වහන්සේ විශ්වාසවන්තයින්ට පළමුව වෙනත් ඕනෑම වන්දනාවක් ලබා දෙනු ඇත. මක්නිසාද යත්, සමහර දේවදූතයන් නිරන්තරයෙන් කියාම්හිද, සමහරු රුකෑඋහිද, සමහරු සජ්දාහිද, සමහරු තෂහ්හුද්හිද සිටිති. උන්වහන්සේ මේ සියල්ල සලාතයේ එක් රක්අතක එකතු කර, ඒවා විශ්වාසවන්තයින්ට තෑග්ගක් ලෙස ලබා දුන්නේය. මක්නිසාද යත්, සලාතය ඊමාන්හි හිස, දහමේ කුළුණ, ඉස්ලාමයේ වචනය සහ විශ්වාසවන්තයින්ගේ මිඅරාජයයි. එය අහසේ ආලෝකයයි. එය ජහන්නම් වෙතින් ගලවා ගන්නා දෙයයි.”

දිනක්, හස්‍රත් අලී (රළියල්ලාහු අන්හු සහ කර්‍රමල්ලාහු වජ්හහු) තුමාණන්ට සවස් කාලයේ සලාතය එහි නියමිත වේලාවට ඉටු කිරීමට නොහැකි විය.ඔහුගේ වේදනාව නිසා, ඔහු කන්දකින් පහළට විසි විය. විලාප නගමින්, ඔහු හැඬුවේය, වැළපුණේය. අපගේ නබි මුහම්මද් මුස්තෆා (සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් මෙම තත්ත්වය දැනගත් විට, තම අස්හාබ්වරුන් සමඟ, එතුමාණන් හස්‍රත් අලී (රළියල්ලාහු අන්හු) තුමාණන් වෙත ගියහ. එතුමාණන්ගේ තත්ත්වය දුටු විට, ලෝකයන්ගේ නායකයා වන අපගේ නබි (සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ද හැඬීමට පටන් ගත්හ. එතුමාණන් අල්ලාහු තආලාට ප්‍රාර්ථනා කළහ. සූර්‍යයා නැවත දර්ශනය විය. අපගේ නායකයා වන රසූලුල්ලාහ් (සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් හස්‍රත් අලී තුමාණන්ට, “අලී! ඔබේ හිස ඔසවන්න. සූර්‍යයා තවමත් දර්ශනය වේ.” යැයි පැවසූහ. හස්‍රත් අලී (රළියල්ලාහු අන්හු) තුමාණන් මහත් සේ ප්‍රීති වූහ. එතුමාණන් තම සලාතය ඉටු කළහ.

එක් රාත්‍රියක, හස්‍රත් අබූ බක්‍ර් අස්-සිද්දීක් (රළියල්ලාහු අන්හු) තුමාණන් බොහෝ සෙයින් වන්දනාමාන කර, රාත්‍රියේ අග භාගයේදී නින්දට වැටුණහ. විත්‍ර් සලාතයේ වේලාව ගෙවී ගියේය. උදෑසන සලාතයේදී, එතුමාණන් අපගේ නායකයා වන නබිතුමාණන්ව අනුගමනය කළහ. එතුමාණන් මස්ජිදයේ දොරටුව වෙත පැමිණ, හැඬුවේය. එතුමාණන්, “රසූලුල්ලාහ්! මට උදව් කරන්න, මගේ විත්‍ර් සලාතයේ වේලාව ගෙවී ගොස් ඇත.” යැයි අයැද සිටියේය. අපගේ නායකයා වන රසූලුල්ලාහ් තුමාණන්ද හැඬීමට පටන් ගත්හ. මෙය දුටු, ජිබ්‍රාඊල් අලයිහිස්සලාම් තුමාණන් පැමිණ, “රසූලුල්ලාහ්! සිද්දීක්ට පවසන්න, අල්ලාහු තආලා ඔහුට සමාව දී ඇති බව.” යැයි පැවසූහ.

එක් රාත්‍රියක, අව්ලියාවරුන්ගේ ප්‍රමුඛයෙකු වන, හස්‍රත් බායසීද් අල්-බිස්තාමී (කුද්දිස සිරරුහු) තුමාණන්ට උදෑසන සලාතය සඳහා අවදි වීමට නොහැකි විය. එතුමාණන් කොතරම් හැඬුවේද, විලාප නැගුවේද යත්, “බායසීද්! මම ඔබේ මෙම වරදට සමාව දී ඇත්තෙමි. ඔබේ හැඬීම නිසා මම ඔබට සලාත් හැත්තෑ දහසක විපාක ලබා දී ඇත්තෙමි.” යන හඬක් එතුමාණන්ට ඇසිණි. මාස කිහිපයකට පසුව, එතුමාණන්ව නැවතත් නින්දෙන් යටපත් විය. ෂෛතාන් (සාතන්) පැමිණ, එතුමාණන්ගේ ආශිර්වාද ලත් පාදය අල්ලා අවදි කළේය. ඔහු, “නැගිටින්න, ඔබේ සලාතයේ වේලාව ගෙවී යාමට ආසන්නයි!” යැයි පැවසීය. හස්‍රත් බායසීද් අල්-බිස්තාමී තුමාණන්, “ශාප ලද්ද! ඔබ එවැනි දෙයක් කරන්නේ ඇයි? ඔබ කැමති හැමෝම ඔවුන්ගේ සලාතය මග හැර, එහි වේලාව ගෙවී යනවාටය. ඔබ මාව අවදි කළේ ඇයි?” යැයි ඇසූහ. ෂෛතාන් පිළිතුරු දුන්නේ, “ඔබ උදෑසන සලාතය මග හැරුණු දිනයේ හැඬීමෙන් සලාත් හැත්තෑ දහසක තවාබ් ලබා ගත්තා. මෙය සලකා, මම ඔබව අවදි කළේ, ඔබ සලාත් හැත්තෑ දහසක නොව, එක් සලාතයක තවාබ් පමණක් ලබා ගන්නා පිණිසයි!”

ශ්‍රේෂ්ඨ වලීවරයෙකු වන හස්‍රත් ජුනයිද් අල්-බග්දාදී තුමාණන් පැවසුවේ, “මෙම ලෞකික ජීවිතයේ පැයක්, කියාමත්හි වසර දහසකට වඩා හොඳය. මක්නිසාද යත්, මෙම එක් පැය තුළ, කෙනෙකුට දැහැමි සහ පිළිගත් ක්‍රියාවක් කළ හැකිය; කෙසේ වෙතත්, එම වසර දහස තුළ කිසිවක් කිරීමට නොහැකිය.”

රසූලුල්ලාහ් (සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් පැවසුවේ, “හිතාමතා සලාත් දෙකක් එකට එකතු කරන (එහි වේලාව ගෙවී ගිය පසු සලාතයක් ඉටු කරන) පුද්ගලයෙකු හුක්බා අසූවක් ජහන්නම්හි දැවෙනු ඇත.” එක් හුක්බාවක් ආඛිරත්හි වසර අසූවකට සමාන වේ. ආඛිරත්හි එක් දිනක් ලෞකික වසර දහසකට සමාන වේ. එබැවින්, දහමේ මගේ සහෝදරයා! ඔබේ කාලය නිෂ්ඵල දේවලින් නාස්ති නොකරන්න. ඔබේ කාලයේ වටිනාකම අගය කරන්න. ඔබේ කාලය හොඳම දේ කරමින් ගත කරන්න. අපගේ ආදරණීය නබි අලයිහිස් සලාම් තුමාණන් පැවසුවේ, “ශ්‍රේෂ්ඨතම විපත නම්, නිෂ්ඵල දේවලින් කාලය ගත කිරීමයි!” ඔබේ සලාතයන් ඒවායේ නියමිත වේලාවට ඉටු කරන්න, එවිට ඔබ කියාමත් දිනයේදී කණගාටු නොවනු ඇති අතර, ඔබට බොහෝ විපාක ලැබෙනු ඇත!

හදීස් අෂ්-ෂරීෆ් එකක මෙසේ ප්‍රකාශ කර ඇත, “දෛනික සලාතයකින් එකක් එහි නියමිත වේලාවට ඉටු නොකර, එහි කදා කිරීමට පෙර මිය ගිය පුද්ගලයෙකුගේ සොහොනට ජහන්නම් වෙත ජනේල හැත්තෑවක් විවෘත කරනු ලැබේ. කියාමත් වන තුරු ඔහුට වධ හිංසා කරනු ලැබේ.”

හිතාමතාම නියමිත වේලාව තුළ සලාතයක් ඉටු නොකරන පුද්ගලයෙකු, එනම්, නියමිත වේලාව අවසන් වෙමින් තිබියදී සලාතයක් ඉටු නොකිරීම ගැන ඔහු කණගාටු නොවන්නේ නම්, කාෆිර්වරයෙකු (ප්‍රතික්ෂේප කරන්නෙකු) බවට පත් වනු ඇත, නැතහොත් ඔහු මිය යන විට ඔහුගේ ඊමානය නැති වී යනු ඇත. සලාතය ගැන මතකයක්වත් නැති හෝ සලාතය යුතුකමක් ලෙස නොසලකන අයට කුමක් සිදුවේද? මද්හබ් හතරේ විද්වතුන් ඒකමතිකව ප්‍රකාශ කර ඇත්තේ, සලාතයට සුළු ලෙස සලකන, එය යුතුකමක් ලෙස පිළිනොගන්නා ඕනෑම අයෙකු , එනම්, ප්‍රතික්ෂේප කරන්නෙකු වන බවයි.

එසේම, හස්‍රත් අබ්දුල්ගානී නාබුලුසී තුමාණන් තම “හදීකතුන් නදියියා” නම් ග්‍රන්ථයේ, “දිවේ විපත්” නම් පරිච්ඡේදයේ සඳහන් කර ඇත්තේ, දැනුවත්ව සලාතය ඉටු නොකරන, එහි කදා කිරීමට අකමැති, සහ මේ හේතුව නිසා තමාට වධ හිංසා පැමිණේ යැයි බිය නොවන පුද්ගලයෙකු මුර්තද්වරයෙකු, එනම්, ප්‍රතික්ෂේප කරන්නෙකු වන බවයි.

සලාතය ෆර්ද් වන්නේ කාටද?

දෛනික සලාත් පහ ඉටු කිරීම, සිහි කල්පනාව ඇති සහ වැඩිවියට පත් සෑම මුස්ලිම් පිරිමියෙකුටම සහ කාන්තාවකටම ෆර්දුල් අයින් (පුද්ගලිකව අනිවාර්‍ය) වේ. සලාතය ෆර්ද් වීම සඳහා කොන්දේසි තුනක් ඇත:

1- මුස්ලිම්වරයෙකු වීම. 2- සිහි කල්පනාව ඇති අයෙකු වීම. 3- වැඩිවියට පත් වී සිටීම.

අපගේ දහමේ, මනසින් සහ ශරීරයෙන් පරිණතභාවයට පත් නොවූ කුඩා දරුවන් සලාතය ඉටු කිරීම සඳහා වගකිව යුතු නොවේ. නමුත්, දෙමාපියන් තම දරුවන්ට ආගමික දැනුම ඉගැන්විය යුතු අතර, ඔවුන්ව වන්දනාමාන කිරීමට හුරු කළ යුතුය. අපගේ නබි (සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් පැවසුවේ, “ඔබ සැවොම රැළේ එඬේරුන් වැනිය! එඬේරෙකු තම රැළ ආරක්ෂා කරන්නා සේ, ඔබ ඔබේ නිවෙස්වල සහ ඔබේ අණ යටතේ සිටින අයව ජහන්නම් වෙතින් ආරක්ෂා කළ යුතුය! ඔබ ඔවුන්ට ඉස්ලාමය ඉගැන්විය යුතුය! ඔබ එසේ නොකළහොත්, ඔබ වගකිව යුතු වනු ඇත.”

නියමිත වේලාවට දෛනික සලාතයක් ඉටු නොකර, එය කලාඅ කිරීමට පෙර මිය ගිය පුද්ගලයෙකුගේ සොහොනට ජහන්නම් වෙතින් දොරටු හැත්තෑවක් විවෘත කරනු ලැබේ. කියාමත් දිනය දක්වා ඔහුට වධ හිංසා කරනු ඇත.”
හදීස් අෂ්-ෂරීෆ්

තවත් හදීස් අෂ්-ෂරීෆ් එකක මෙසේ සඳහන් වේ, “සියලුම දරුවන් ඉස්ලාමයට ගැළපෙන සහ සුදුසු ලෙස උපත ලබයි. පසුව, ඔවුන්ගේ දෙමාපියන් ඔවුන්ව ක්‍රිස්තියානුවන්, යුදෙව්වන් හෝ අදේවවාදීන් බවට පත් කරයි.” එබැවින්, සෑම මුස්ලිම්වරයෙකුගේම පළමු යුතුකම වන්නේ තම දරුවන්ට ඉස්ලාමය, ශුද්ධ වූ කුර්ආනය කියවීම, සලාතය ඉටු කිරීම සහ ඊමාන් හා ඉස්ලාමයේ මූලික කරුණු ඉගැන්වීමයි. තම දරුවා මුස්ලිම්වරයෙකු වීමට සහ මෙලොව සහ ආඛිරත්හි සාමය සහ සතුට ළඟා කර ගැනීමට කැමති දෙමාපියන්, පළමුව තම මෙම යුතුකම ඉටු කළ යුතුය. ඉස්ලාමීය දැනුම උගන්වනු නොලබන සහ යහපත් ආචාර ධර්ම ලබා නොදෙන ඕනෑම දරුවෙකු, නපුරු මිනිසුන් විසින් ඉක්මනින් රවටනු ලබනු ඇත. ඔහු තම දෙමාපියන්ට, රටට සහ ජාතියට හානිකර වනු ඇත.

මෙම ග්‍රන්ථයෙහි, අපි හනෆී මද්හබයට අනුව සලාතය පිළිබඳ කරුණු සන්නිවේදනය කර ඇත්තෙමු. අපි ශ්‍රේෂ්ඨ හනෆී විද්වතුන්ගේ ග්‍රන්ථවලින් උපුටා ගැනීම් ගෙන, ඒවා සරල කර ඇත්තෙමු.

මුස්ලිම්වරුන් සඳහා අණ කරන ලද සලාත්, කාණ්ඩ තුනකට බෙදා ඇත: ෆර්ද් සලාත්, වාජිබ් සලාත් සහ නාෆිලා (අමතර) සලාත්.

1- ෆර්ද් සලාත්: දෛනික සලාත් පහේ ෆර්ද්, සිකුරාදා සලාතයේ රක්අත් දෙකේ ෆර්ද්, ජනාසා සලාතය. (ජනාසා සලාතය ඉටු කිරීම ෆර්දුල් කිෆායා වේ).

2- වාජිබ් සලාත්: විත්‍ර් සලාතය, ඊද් සලාතය, නස්‍ර් සලාතය සහ ඔබ ආරම්භ කර නමුත් සම්පූර්ණ නොකළ සලාතය. අතපසු වූ විත්‍ර් සලාතයේ කදා කිරීමද වාජිබ් වේ.

3- නාෆිලා සලාත්: දෛනික සලාත් පහේ සුන්නහ්, ත රාවීහ් සලාතය, සහ තහජ්ජුද්, තහිය්‍යතුල් මස්ජිද්, ඉෂ්‍රාක්, අව්වාබීන්, ඉස්තිහාරා සහ තස්බීහ් සලාතය වැනි විපාක ලබා ගැනීම සඳහා ඉටු කරනු ලබන සලාත්. ඒවා ඉටු කරන ලෙස අපට අණ කර නැත. ෆර්ද් හෝ වාජිබ් කදා සලාත් ණයක් නොමැති අයට, ඔවුන්ගේ අමතර වන්දනාමාන සඳහාද විපාක දෙනු ලැබේ.

පස් වේල් සලාතය

අපගේ නබි මුහම්මද් අලයිහිස් සලාම් තුමාණන් පැවසුවේ, “අල්ලාහු තආලා සෑම දිනකම පස් වතාවක් සලාතය ඉටු කරන ලෙස අණ කළේය. නිවැරදි වුළු එකක් කර, මෙම සලාත් පහ ඒවායේ නියමිත වේලාවට, ඒවායේ රුකෑඋ සහ සජ්දාවන් හොඳින් කරමින් ඉටු කරන පුද්ගලයාට අල්ලාහු තආලා සමාව දෙනු ඇත.” මෙම දෛනික සලාත් පහ රක්අත් (ඒකක) හතළිහකින් සමන්විත වන අතර, ඉන් දාහතක් ෆර්ද්, තුනක් වාජිබ්, සහ විස්සක් සුන්නහ් වේ. ඒවා නම්:

1- උදෑසන සලාතය රක්අත් හතරකින් සමන්විත වේ. පළමුව, රක්අත් දෙකකින් සමන්විත සුන්නහ් සලාතය ඉටු කරනු ලැබේ. ඉන්පසු රක්අත් දෙකක ෆර්ද් සලාතය ඉටු කරනු ලැබේ. සුන්නහ්ව (පළමු රක්අත් දෙක) ඉතා වැදගත් වේ. සමහර විද්වතුන් එය වාජිබ් ලෙස වර්ගීකරණය කරයි.

2- මධ්‍යහ්න සලාතය රක්අත් දහයකින් සමන්විත වේ. රක්අත් හතරකින් සමන්විත ආරම්භක සුන්නහ්ව, රක්අත් හතරකින් සමන්විත ෆර්ද්, සහ රක්අත් දෙකකින් සමන්විත අවසාන සුන්නහ්ව.

3- සවස් කාලයේ සලාතය රක්අත් අටකින් සමන්විත වේ. පළමුව, රක්අත් හතරකින් සමන්විත සුන්නහ්ව, ඉන්පසු රක්අත් හතරකින් සමන්විත ෆර්ද් ඉටු කරනු ලැබේ.

4- සන්ධ්‍යා සලාතය රක්අත් පහකින් සමන්විත වේ. පළමුව, රක්අත් තුනකින් සමන්විත ෆර්ද්, ඉන්පසු රක්අත් දෙකකින් සමන්විත සුන්නහ්ව ඉටු කරනු ලැබේ.

5- රාත්‍රී සලාතය රක්අත් දහතුනකින් සමන්විත වේ. ආරම්භක සුන්නහ්ව රක්අත් හතරකින් සමන්විත වේ. ෆර්ද් ද රක්අත් හතරකින් සමන්විත වේ. අවසාන සුන්නහ්වට රක්අත් දෙකක් ඇති අතර, විත්‍ර් සලාතයට රක්අත් තුනක් ඇත.

සලාතයේ ෆර්ද්

ෆර්ද් යනු අල්ලාහු තආලා විසින් පැහැදිලිව අණ කරන ලද වගකීමකි. එක් වන්දනාවක ෆර්ද් ඉටු නොකළහොත්, එම ඉබාදත් සහීහ්, එනම් නිවැරදි විය නොහැක.

සලාතයට ෆර්ද් දොළහක් ඇත. මෙම ෆර්ද්වලින් හතක් සලාතයෙන් පිටත වන අතර, පහක් සලාතය තුළ වේ. පිටතින් ඇති ෆර්ද් ෂර්ත් (පූර්ව කොන්දේසි) ලෙස හැඳින්වේ. ඇතුළත ඇති ෆර්ද් රුක්න් ලෙස හැඳින්වේ. (සමහර ඉස්ලාමීය විද්වතුන් පවසා ඇත්තේ තහ්‍රීමා තක්බීරය සලාතය තුළ ඇති බවයි. ඔවුන්ට අනුව, සලාතයේ කොන්දේසි සහ රුක්න් යන දෙකම, එක එක හය බැගින් වේ.)

සලාතයේ කොන්දේසි මෙතරම් බොහෝ වීමෙන් පෙන්නුම් කරන්නේ සලාතය ශ්‍රේෂ්ඨ ක්‍රියාවක් සහ සියලු ඉබාදත් අතරින් වැදගත්ම දෙය බවයි. තවද, එහි වාජිබ්, සුන්නහ්, මුස්තහබ්, මක්‍රූහ් සහ මුෆ්සිද් සැලකිල්ලට ගත් විට, වහලෙකු තම රබ් ඉදිරියේ සිටිය යුත්තේ කෙසේදැයි වටහා ගත හැකිය. වහලුන් දුර්වල, බල රහිත සත්වයන්‍ය. සෑම හුස්මකදීම, ඔවුන්ව නිර්මාණය කළ අල්ලාහු තආලා ඔවුන්ට අවශ්‍ය වේ. සලාතය යනු වහලෙකුට තම දුර්වලතා අවබෝධ කර දෙන ඉබාදත් එකකි.

අ) සලාතයේ පූර්ව කොන්දේසි වන ෆර්ද්

සලාතයෙන් පිටත ඇති ෆර්ද්, එනම් එහි ෂර්ත් හතකි. ඒවා නම්:

1- හදස් වලින් තහාරත් වීම (පවිත්‍ර වීම)

වුළු නොමැති පුද්ගලයෙකු වුළු ඉටු කිරීම සහ ජුනුබ් තත්වයේ සිටින පුද්ගලයෙකු ගුස්ල් ඉටු කිරීම.

හනෆී මද්හබයට අනුව වුළු ඉටු කරන ආකාරය

සුන්නහ්වට අනුකූලව වුළු ඉටු කිරීම සඳහා:

1- මැණික් කටුව ඇතුළුව, දෑත් තුන් වරක් සේදීමෙන් ඔබ වුළූ ඉටු කිරීම ආරම්භ කරයි.

2- ඔබ ඔබේ දකුණු අතින් තුන් වරක් කටට වතුර දමයි.

3- තුන් වරක්, ඔබ ඔබේ දකුණු අතින් නාසයට වතුර ඇද, ඔබේ වම් අතින් නාසය පිරිසිදු කරයි.

“සෑම දරුවෙකුම ඉස්ලාමයට ගැළපෙන සහ සුදුසු ස්වභාවයකින් උපත ලබයි. පසුව, ඔවුන්ගේ දෙමාපියන් ඔවුන්ව ක්‍රිස්තියානුවන්, යුදෙව්වන් හෝ අධාර්මිකයන් බවට පත් කරයි.”
හදීස් අෂ්-ෂරීෆ්

4- ඔබ ඔබේ අත්ලට වතුර ගෙන, නළලේ කෙළවරේ සිට (හිසකෙස් රේඛාව ආරම්භ වන ස්ථානයේ සිට) නිකටේ කෙළවර දක්වා සහ කන් දෙකේ ඉදිරිපසම කොටසේ සිට මුහුණ (තුන් වරක්) සෝදයි. මුහුණ එක් වරක් සේදීම ෆර්ද් වේ. මුහුණ සේදීම ආරම්භ කරන විට, ඔබ හදවතින් නිය්‍යත් කරයි.

5- ඔබේ වැලමිට ඇතුළුව, දකුණු නළල, ඔබේ වම් අතින් (තුන් වරක්) සෝදන්න.

6- ඔබේ වැලමිට ඇතුළුව, වම් නළල, ඔබේ දකුණු අතින් (තුන් වරක්) සෝදන්න. වැලමිට ඇතුළුව, නළල් දෙකම එක් වරක් සේදීම ෆර්ද් වේ.

7- දෑත් දෙකම සේදීමෙන් පසු, ඔබ නැවත ඔබේ දෑත් තෙත් කර, ඔබේ දෑත්වල ඉතිරිව ඇති තෙතමනයෙන්, ඔබේ හිස මත මසහ් (පිසදැමීම) කරයි; මෙය ෆර්ද් වේ. මෙයින් පසු, ඔබ කන් සහ බෙල්ලේ පිටුපස මසහ් කරයි. අවසාන ක්‍රියා පටිපාටි තුන එකට ඉටු කිරීම සඳහා, දෑත් දෙකම තෙත් කරනු ලැබේ. දෑත් දෙකේම යාබද සිහින් ඇඟිලි තුන එකට එකතු කරනු ලැබේ; ඒවායේ අභ්‍යන්තර පෘෂ්ඨයන් නළලට ඉහළින් ඇති හිසකෙස් ආරම්භයේ තබනු ලැබේ. දෑත් දෙකේම මෙම ඇඟිලි තුනෙහි කෙළවර එකිනෙක ස්පර්ශ විය යුතුය. මහපට ඇඟිලි, දබර ඇඟිලි සහ අත්ල වාතයේ තිබිය යුතුය, හිස ස්පර්ශ නොකළ යුතුය. දෑත් දෙකම පසුපසට ඇද, එමගින් එක් එක් අතේ එම ඇඟිලි තුනෙන් හිස මත මසහ් කරනු ලැබේ. දෑත් පිටුපස හිසකෙස් කෙළවරට ළඟා වූ විට, එක් එක් අතේ ඇඟිලි තුන හිසෙන් වෙන් කර, ඉන්පසු දෑත් දෙකේම අත්ල හිස දෙපස හිසකෙස් මත මදක් තද කර, ඉදිරියට ඇද, හිස දෙපස මසහ් කරනු ලැබේ. ඉන්පසු, දෑත් දෙකේම දබර ඇඟිලි කන් තුළට දමා, මහපට ඇඟිලිවල අභ්‍යන්තර පෘෂ්ඨය කන් පිටුපස තබා, මහපට ඇඟිලි පහළට ඇදීමෙන් අපි කන් මත මසහ් කරමු. ඉන්පසු, එක් එක් සිහින් ඇඟිලි තුනේ පිටත පෘෂ්ඨය බෙල්ලේ පිටුපස තබා, බෙල්ලේ මැද සිට දෙපසට ඇදීමෙන් බෙල්ල මත මසහ් කරනු ලැබේ. (මෙම ආකාරයට හිස මත මසහ් කිරීම මාලිකී මද්හබයේ ෆර්ද් වේ.)

8- බෙල්ල මත මසහ් කිරීමෙන් පසු, ඔබ ඔබේ දකුණු පාදය, දෙපස ඇති වළලුකර ඇටකටු සමඟ, තුන් වරක් සෝදයි, වම් අතේ කුඩා ඇඟිල්ල, කුඩා ඇඟිල්ලෙන් පටන් ගෙන, ඇඟිලි අතරට යටින් ඇතුල් කරයි.

9- ඔබ ඔබේ වම් පාදය, දෙපස ඇති වළලුකර ඇටකටු සමඟ, තුන් වරක් සෝදයි. ඔබ වම් අතේ කුඩා ඇඟිල්ල, මහපට ඇඟිල්ලෙන් පටන් ගෙන, ඇඟිලි අතරට යටින් ඇතුල් කරයි. වළලුකර ඇටකටු සමඟ පාද දෙකම එක් වරක් සේදීම ෆර්ද් වේ.

හදීස් අෂ්-ෂරීෆ් එකක, රසූලුල්ලාහ් තුමාණන් පැවසුවේ, “කවුරුන් වුළු එකක් ඉටු කර, ඉන්පසු ‘ඉන්නා අන්සල්නාහු…’ සූරාව එක් වරක් පාරායනය කරන්නේද, අල්ලාහු තආලා ඔහුව සිද්දීක්වරුන්ගෙන් කෙනෙකු ලෙස ලියාපදිංචි කරයි. ඔහු එය දෙවරක් පාරායනය කරන්නේ නම්, එතුමාණන් ඔහුව දිවි පිදූවන්ගෙන් කෙනෙකු ලෙස ලියාපදිංචි කරයි. ඔහු එය තුන් වරක් පාරායනය කරන්නේ නම්, ඔහු නබිවරුන් සමඟ නැවත නැගිටුවනු ලබනු ඇත.”

තවත් හදීස් අෂ්-ෂරීෆ් එකක මෙසේ සඳහන් වේ, “කවුරුන් වුළු එකක් ඉටු කර, ඉන්පසු මා වෙත සලාත් සලාම් දස වතාවක් පවසන්නේද, අල්ලාහු තආලා එම පුද්ගලයාගේ දුක ඉවත් කර, ඔහුව ප්‍රීතිමත් කරයි. උන්වහන්සේ ඔහුගේ අයැදීම පිළිගනී.”

වුළු එකක් නිෂ්ප්‍රභ කරන දේවල්

කරුණු හතක් වුළු එකක් නිෂ්ප්‍රභ කරයි, ඒවා නම්:

1- ඉදිරිපස සහ පසුපස අවයවවලින් බැහැර වන සෑම දෙයක්ම.

2- කටින් පිටවන අපිරිසිදු දේ:

අ) වමනය, එය කට පිරෙන ප්‍රමාණයක් නම්.

ආ) පුද්ගලයෙකු කෙළ ගසන විට, කෙළවලට වඩා රුධිරය වැඩි නම්, එය වුළු එකක් බිඳ දමයි.

3- සම හරහා නිකුත් වන දේ:

අ) රුධිරය, සැරව, හෝ කහ පැහැති දියර.

ආ) කෙනෙකුගේ තුවාලයක හෝ ගෙඩියක (විවරයක්) ඇති රුධිරය හෝ කහ පැහැති දියර කපු පුළුන් වලින් උරා ගැනීම.

4- නිදා ගැනීම: ඇලයට හෝ පිටුපසට වැතිරී හෝ වැලමිටට හෝ වෙනත් දෙයකට හේත්තු වී නිදා ගැනීම වුළු එකක් බිඳ දමයි.

5- සිහිසුන් වීම, උමතු වීම, හෝ අපස්මාර රෝගී තත්ත්වයක් ඇතිවීම වුළු එකක් බිඳ දමයි. ඇවිදින විට වැනෙන තරමට බීමත්ව සිටීම වුළු එකක් බිඳ දමයි.

6- රුකෑඋ සහ සජ්දා ඇති සලාතයක් තුළ සිනාසීම, සලාතය සහ වුළු යන දෙකම බිඳ දමයි. නමුත් එය දරුවෙකුගේ වුළු එකක් බිඳ දමන්නේ නැත. සලාතය තුළ සිනහ වීම සලාතය හෝ වුළු නිෂ්ප්‍රභ නොකරයි. පැමිණ සිටින අන් අයට ඇසෙන විට, එය සිනාසීම ලෙස හැඳින්වේ. කෙනෙකුට තමාගේම සිනහව නොඇසෙන විට එය සිනහ වීම ලෙස හැඳින්වේ.

7- මුබාෂරත් අල්-ෆාහිෂා, එනම්, පිරිමියෙකු සහ කාන්තාවක් ශාරීරිකව ඔවුන්ගේ රහස් ප්‍රදේශ (සව්අතයින්) එකිනෙක ඇතිල්ලීම, ඔවුන් දෙදෙනාගේම වුළු නිෂ්ප්‍රභ කරයි.

පුද්ගලයෙකු තමා වුළු එකක් ඉටු කළ බව දන්නේ නම් සහ පසුව එය බිඳී ගියාදැයි සැක කරන්නේ නම්, ඔහුට වුළු එකක් ඇති බවට විනිශ්චය කරනු ලැබේ. ඔහුගේ වුළු එක බිඳී ගිය බව ඔහු දන්නේ නම් සහ ඔහු නැවත වුළු එකක් ඉටු කළාදැයි සැක කරන්නේ නම්, ඔහු වුළු එකක් ඉටු කළ යුතුය.

ගුස්ල් (ශරීරය චාරිත්‍රානුකූලව සේදීම)

පිළිගත හැකි සලාතයක් සඳහා නිවැරදි වුළු එකක් සහ නිවැරදි ගුස්ල් එකක් අවශ්‍ය වේ. ජුනුබ් තත්වයේ සිටින සෑම කාන්තාවකටම හෝ පිරිමියෙකුටම, සහ හයිද් (ඔසප් වීම) සහ නිෆාස් (ප්‍රසූතියෙන් පසු රුධිර වහනය) වලින් පසු සෑම කාන්තාවකටම, එම සලාතයේ වේලාව අවසන් වීමට පෙර, එම වේලාවේ සලාතය ඉටු කිරීමට ප්‍රමාණවත් කාලයක් ඇති විට, ගුස්ල් වුළු එකක් ඉටු කිරීම ෆර්ද් වේ. ජුනුබ් තත්වයට පත්වීම ලිංගික සංසර්ගය නිසා හෝ අවදියෙන් හෝ නින්දේදී ශුක්‍රාණු පිටවීම නිසා සිදු වේ.

රසූලුල්ලාහ් (සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් හදීස් අෂ්-ෂරීෆ් එකක මෙසේ සඳහන් කරයි, “ගුස්ල් වුළු එකක් ඉටු කිරීම සඳහා නැගිටින පුද්ගලයෙකුට, ඔහුගේ ශරීරයේ ඇති හිසකෙස් ගණනට (එනම් ඉතා බොහෝ) තවාබ් දෙනු ලබන අතර, ඔහුගේ පව් එම ප්‍රමාණයටම සමාව දෙනු ලැබේ. ඔහුව ජන්නාහ්හි ඉහළ තරාතිරමකට උසස් කරනු ලැබේ. ඔහුගේ ගුස්ල් නිසා ඔහුට දෙනු ලබන ආශිර්වාද, ලෝකයේ ඇති ඕනෑම දෙයකට වඩා ප්‍රයෝජනවත් වේ. අල්ලාහු තආලා දේවදූතයන්ට මෙසේ පවසනු ඇත: ‘මාගේ මෙම වහලාව බලන්න! කිසිදු පැකිලීමක් නොපෙන්වා, ඔහු මාගේ අණ ගැන සිතා, රාත්‍රියේ නැගිට, ජනාබත් තත්වයෙන් ගුස්ල් ඉටු කරයි. මාගේ මෙම වහලාගේ පව්වලට මම සමාව දුන් බවට සාක්ෂි දරන්න.’”

ගුස්ල්හි ෆර්ද්

හනෆී මද්හබයට අනුව, ගුස්ල්හි ෆර්ද් තුනක් ඇත:

1- කට ඇතුළත සේදීම. කට ඇතුළත පින් තුඩක ප්‍රමාණයේ කිසියම් ප්‍රදේශයක් තෙත් නොවන්නේ නම් හෝ දත් හෝ දත් කුහර තෙත් නොවන්නේ නම් ගුස්ල් පිළිගත නොහැකිය.

2- නාසය ඇතුළත සේදීම. නාස් පුඩු තුළ ඇති වියළි සෙම් සොටු යට හෝ කට තුළ ඇති හපන ලද පාන් කැබලි යට සෝදා නොගන්නේ නම් ගුස්ල් පිළිගනු නොලැබේ. හන්බලී මද්හබයට අනුව, මුළු කටම සේදීම සහ නාසය සේදීම වුළු සහ ගුස්ල් යන දෙකෙහිම ෆර්ද් වේ. ෂාෆිඊ, මාලිකී සහ හන්බලී මද්හබ්වල, ගුස්ල් සඳහා නිය්‍යත් කිරීම ෆර්ද් වේ.

3- ශරීරයේ සෑම කොටසක්ම සේදීම. පෙකණිය ඇතුළත, උඩු රැවුල, ඇහිබැමි සහ රැවුල මෙන්ම ඒවා යට ඇති සම, හිසකෙස් සේදීම ෆර්ද් වේ. නියපොතු, තොල්, ඇසිපිය හෝ ශරීරයේ කිසියම් කොටසක ජලයට ඔරොත්තු දෙන යමක් (නිය ආලේපන වැනි) තිබේ නම්, ගුස්ල් ඉටු නොවේ.

දත් ආවරණය කිරීම හෝ පිරවීම සම්බන්ධයෙන් වැදගත් පැහැදිලි කිරීමක්

හනෆී මද්හබයේ, දත් අතර ප්‍රදේශය සහ දත් කුහර ඇතුළත තෙත් නොවන්නේ නම්, ගුස්ල් සම්පූර්ණ නොවනු ඇත. එබැවින්, දත් ආවරණය කළ විට හෝ පිරවූ විට, ගුස්ල් සහීහ් (පිළිගත හැකි) නොවනු ඇත. කෙනෙකු ජනාබත් තත්වයෙන් මිදෙන්නේ නැත. වෙනත් වචන වලින් කිවහොත්, රන්, රිදී, හෝ නජ්ස් නොවන වෙනත් ඕනෑම ද්‍රව්‍යයකින් සාදා තිබිය හැකි දන්ත ආවරණ සහ පිරවුම් යටට ජලය නොයන විට, හනෆී මද්හබයේ සියලුම විද්වතුන්ට අනුව ගුස්ල් වුළු එකක් පිළිගත නොහැකිය.

තම මද්හබයේ ෆර්ද් එකක් ඉටු කිරීමට නොහැකි පුද්ගලයෙකු, එය කිරීමට වෙනත් මද්හබයක් අනුකරණය කළ යුතුය. නමුත් මෙය සිදු කිරීම සඳහා, ඔහු එම මද්හබයේ කොන්දේසිද සපුරාලිය යුතුය. මාලිකී සහ ෂාෆිඊ මද්හබ්වල ගුස්ල් සඳහා කට ඇතුළත සේදීම ෆර්ද් නොවේ.

හනෆී මද්හබයේ සිටින පුද්ගලයෙකුට මාලිකී හෝ ෂාෆිඊ මද්හබය අනුකරණය කිරීම සඳහා, ගුස්ල්, වුළු ඉටු කරන විට සහ සලාතය ඉටු කිරීමට නිය්‍යත් කරන විට, තමා ඉමාම් අල්-මාලිකී (හෝ ෂාෆිඊ) තුමාණන්ව අනුගමනය කරන බව සිහිපත් කිරීම ප්‍රමාණවත් වේ. වෙනත් වචන වලින් කිවහොත්, එවැනි පුද්ගලයෙකුගේ ගුස්ල් පිළිගත හැකි වනුයේ, ආරම්භයේදී, ඔහු තම හදවත හරහා, “මම ගුස්ල් ඉටු කිරීමට සහ මාලිකී (හෝ ෂාෆිඊ) මද්හබය අනුගමනය කිරීමට නිය්‍යත් කරමි.” යන සිතුවිල්ල ඇති කර ගන්නේ නම්‍ය. දතක් ආවරණය කර හෝ පුරවා ඇති හනෆී මද්හබයේ පුද්ගලයෙකු මෙම ආකාරයට නිය්‍යත් කළ විට, ඔහුගේ ගුස්ල් සහීහ් වනු ඇත. ඔහු ජුනුබ් තත්වයෙන් මිදී පවිත්‍ර වනු ඇත. ඔහු මාලිකී හෝ ෂාෆිඊ මද්හබ් අනුකරණය කරන විට, ඔහුගේ වුළු සහ සලාත් සහීහ් වනු ඇත. දන්ත ආවරණ හෝ පිරවුම් නොමැති ජමාඅත් (සභාව) සඳහා සලාතයක් මෙහෙයවීමේදී ඔහුට ඉමාම් විය හැකිය.

අනෙක් මද්හබ් තුනේ ගුස්ල්හි ෆර්ද්

මාලිකී මද්හබයේ:

1- නිය්‍යත් (චේතනාව)

2- දල්ක් (සේදීමේදී අවයව අතුල්ලීම)

3- මුවාලාත් (නොනවත්වා එකින් එක අවයව සේදීම)

4- හිසකෙස් සහ රැවුල පීරීම

5- මුළු ශරීරයම සේදීම

ෂාෆිඊ මද්හබයේ:

1- නිය්‍යත්

2- මුළු ශරීරයම සේදීම. (ෂාෆිඊ මද්හබයේ ගුස්ල්හි ෆර්ද් තුනක් යැයි පැවසීමෙන් අදහස් වන්නේ ශරීරයේ ඇති අපිරිසිදුකම සෝදා හැරීම එකතු වන බවයි. ශරීරය සේදීමේදී අපිරිසිදුකම පිරිසිදු වන බැවින්, ගුස්ල්හි ෆර්ද් දෙකක් යැයි පැවසීමට විරුද්ධත්වයක් නැත.)

හන්බලී මද්හබයේ:

ගුස්ල්හි ෆර්ද් එකක් වන අතර, එය මුළු ශරීරයම සේදීමයි. එය ගුස්ල්හි රුක්න්, එනම් ගුස්ල් තුළ ඇති ෆර්ද් වේ. නිය්‍යත් කිරීම සහ බස්මලාව පැවසීමද ෆර්ද් වේ. කට සහ නාසය ඇතුළත ශරීරයෙන් පිටත ලෙස සලකනු ලබන බැවින්, ඒවා සේදීම ෆර්ද් වේ.

1- නිය්‍යත් කිරීම

2- බස්මලාව පැවසීම

3- කට ඇතුළත සේදීම

4- නාසය ඇතුළත සේදීම

5- මුළු ශරීරයම සේදීම

අනෙක් මද්හබ් තුනේ වුළුහි ෆර්ද්

මාලිකී මද්හබයේ:

1- නිය්‍යත්

2- මුහුණ සේදීම

3- නළල් දෙකම සේදීම

4- මුළු හිසම මසහ් කිරීම (කන් පෙත්තට සමාන්තරව ඇති සම සහ හිසකෙස් හිසට ඇතුළත් වේ.)

5- පාද දෙකම සේදීම

6- මුවාලාත්

7- දල්ක්

ෂාෆිඊ මද්හබයේ:

1- නිය්‍යත්

2- මුහුණ සේදීම

3- නළල් දෙකම සේදීම

4- හිසෙහි කුඩා කොටසක් මසහ් කිරීම

5- පාද දෙකම සේදීම

“ප්‍රාර්ථනා සහ ඉස්තිග්ෆාර් පිළිගැනීම, දෛනික පස්වේල සලාතය ඉටු කිරීම, හරාම් ක්‍රියාවලින් වැළකී සිටීම සහ ප්‍රාර්ථනා සහ ඉස්තිග්ෆාර් පවසන විට අබ්දස්ත් තිබීම මත රඳා පවතී. අබ්දස්ත් ඇතිව ඉස්තිග්ෆාර් සහ ප්‍රාර්ථනා පැවසීම මුස්තහබ් වේ.”
සආදත්-ඉ එබෙදියිය - සදාකාලික සතුට (Endless Bliss)

6- තර්තීබ් (නියමිත පිළිවෙලට අවයව සේදීම)

හන්බලී මද්හබයේ:

1- නිය්‍යත් කිරීම

2- බස්මලාව පැවසීම

3- කට ඇතුළත සේදීම

4- නාසය ඇතුළත සේදීම

5- මුහුණ සේදීම

6- නළල් දෙකම සේදීම

7- මුළු හිසම මසහ් කිරීම (කන් හිසට ඇතුළත් වේ)

8- පාද දෙකම සේදීම

9- තර්තීබ්

10- මුවාලාත්

තයම්මුම්

තයම්මුම් යනු පස් භාවිතා කර පවිත්‍ර වීමයි. ඔබට ජලය සොයා ගැනීමට නොහැකි වූ විට හෝ පවතින ජලය භාවිතා කිරීමට නොහැකි නම්, ඔබ වුළු හෝ ගුස්ල් සඳහා ආදේශකයක් ලෙස පිරිසිදු පස්, වැලි, හුණු හෝ ගල් වැනි දෙයකින් (ඒවා පිරිසිදු සහ පස් සහිත විය යුතුය) තයම්මුම් කළ යුතුය.

සලාත් වේලාව ආරම්භ වීමට පෙර තයම්මුම් කිරීම හනෆී මද්හබයේ සහීහ් වේ, (එනම්, ඔබ එහි ආරම්භයට පෙර කළ තයම්මුම් එකකින්, එහි වේලාව ආරම්භ වූ විට, නව සලාතය ඉටු කළ හැකිය.) අනෙක් මද්හබ් තුනට අනුව, සලාත් වේලාව ආරම්භ වීමට පෙර එය සහීහ් නොවේ (ඔබ එහි නියමිත වේලාව ආරම්භ වීමට පෙර කරන තයම්මුම් එකකින් දෛනික සලාත් පහෙන් එකක් ඉටු කළ නොහැක).

තයම්මුම්හි ෆර්ද්

තයම්මුම්හි ෆර්ද් තුනක් ඇත:

1- නිය්‍යත් කිරීම.

2- පිරිසිදු පස් මත අත්ල දෙක අතුල්ලා, ඉන්පසු මුළු මුහුණම මසහ් කිරීම.

3- පිරිසිදු පස් මත දෑත් දෙකම අතුල්ලා, පළමුව දකුණු අත, පසුව වම් අත මසහ් කිරීම.

තයම්මුම්හි ෆර්ද් දෙකක් ඇතැයි පවසන සමහර විද්වතුන්ද සිටිති. ඔවුන් දෙවන සහ තුන්වන ෆර්ද් එකතු කර, ඒවා එකක් ලෙස සඳහන් කරයි. වාර්තා දෙකම නිවැරදිය.

වුළු සඳහා සහ ගුස්ල් සඳහා තයම්මුම් එකම ආකාරයට ඉටු කරනු ලැබේ.

තයම්මුම් කරන ආකාරය

1- පළමුව, ජනාබත් තත්වයෙන් හෝ වුළු නොමැති තත්වයෙන් පවිත්‍ර වීමට නිය්‍යත් කරනු ලැබේ. තයම්මුම් සඳහා පමණක් නිය්‍යත් කිරීම, එයින් සලාතය ඉටු කිරීමට තයම්මුම් ප්‍රමාණවත් නොකරයි. ඉබාදත් (වන්දනාවක්) වන දෙයක් කිරීමට නිය්‍යත් කිරීමද අවශ්‍ය වේ; උදාහරණයක් ලෙස, ජනාසා සලාතය ඉටු කිරීම සඳහා, තිලාවත් සජ්දාවක් කිරීම සඳහා තයම්මුම් කිරීමට නිය්‍යත් කිරීම, හෝ වුළු හෝ ගුස්ල් සඳහා ආදේශකයක් ලෙස තයම්මුම් කිරීමට පමණක් නිය්‍යත් කිරීම. තයම්මුම් සඳහා නිය්‍යත් කරන විට, වුළු සහ ගුස්ල් එකිනෙකින් වෙන් කිරීම අවශ්‍ය නොවේ. පුද්ගලයෙකු වුළු සඳහා නිය්‍යත් කරන්නේ නම්, ඔහු ජනාබත් තත්වයෙන්ද පවිත්‍ර වේ. ජනාබත් තත්වයෙන් පවිත්‍ර වීමට කළ තයම්මුම් එකකින් කෙනෙකුට සලාතය ඉටු කළ හැකිය. වුළු සඳහා දෙවන තයම්මුම් එකක් අවශ්‍ය නොවේ.

2- අත් දෙකේම අත් වැලමිටට ඉහළින් නවා, ඇඟිලි විවෘත කර, අත්ල දෙක පිරිසිදු පස්, ගල් හෝ මැටි හෝ හුණු ආලේප කළ බිත්තියක් මත අතුල්ලා ඉහළට සහ පහළට ගෙන යා යුතුය. ඉන්පසු අත්ල දෙකෙන්ම මුහුණ මත එක් වරක් මසහ් කළ යුතුය, එනම්, එක් එක් අත්ලෙහි අවම වශයෙන් ඇඟිලි තුනක්වත් මුහුණ ස්පර්ශ වන සේ ඒවා මෘදු ලෙස මුහුණ මත ඇතිල්ලිය යුතුය. ඔබේ මුහුණේ පින් තුඩක ප්‍රමාණයේ කිසියම් ප්‍රදේශයක් ඔබේ දෑතින් ස්පර්ශ නොවී ඉතිරි වුවහොත් තයම්මුම් සහීහ් නොවනු ඇත. මුහුණේ පරිපූර්ණ මසහ් එකක් කිරීම සඳහා, එක් එක් අතේ ඇඟිලි හතර එකට වසා, දෑත් දෙකේම දිගු ඇඟිලි දෙකේ තුඩු එකිනෙක ස්පර්ශ වන සේ, අත්ල දෙක නළල මත, හිසකෙස් රේඛාව ආරම්භ වන ස්ථානයේ තබා, සෙමින් නිකට දෙසට පහළට ගෙන යා යුතුය. ඇඟිලි, තිරස් අතට, නළල මත, ඇසිපිය මත, නාසයේ දෙපස, තොල් මත, සහ නිකටේ මුහුණත කොටස මත ඇතිල්ලිය යුතුය. මේ අතරතුර, අත්ල කම්මුල් මත ඇතිල්ලනු ඇත.

3- දෙවන වරටත් දෑත් දෙකම පස් මත තබා, අතිරික්ත දූවිලි සහ පස් ඉවත් කිරීම සඳහා දෑත් එකට ගැසීමෙන් පසු, පළමුව වම් අතේ ඇඟිලි හතරේ අභ්‍යන්තර කොටස් දකුණු අතේ පිටත මුහුණත මත ඇඟිලි තුඩුවේ සිට වැලමිට දක්වා අතුල්ලන්න, ඉන්පසු වම් අත්ල දකුණු අතේ අභ්‍යන්තර මුහුණත මත වැලමිටේ සිට ඇඟිලි තුඩු දක්වා පහළට අතුල්ලන්න; මේ අතරතුර, වම් මහපට ඇඟිල්ලේ අභ්‍යන්තර කොටස දකුණු මහපට ඇඟිල්ලේ පිටත කොටස මත ඇතිල්ලිය යුතුය. ඔබ පැළඳ සිටින මුද්ද ඉවත් කිරීම අවශ්‍ය වේ. ඉන්පසු, දකුණු අතද ඒ ආකාරයටම වම් අත මත අතුල්ලන්න. අත්ල පස් මත ඇතිල්ලිය යුතුය, නමුත් දූවිලි සහ පස් දෑත් මත ඉතිරි විය යුතු නැත.

තයම්මුම් නිෂ්ප්‍රභ කරන දේවල්

තයම්මුම් අවශ්‍ය කරන ‘උද්‍ර් (හේතුව) අවසන් වූ විට, ජලය හමු වූ විට, සහ කෙනෙකුගේ වුළු හෝ ගුස්ල් නිෂ්ප්‍රභ කරන සිදුවීම් වලදී තයම්මුම් අහෝසි වී ශුන්‍ය වේ.

කාන්තාවන්ගේ හයිද් (ඔසප් වීම) සහ නිෆාස් (ප්‍රසූතියෙන් පසු රුධිර වහනය) තත්වයන්

හයිද් යනු වයස අවුරුදු අට ඉක්මවා නවවන වසරට පා තැබූ නිරෝගී ගැහැණු ළමයෙකුගේ, හෝ ඇගේ පෙර ඔසප් කාල සීමාවේ අවසාන මිනිත්තුවට කෙළින්ම පසුව එන දින පහළොවක පූර්ණ පවිත්‍රතාවයෙන් පසු කාන්තාවකගේ ලිංගේන්ද්‍රියෙන් ගලා ඒමට පටන් ගන්නා, සහ අවම වශයෙන් දින තුනක්, එනම්, එය දුටු මොහොතේ සිට පැය හැත්තෑ දෙකක් පවතින රුධිරයයි.

සුදු (අවර්ණ) දියරයක් හැර, ඕනෑම වර්ණවත් දියරයක් හයිද් රුධිරය ලෙස හැඳින්වේ. ගැහැණු ළමයෙකුට හයිද් ආරම්භ වූ විට, ඇය වැඩිවියට පත් වන අතර, කාන්තාවක් ලෙස සලකනු ලැබේ. එනම්, ඇය දහමේ අණ සහ තහනම් පිළිපැදීම සඳහා වගකිව යුතු වේ. රුධිර වහනය පෙනෙන මොහොතේ සිට රුධිර වහනය අවසන් වන තෙක් පවතින දින ගණන ආදත් (ඔසප් කාල සීමාව) ලෙස හැඳින්වේ. හයිද් කාල සීමාවක් අවම වශයෙන් දින තුනක් සහ උපරිම වශයෙන් දින දහයක් වේ. සෑම කාන්තාවක්ම තම ඔසප් කාල සීමාවේ පැය සහ දින දැන සිටිය යුතුය. ගැහැණු ළමයෙකුට වයස අවුරුදු අට ඉක්ම වූ විට, ඇගේ මවට හෝ, ඇයට මවක් නොමැති නම්, පිළිවෙලින් ඇගේ ආච්චිලා සීයලාට, වැඩිමහල් සහෝදරියන්ට, පියාගේ සහ මවගේ පාර්ශ්වයේ නැන්දලාට, ඇයට හයිද් සහ නිෆාස් ගැන ඉගැන්වීම ෆර්ද් වේ.

“තම ස්වාමිපුරුෂයාගෙන් තම හයිද් (ඔසප් වීම) ආරම්භය සහ අවසානය සඟවන කාන්තාවක් ශාප ලද්දකිය.”
හදීස් අෂ්-ෂරීෆ්

නිෆාස් යනු ප්‍රසවයෙන් පසු රුධිර වහනයයි. එය දරු ප්‍රසූතියෙන් පසු කාන්තාවකගේ ලිංගේන්ද්‍රියෙන් ගලා එන රුධිරයයි. නිෆාස් සඳහා අවම කාල සීමාවක් නොමැත. රුධිර වහනය නැවතුණු විට, ඇය වහාම ගුස්ල් කළ යුතුය. නිෆාස් සඳහා උපරිම කාල සීමාව දින 40 කි. දින 40 කට පසු, ඇගේ රුධිර වහනය දිගටම පැවතුනද, ඇය ගුස්ල් කර සලාතය ආරම්භ කරයි. 40 වන දිනෙන් පසු රුධිර වහනය ඉස්තිහාදා (එනම්, ‘උද්‍ර්) වේ. කාන්තාවන් තම නිෆාස් කාල සීමාවද මතක තබා ගත යුතුය.

දින 3 කට වඩා අඩු කාලයක් පවතින රුධිර වහනය, එනම්, එය පැය හැත්තෑ දෙකට වඩා මිනිත්තු පහක් අඩු වුවද, හෝ, අලුතින් වැඩිවියට පත් වූ ගැහැණු ළමයෙකු සඳහා, දින 10 කට වඩා වැඩි කාලයක් පවතින විට 10 වන දිනෙන් පසු රුධිර වහනය හෝ, අලුත් නොවන කෙනෙකු සඳහා, ආදත් දින ඉක්මවා දින දහයකට වඩා වැඩි කාලයක් පවතින විට ආදත් වලින් පසුව සිදුවන රුධිර වහනය හෝ ගර්භනී හෝ වයස 55 ට වැඩි (ආඉසා) කාන්තාවකගේ හෝ වයස අවුරුදු නවයට අඩු ගැහැණු ළමයෙකුගේ රුධිර වහනය, ඔසප් වීමක් නොවේ. එය ඉස්තිහාදා (‘උද්‍ර් රුධිරය) ලෙස හැඳින්වේ. ඉස්තිහාදා (අධික ඔසප් වීම) රුධිර වහනය රෝගයක ලකුණකි. එය දිගු කලක් පැවතුනහොත්, එය භයානක විය හැකි බැවින්, අදාළ පුද්ගලයා නාරිවේද වෛද්‍යවරයෙකු හමුවිය යුතුය. ඉස්තිහාදා දිනවල සිටින කාන්තාවක්, නිතර නාසයෙන් ලේ ගලන කෙනෙකු මෙන්, නිදහසට කරුණක් (‘උද්‍ර්) ඇති පුද්ගලයෙකු ලෙස වර්ගීකරණය කරනු ලැබේ; එබැවින්, ඇය සලාතය සහ උපවාසය ඉටු කළ යුතුය.

හයිද් හෝ නිෆාස් තත්වයේදී සලාතය, උපවාසය, තිලාවත් සහ ෂුක්‍ර් සජ්දාවන්, ශුද්ධ වූ කුර්ආනය අත තැබීම, පල්ලියකට ඇතුළු වීම, කඅබාව වටා තවාෆ් කිරීම, සහ ලිංගික සංසර්ගය යන සියල්ල හරාම් (තහනම්) වේ. පසුව ඇය එම උපවාසයන්ගේ කදා ඉටු කරයි, නමුත් ඇය ඉටු නොකළ සලාතයන්ගේ කදා ඉටු නොකරයි. ජුනුබ් තත්වයේ හෝ වුළු නොමැතිව සිටින විට සජ්දාවේ ආයතයක් ඇසෙන පුද්ගලයෙකු, ඔහු පවිත්‍ර වූ පසු තිලාවත් සජ්දාව කරයි. නමුත් කාන්තාවක් හයිද් හෝ නිෆාස් තත්වයේදී එය ඇසුවහොත්, ඇය පවිත්‍ර වූ පසු තිලාවත් සජ්දාව කිරීමට අවශ්‍ය නැත. කාන්තාවක් තම හයිද් ආරම්භ වන විට තම සැමියාට දැනුම් දිය යුතුය. අපගේ නබි (සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් ප්‍රකාශ කළේ, “තම හයිද් ආරම්භය සහ අවසානය තම සැමියාගෙන් සඟවන කාන්තාවක් ශාප ලද්දකි.” හයිද් හෝ නිෆාස් අවසන් වූ විට, වහාම ගුස්ල් කිරීම ෆර්ද් වේ. එය ෆර්ද්, අල්ලාහු තආලාගේ අණකි.

මාලිකී මද්හබයේ හයිද් සහ නිෆාස්

මාලිකී මද්හබයේ, වයස අවුරුදු නවයක් වන ගැහැණු ළමයෙකුගේ ඉදිරිපසින් කිසිදු හේතුවක් නොමැතිව පිටවන රතු, කහ හෝ කැළඹිලි සහිත රුධිරය හයිද් රුධිරය ලෙස හැඳින්වේ. රුධිර වහනය ආරම්භ වූ වහාම එය හයිද් (ඔසප් වීම) වේ. එය දින 15 කට වඩා අඩු කාලයක් පැවතුනහොත්, එය ආදත් (ඔසප් කාල සීමාව) වේ. එය දින 15 කට වඩා වැඩි කාලයක් පැවතුනහොත්, එය ඉස්තිහාදා වේ. ඊළඟ මාසයේ ඇගේ ආදත් වෙනස් වුවහොත්, ඇගේ ආදත් දිනවලින් දීර්ඝතම දින සහ තවත් දින 3 ක් ඇගේ හයිද් වේ. ඊට වඩා දිගු සහ දින 15 කට වඩා දිගු කාලයක් ඉස්තිහාදා වේ.

කුර්සුෆ් (කාන්තාවන් තම ඉදිරිපස තබා ගන්නා කපු හෝ රෙදි කැබැල්ලක්) වියළි නම් හෝ සුදු දියරයක් ඇත්නම්, හයිද් අවසන් වූ බව වටහා ගත හැකිය. වයස අවුරුදු 70 න් පසු රුධිර වහනය හයිද් නොව, එය ඉස්තිහාදා වේ. කාන්තාවකගේ රුධිර වහනය කඩින් කඩ පවතින්නේ නම්, රුධිර වහනයකින් තොරව ගත කරන දින පවිත්‍ර දින ලෙස සැලකිය යුතුය. අඛණ්ඩ පවිත්‍ර දින ගණන අවම වශයෙන් 15 කි. මෙම දින 15 ට පෙර නැවත ඇතිවන රුධිර වහනය ඉස්තිහාදා වේ. එවැනි පවිත්‍ර දින අනන්තය (උපරිම සීමාවක් නොමැත). රුධිර වහනය නතර වී දින 15 කට පසුව නැවත ඇති වුවහොත් එය හයිද් වේ. දරු ප්‍රසූතියට පෙර ඇතිවන රුධිර වහනය හයිද් වේ. දරුවා ඇගේ උදරයේ කැපුමක් හරහා පිටතට ගනු ලැබුවහොත්, ක්ෂණිකව පසුව ඇතිවන රුධිර වහනය නිෆාස් (ප්‍රසවයෙන් පසු රුධිර වහනය) නොවේ. නිෆාස් (ප්‍රසව කාලය) උපරිම දින 60 කි. ප්‍රසව රුධිර වහනය නතර වී, ඉදිරි දින 15 තුළ නැවත ඇති නොවන්නේ නම් (ප්‍රසව කාලය අවසන් වී), නිෆාස් තත්වයේ සිටින කාන්තාව තාහිර් (පිරිසිදු, පවිත්‍ර) බවට පත් වේ. ඉන් පසුව ඇතිවන රුධිර වහනය හයිද් වේ.

ෂාෆිඊ මද්හබයේ හයිද් සහ නිෆාස්

හයිද්හි කෙටිම කාලය දින 1 ක් වන අතර, දීර්ඝතම කාලය දින 15 කි. එය දින 15 කට වඩා වැඩි කාලයක් පැවතුනහොත්, එය ඉස්තිහාදා වේ. අඛණ්ඩ පවිත්‍ර දින ගණන අවම වශයෙන් 15 කි. රුධිර වහනය දින 15 ට පෙර ආරම්භ වුවහොත්, එය හයිද් නොව, එය ඉස්තිහාදා වේ. වයස අවුරුදු 9 ට අඩු ගැහැණු ළමයෙකුගේ හෝ ආඉසා (වයස අවුරුදු 60 න් පසු) කෙනෙකුගේ රුධිර වහනය හයිද් නොවේ; එය ‘උද්‍ර් වේ. නිෆාස් උපරිම දින 60 කි. නිෆාස් සඳහා අවමයක් නොමැත. ගර්භනී කාන්තාවකගේ රුධිර වහනය හයිද් වේ. නිෆාස් රුධිර වහනය අතර පිරිසිදු දින 15 කට වඩා අඩු නම්, එය නිෆාස් ලෙස සැලකේ. නිෆාස් රුධිර වහනය නතර වී ඉදිරි දින 15 තුළ නැවත ඇති නොවන්නේ නම්, නිෆාස් කාලය අවසන් වී ඇත. දින 60 ක් බලා සිටීම අවශ්‍ය නොවේ. පවිත්‍රතාවයෙන් දින 15 ක් හෝ ඊට වැඩි කාලයකට පසුව රුධිර වහනය ඇති වුවහොත්, එය හයිද් රුධිරය මිස, නිෆාස් නොවේ.

හන්බලී මද්හබයේ හයිද් සහ නිෆාස්

හයිද්හි කෙටිම කාලය දින 1 ක් වන අතර, දීර්ඝතම කාලය දින 15 කි. එය දින 15 කට වඩා වැඩි කාලයක් පැවතුනහොත්, එය ඉස්තිහාදා (‘උද්‍ර්) වේ. දෙවන හයිද් ආරම්භ වීමට, අවම වශයෙන් දින 13 ක් ගත විය යුතුය. රුධිර වහනය දින 13 ට පෙර ආරම්භ වුවහොත්, එය හයිද් නොවේ; එය ඉස්තිහාදා වේ. වයස අවුරුදු 9 ට අඩු ගැහැණු ළමයෙකුගේ හෝ ආඉසා (වයස අවුරුදු 50 න් පසු) කෙනෙකුගේ රුධිර වහනය හයිද් නොවේ; එය ‘උද්‍ර් වේ. ගර්භනී කාන්තාවකගේ රුධිර වහනය හයිද් නොවේ; එය ඉස්තිහාදා වේ. නිෆාස්හි උපරිමය දින 40 කි, හනෆී මද්හබයේ මෙන්මය. නිෆාස් සඳහා අවමයක් නොමැත. ඇයට නිෆාස් ඇති විට, රුධිරය නොමැති දිනවල, ඇය පිරිසිදු වන අතර, ඇය ගුස්ල් කර ඇගේ ඉබාදත් ඉටු කරයි. රුධිරය ඇති දිනවල, ඇය සලාතය සහ උපවාසය අත්හරිනු ඇත. දින 40 සම්පූර්ණ වන තුරු මෙය මෙසේම පවතිනු ඇත.

2- නජාසත් වලින් තහාරත් වීම (පවිත්‍ර වීම)

සලාතය ඉටු කරන පුද්ගලයෙකුගේ ශරීරයේ හෝ ඇඳුම්වල හෝ ඔහු සලාතය ඉටු කරන ස්ථානයේ නජාසත් (ඉස්ලාමය අපිරිසිදු ලෙස නියම කරන ද්‍රව්‍ය) හෝ අපිරිසිදුකමක් නොතිබිය යුතුය. හිස් ආවරණ, තොප්පියක්, හිස් වැස්මක්, මෙස්ට් සහ නලින් (සපත්තු) ද ඇඳුම් ලෙස සැලකේ. කෙනෙකුගේ බෙල්ල වටා ඔතා ඇති ලේන්සුවක එල්ලෙන කොටස, කෙනෙකු චලනය වන විට චලනය වන බැවින්, සලාතය ඉටු කිරීමේදී, එය ඇඳුම් ලෙස ඇතුළත් වන අතර, රෙදි කැබැල්ලේ කොටසක් අපිරිසිදු නම් සලාතය පිළිගනු නොලැබේ.

කෙනෙකු සිටින ස්ථානයේ සහ හිස තබන ස්ථානයේ බිම අතුරා ඇති රෙදි කැබලි පිරිසිදු නම්, එහි අනෙකුත් කොටස්වල නජාසත් තිබුණද සලාතය පිළිගනු ලැබේ. මක්නිසාද යත්, ලේන්සුව මෙන් නොව, රෙදි ශරීරයට සම්බන්ධ නොවේ. වසා ඇති බෝතලයක මුත්‍රා රැගෙන යන පුද්ගලයෙකුගේ සලාතය පිළිගනු නොලැබේ. මක්නිසාද යත්, බෝතලය මුත්‍රා නිපදවන ස්ථානය නොවේ. (එබැවින්, රුධිරය හෝ අයඩින් ටින්කටරයක් අඩංගු වසා ඇති බෝතලයක් හෝ රුධිරය සහිත ලේන්සුවක් හෝ දිර්හමයක ප්‍රමාණයට සමාන හෝ ඊට වැඩි නජාසත් තැවරුණු රෙදි කැබැල්ලක් අඩංගු වසා ඇති පෙට්ටියක් රැගෙන සිටින විට සලාතය ඉටු කිරීම සුදුසු නොවේ.) කෙනෙකුගේ පාද දෙක තබන ස්ථාන සහ සජ්දා කරන ස්ථානය පිරිසිදු විය යුතුය. නජාසත් මත අතුරා හෝ තබා ඇති රෙදි, වීදුරු භාණ්ඩ හෝ නයිලෝන් මත ඉටු කරන සලාතය පිළිගනු ලැබේ. සජ්දා කරන විට කෙනෙකුගේ ඇඳුමේ එල්ලෙන කෙළවර වියළි නජාසත් ස්පර්ශ වුවහොත් එය සලාතයට හානිකර නොවේ.

ඉස්ටින්ජා, ඉස්තිබ්‍රා සහ ඉස්ටින්කා

“ඉබාදත් අතරින් වඩාත්ම වටිනා ඉබාදත වන්නේ, එහි මුල් වේලාවේදී ඉටු කරනු ලබන සලාතයයි.”
හදීස් අෂ්-ෂරීෆ්

නජාසත් පිටවීමෙන් පසු කෙනෙකුගේ ඉදිරිපස හෝ පසුපස පිරිසිදු කිරීම ඉස්ටින්ජා ලෙස හැඳින්වේ. ඉස්තිබ්‍රා යනු, මුත්‍රා කිරීමෙන් පසු, මුත්‍රාශය තවදුරටත් තෙත් නොවන තෙක් (වුළු කිරීමට පෙර) ඇවිදීමෙන් හෝ වෙනත් දෙයක් කිරීමෙන් බලා සිටීමයි. ඉස්ටින්කා යනු ශාරීරික පිරිසිදුකම සහ මුත්‍රා මාර්ගයේ මුත්‍රා බිඳුවක්වත් ඉතිරිව නොමැති බවට හදවත සහතික වීමයි. කාන්තාවන් ඉස්තිබ්‍රා නොකරයි. පිරිමින්ට ඉස්තිබ්‍රා කිරීම, එනම්, ඇවිදීමෙන්, කැස්සෙන් හෝ වම් පැත්තට වැතිරීමෙන් මුත්‍රා මාර්ගයේ බිංදු කිසිවක් ඉතිරි නොකිරීම වාජිබ් වේ. මුත්‍රා බිංදු ඉතිරිව නොමැති බවට තෘප්තිමත් වන තුරු වුළු නොකළ යුතුය. එක් බිඳුවක් කාන්දු වීම වුළු නිෂ්ප්‍රභ කරන අතර, යට ඇඳුම් අපිරිසිදු කරයි. අත්ලකට වඩා අඩුවෙන් කලිසමට කාන්දු වුවහොත්, ඔහු ඉටු කරන සලාතය මක්‍රූහ් වනු ඇත. ඊට වඩා කාන්දු වුවහොත්, සලාතය සහීහ්, එනම් පිළිගත හැකි නොවනු ඇත. ඉස්තිබ්‍රා කිරීමේදී දුෂ්කරතා ඇති අය, බාර්ලි ඇටයක් තරම් විශාල සෙලියුලෝස් කපු පුළුන් කැබැල්ලක් මුත්‍රා සිදුරට ඇතුල් කළ යුතුය. කපු පුළුන් කාන්දු වන මුත්‍රා උරා ගනු ඇත. නමුත් කපු පුළුන් කැබැල්ලේ කෙළවර පිටතට නෙරා නොතිබිය යුතුය.

3- සත්‍ර් අල්-අව්‍රත් (අව්‍රත් කොටස් ආවරණය කිරීම)

පුද්ගලයෙකුගේ ශරීරයේ, ඔහුට (හෝ ඇයට) නිරාවරණය කර තැබීම, අන් අයට පෙන්වීම හරාම් වන සහ අන් අයට බැලීම හරාම් වන කොටස්, අව්‍රත් කොටස් ලෙස හැඳින්වේ. පිරිමියෙකුගේ අව්‍රත් කොටස් ඔහුගේ නාභිය සහ දණහිසට පහළ කොටස් අතර වේ. දණහිස් අව්‍රත් වේ. මෙම කොටස් නිරාවරණය කර ඉටු කරන සලාතය සහීහ් නොවේ (වෙනත් වචන වලින් කිවහොත්, එය ශුන්‍ය හා බල රහිත වේ.) සලාතය ඉටු කිරීමේදී, පිරිමින්ට ඔවුන්ගේ අනෙකුත් කොටස් (අත්, හිස) ආවරණය කිරීම සහ මේස් පැළඳීම සුන්නහ් වේ. මෙම කොටස් නිරාවරණය කර සලාතය ඉටු කිරීම ඔවුන්ට මක්‍රූහ් වේ.

කාන්තාවන්ගේ අත්ල සහ මුහුණ හැර, ඔවුන්ගේ දෑත්වල පිටත කොටස්, හිසකෙස් සහ පාද ඇතුළු සියලුම කොටස්, මද්හබ් හතරේදීම අව්‍රත් වේ. මෙම හේතුව නිසා, කාන්තාවන් අව්‍රත් ලෙස හැඳින්වේ. ඔවුන්ගේ මෙම කොටස් ආවරණය කිරීම ඔවුන්ට ෆර්ද් වේ. පිරිමියෙකුගේ හෝ කාන්තාවකගේ අව්‍රත් කොටස්වලින් හතරෙන් එකක්, එක් රුක්න් එකක් තරම් කාලයක් නිරාවරණය වී පැවතුනහොත්, සලාතය අවලංගු වේ. කුඩා කොටසක් නිරාවරණය වී පැවතුනහොත්, සලාතය නිෂ්ප්‍රභ නොවේ, නමුත් එය මක්‍රූහ් වේ. යට ඇති දෙයෙහි හැඩය හෝ වර්ණය පෙනීමට ඉඩ සලසන තුනී රෙදි, කිසිසේත්ම ආවරණයක් නොමැතිවා හා සමාන වේ. තනිව සිටින විට සහ සලාතය ඉටු නොකරන විට, කාන්තාවන්ට ඔවුන්ගේ දණහිස් සහ නාභිය අතර ආවරණය කිරීම ෆර්ද් වන අතර, ඔවුන්ගේ පිටුපස සහ උදරය ආවරණය කිරීම වාජිබ් වන අතර, ඔවුන්ගේ ශරීරයේ අනෙකුත් කොටස් ආවරණය කිරීම අදබ් වේ.

4- ඉස්තික්බාල් අල්-කිබ්ලා (කිබ්ලාව දෙසට හැරීම)

ඉස්තික්බාල් අල්-කිබ්ලා යනු කඅබාව දෙසට සලාතය ඉටු කිරීමයි. මක්කා අල්-මුකර්‍රමා හි පිහිටි කඅබා ගොඩනැගිල්ල දෙසට ඇති දිශාව කිබ්ලා ලෙස හැඳින්වේ. මීට පෙර, කිබ්ලාව වූයේ ජෙරුසලමයි. හිජ්‍රාවෙන් මාස දාහතකට පසු, ෂඅබාන් මාසයේ මැද භාගයේ, අඟහරුවාදා දිනයක, මුස්ලිම්වරුන්ට කඅබාව දෙසට හැරෙන ලෙස අණ කරන ලදී. කිබ්ලා යනු කඅබා ගොඩනැගිල්ල නොව, එහි ගොඩනැගිලි භූමියයි. එනම්, පෘථිවියේ සිට අර්ෂ් දක්වා ඇති එම අවකාශය කිබ්ලාවයි. මෙම හේතුව නිසා, ළිඳක, මුහුද යට, උස් කන්දක් මුදුනේ හෝ ගුවන් යානයක සිටින පුද්ගලයෙකුට එම දිශාවට සලාතය ඉටු කළ හැකිය. දෘෂ්ටි ස්නායුවල හරස් දිශාවන් අතර ඇති විවරයට කඅබාව ඇතුළත් වන්නේ නම් සලාතය සහීහ් වනු ඇත.

5- වේලාව

රසූල් අල්-අක්‍රම් (සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් හදීස් අෂ්-ෂරීෆ් එකක මෙසේ ප්‍රකාශ කළහ, “දින දෙකක්, කඅබාවේ දොරටුව අසල, ජිබ්‍රාඊල් (අලයිහිස් සලාම්) තුමාණන් අප දෙදෙනා සඳහා ඉමාම් ලෙස සලාතය මෙහෙයවීය. අපි දෙදෙනා උදෑසන සලාතය ෆජ්‍ර් (උදෑසන සන්ධ්‍යාව) උදා වූ විට ඉටු කළෙමු; දුහ්‍ර් (මුල් දහවල්) සලාතය සූර්‍යයා එහි උච්චස්ථානයෙන් බැස යාමට පටන් ගත් විට; අස්‍ර් (පසු දහවල්) සලාතය වස්තුවක සෙවනැල්ල එහි දිගට සමාන වූ විට; මග්‍රිබ් (සන්ධ්‍යා) සලාතය සූර්‍යයා බැස ගිය විට (එහි ඉහළ දාරය අතුරුදහන් වූ විට); සහ ඉෂාඅ (රාත්‍රී) සලාතය සන්ධ්‍යා සන්ධ්‍යාව අඳුරු වූ විට. දෙවන දිනයේ, අපි උදෑසන සලාතය උදෑසන සන්ධ්‍යාව පරිණත වූ විට ඉටු කළෙමු; දුහ්‍ර් සලාතය වස්තුවක සෙවනැල්ල වස්තුවේ දිග මෙන් දෙගුණයක් වූ විට; අස්‍ර් සලාතය ඉන් පසුව වහාම; මග්‍රිබ් සලාතය උපවාසය බිඳීමේ නියමිත වේලාවට; සහ ඉෂාඅ සලාතය රාත්‍රියේ පළමු තුනෙන් එක අවසානයේදී. ඉන්පසු එතුමාණන්, ‘මුහම්මද්, මේවා ඔබ සහ ඔබට පෙර සිටි නබිවරුන් සඳහා සලාත් වේලාවන්‍ය. ඔබේ උම්මහ්ව මෙම සලාත් පහෙන් එක එකක්, අපි එක එකක් ඉටු කළ වේලාවන් දෙක අතර ඉටු කළ යුතුය.’ යැයි පැවසූහ.”

මෙම හදීස් අෂ්-ෂරීෆ් මගින් දෛනික සලාත් ගණන පහක් බව පැහැදිලි කරයි.

උදෑසන සලාතය සඳහා වේලාව: එය නැගෙනහිරින් ෆජ්‍ර් ලෙස හැඳින්වෙන සුදු පැහැය පෙනෙන විට ආරම්භ වේ. එය හිරු උදාවත් සමඟ අවසන් වේ.

මුල් දහවල් සලාතයේ වේලාව: එය වස්තූන්ගේ සෙවනැලි, කෙටි වී, නැවත දිගු වීමට පටන් ගත් විට ආරම්භ වේ. එය වස්තුවක සෙවනැල්ල මුල් වස්තුවේ උස මෙන් දෙගුණයක් වූ විට අවසන් වේ.

පසු දහවල් සලාතයේ වේලාව: එය මුල් දහවල් සලාතයේ වේලාව අවසානයේ ආරම්භ වී, සූර්‍යයා අතුරුදහන් වන තුරු පවතී. සූර්‍යයා කහ පැහැයට හැරෙන තෙක්, එනම් සූර්‍යයාගේ පහළ දාරය සහ දෘශ්‍ය ක්ෂිතිජ රේඛාව අතර දුර හෙල්ලයක දිගක් වන (සන්ධ්‍යා සලාතයට මිනිත්තු 40 ක් ඉතිරිව ඇති විට) සිදුවන සිදුවීමක් වන තෙක්, ඕනෑම සලාතයක් කල් දැමීම හරාම් වේ. පසු දහවල් සලාතය එම වේලාව දක්වා කල් දැමීම හරාම් (තහනම්) වේ. කෙසේ වෙතත්, ඔබ එම වේලාව දක්වා පසු දහවල් සලාතය ඉටු කර නොමැති නම්, ඔබ එය හිරු බැස යෑමට පෙර ඉටු කළ යුතුය.

සන්ධ්‍යා සලාතයේ වේලාව: එය සූර්‍යයා අතුරුදහන් වූ විට ආරම්භ වන අතර, බටහිර දෘශ්‍ය ක්ෂිතිජ රේඛාවේ රතු පැහැය අතුරුදහන් වන තුරු පවතී.

රාත්‍රී සලාතයේ වේලාව: එය සන්ධ්‍යා සලාතයේ වේලාව අවසන් වූ විට ආරම්භ වේ. එය ෆජ්‍ර් අස්-සාදික් (සැබෑ උදාව) හි සුදු පැහැයත් සමඟ අවසන් වේ. ෂර්ඊ මධ්‍යම රාත්‍රියෙන් පසු හිතාමතාම රාත්‍රී සලාතය අත්හැරීම මක්‍රූහ් වේ.

සලාතය ඒවායේ නියමිත වේලාවට පෙර හෝ පසුව ඉටු කිරීම (ඒවායේ නියමිත කාල සීමාවන් තුළ ඉටු නොකිරීම) හරාම් වේ. එය බරපතල පාපයකි. (තුර්කිය පුවත්පත) විසින් සකස් කරන ලද කාල සටහන්වල, සලාත් සහ ඉම්සාක් වේලාවන් නිවැරදිව ප්‍රකාශ කර ඇත.

කරාහත් වේලාවන්

“නොසැලකිලිමත්කමෙන් හෝ අගෞරවනීය ලෙස සලාතය ඉටු කරන අයටද, පිරිසක් සමඟ සිටින විට නපුරු සිතුවිලිවලින් සහ උඩඟු ලෙස තම සලාතය ඉටු කර, තනිව සිටින විට සලාතය නොසලකා හරින අයටද දරුණු වධ හිංසා ඇත.”
මාඌන්: 4-6

සලාතය ඉටු කිරීම තහ්‍රීමී මක්‍රූහ්, එනම්, හරාම් වන වේලාවන් තුනක් ඇත. මෙම වේලාවන්ගෙන් එකකදී ෆර්ද් සලාතයක් ආරම්භ කළහොත් එය සහීහ් (වලංගු) නොවේ. මෙම වේලාවන් තුන නම් හිරු උදාව, හිරු බැස යෑම සහ මධ්‍යහ්නය යන කාල සීමාවන්‍ය. මෙම වේලාවන් තුනෙන් ඕනෑම එකකදී, (මක්‍රූහ් කාල සීමාව ආරම්භ වීමට) පෙර සූදානම් කරන ලද ජනාසාවක් සඳහා වන සලාතය හෝ තිලාවත් සජ්දාව හෝ සහ්ව් සජ්දාව ද සුදුසු නොවේ. හිරු බැස යන කාල සීමාව තුළ මුස්ලිම්වරයෙකුට ඉටු කිරීමට අවසර ඇති එකම සලාතය නම්, එදින පසු දහවල් (අස්‍ර්) සලාතයයි (ඔවුන් එතෙක් කෙසේ හෝ ඉටු කිරීමට අපොහොසත් වූ).

අදාන් සහ ඉකාමත්

අදාන් යනු ප්‍රසිද්ධියේ ප්‍රකාශ කිරීමයි. දෛනික සලාත් පහ සඳහා, අතපසු වූ (කදා) ෆර්ද් සලාත් ඉටු කිරීම සඳහා, සහ සිකුරාදා සලාතයේදී ඛතීබ්වරයා දෙසට අදාන් කීම පිරිමින් සඳහා සුන්නහ් අල්-මුඅක්කදා වේ. කාන්තාවන්ට අදාන් හෝ ඉකාමත් කීම මක්‍රූහ් වේ. අන් අයට වේලාව දැනුම් දීම සඳහා අදාන් උස් ස්ථානයක සිට කියනු ලැබේ. අදාන් කියන අතරතුර, දෑත් ඔසවා එක් එක් කන් සිදුරට එක් ඇඟිල්ලක් බැගින් තබා ගැනීම මුස්තහබ් වේ. ඉකාමත් කීම අදාන් (කීමට) වඩා වටිනා ය. අදාන් සහ ඉකාමත් කිබ්ලාව දෙසට හැරී කිව යුතුය. ඒවා කියන අතරතුර කතා නොකළ යුතුය, කිසිදු කතාවකට හෝ ආචාරයකට පිළිතුරු නොදිය යුතුය.

අදාන් කීම:

අල්ලාහු අක්බර් (4 වරක්)

අෂ්හදු අන් ලා ඉලාහ ඉල්ලල්ලාහ් (2 වරක්)

අෂ්හදු අන්න මුහම්මදන් රසූලුල්ලාහ් (2 වරක්)

හය්‍ය අලස් සලාහ් (2 වරක්)

හය්‍ය අලල් ෆලාහ් (2 වරක්)

අල්ලාහු අක්බර් (2 වරක්)

ලා ඉලාහ ඉල්ලල්ලාහ් (1 වරක්)

උදෑසන සලාතය සඳහා වන අදාන්හිදී පමණක්, හය්‍ය අලල් ෆලාහ් යන්නෙන් පසුව, ඔබ (අස්සලාතු හයිරුන් මිනන් නව්ම්) යන්න දෙවරක් පවසයි. ඉකාමත් සම්බන්ධයෙන් ගත් කල, ඔබ හය්‍ය අලල් ෆලාහ් යන්නෙන් පසුව (කද් කාම තිස් සලාතු) යන්න දෙවරක් පවසයි.

6- නිය්‍යත්

නිය්‍යත් (චේතනාව) කරනු ලබන්නේ ඉෆ්තිතාහ් (ආරම්භක) තක්බීරය පවසන අතරතුරය.

සලාතය සඳහා නිය්‍යත් කිරීම යනු එහි නම, වේලාව, කිබ්ලාව, ඉමාම්වරයා අනුගමනය කිරීම (ජමාඅත් හි සලාතය ඉටු කරන විට) හදවත හරහා ගමන් කරවීමයි. ඉෆ්තිතාහ් තක්බීරයෙන් පසුව කරන නිය්‍යත් සහීහ් නොවන අතර, එමගින් ඉටු කරන සලාතය පිළිගත නොහැක. ෆර්ද් හෝ වාජිබ් සලාතයක් සඳහා අදහස් කරන විට, ඔබ ඉටු කරන්නේ කුමන ෆර්ද් හෝ වාජිබ් සලාතයදැයි ඔබ දැන සිටිය යුතුය. රක්අත් ගණන සඳහා නිය්‍යත් කිරීම අවශ්‍ය නොවේ. සුන්නතයක් ඉටු කරන විට, “සලාතය ඉටු කිරීමට” යන නිය්‍යත් ප්‍රමාණවත් වනු ඇත. ජනාසා සලාතය සඳහා වන නිය්‍යත් කරනු ලබන්නේ “අල්ලාහ් වෙනුවෙන් සලාතය ඉටු කිරීමට, අපගේ නායකයා වන නබිතුමාණන් වෙනුවෙන් සලවාත් කීමට, මියගිය අය වෙනුවෙන් ප්‍රාර්ථනා කිරීමට, මෙම ඉමාම්වරයා අනුගමනය කරමින් මම නිය්‍යත් කරමි” යනුවෙනි.

ඉමාම්වරයාට පිරිමින් සඳහා ඉමාම් වීමට නිය්‍යත් කිරීමට අවශ්‍ය නැත. නමුත් ඔහු එම ජමාඅතේ ඉමාම් වීමට නිය්‍යත් නොකරන්නේ නම්, ඔහුට ජමාඅත් හි සලාතයේ තවාබ් නොලැබෙනු ඇත. ඔහු ඉමාම් වීමට නිය්‍යත් කරන්නේ නම්, ඔහුට මෙම තවාබ් ද ලැබෙනු ඇත. ඉමාම්වරයා (ඔහු කාන්තාවන්ට නායකත්වය දෙන විට) “කාන්තාවන් සඳහා ඉමාම් වීමට” නිය්‍යත් කළ යුතුය. ඉබාදත් ඉටු කිරීමේදී, වාචිකව පමණක් නිය්‍යත් කිරීම නිය්‍යත් එකක් නොවේ. එය හදවතින් සිදු නොකළහොත්, ඉබාදත් පිළිගනු නොලැබේ.

7- තහ්‍රීමා තක්බීරය

තහ්‍රීමා යනු සලාතය ආරම්භ කරන විට “අල්ලාහු අක්බර්” යැයි පැවසීමයි. පිරිමින් තම දෑත් කන් දක්වා ඔසවන්නේ අත්ල කිබ්ලාව දෙසට හරවාගෙනය. මහපට ඇඟිලිවල තුඩු කන් පෙති ස්පර්ශ කරයි. අල්ලාහු අක්බර් යැයි පවසන අතරතුර, දෑත් පහත් කර, අවසන් වූ විට, දකුණු අත වම් මැණික් කටුව අල්ලාගෙන, නාභියට පහළින් දෑත් සම්බන්ධ කර ගනී. කාන්තාවන් තම දෑත් දෙකම උරහිස් තරම් උසට ඔසවා ඉෆ්තිතාහ් තක්බීරය පවසති. ඉන්පසු ඔවුහු තම දෑත් පපුව මත තබා ගනිති, දකුණු අත වම් අතට උඩින් සිටින සේය. ඔවුහු පිරිමින් මෙන් තම මැණික් කටුව අල්ලා නොගනිති.

B) සලාතයේ රුක්න්: සලාතය තුළ ඇති ෆර්ද්, රුක්න් ලෙස හැඳින්වේ. ඒවායින් පහක් ඇත:

1- කියාම්

සලාතයේ රුක්න් පහෙන් පළමුවැන්න කියාම් වේ. කියාම් යනු සිටගෙන සිටීමයි. සිටගෙන සිටීමට නොහැකි තරම් රෝගාතුර වූවෙකු වාඩි වී සලාතය ඉටු කරන අතර, වාඩි වීමට නොහැකි තරම් රෝගාතුර නම්, ඔහු පිටුපසින් වැතිරී හිසෙන් (හිස චලනය කිරීමෙන්, නැමීමෙන් යනාදියෙන්) එය ඉටු කරයි. ඔහුගේ මුහුණ අහස දෙසට නොව, කිබ්ලාව දෙසට වන පරිදි ඔහුගේ හිස යට කොට්ටයක් තැබිය යුතු අතර, වැතිර සිටී නම්, ඔහු දණහිස් නමයි, ඔහු කිබ්ලාව දෙසට කකුල් දිගු නොකරයි. සිටගෙන සිටින විට, පාද දෙක එකිනෙකට ඇඟිලි හතරක පළලකින් වෙන්ව තිබිය යුතුය.

2- කිරාඅත්

තනිව සලාතය ඉටු කරන විට, සුන්නත් සහ විත්‍ර් හි සෑම රක්අතයකදීම, සහ ෆර්ද් හි රක්අත් දෙකකදී සිටගෙන සිටින අතරතුර ශුද්ධ වූ කුර්ආනයේ ආයතයක් පාරායනය කිරීම ෆර්ද් වේ. කෙටි සූරාවක් පාරායනය කිරීමෙන් වැඩි තවාබ් ලැබේ. කිරාඅත් ලෙස, රක්අත් හතරක් සහිත ෆර්ද් සලාත්වල පළමු රක්අත් දෙකේදී ෆාතිහා සූරාව සහ අමතර සූරාවක් හෝ කෙටි ආයත් තුනක් පාරායනය කිරීම වාජිබ් වේ; අවසාන රක්අත් දෙකේදී ෆාතිහා පාරායනය කිරීම සුන්නහ් වේ.

විත්‍ර් සහ සුන්නහ් සලාත්වල සෑම රක්අතයකදීම ෆාතිහා සහ සම්ම් (අමතර) අස්-සූරාව පාරායනය කිරීම වාජිබ් වේ. මීට අමතරව, ෆාතිහාව එක් වරක් සහ සම්ම් අස්-සූරාවට පෙර පාරායනය කිරීම වාජිබ් වේ. මෙම වාජිබ් පහෙන් එකක් අමතක වුවහොත්, සහ්ව් සජ්දාව කිරීම අවශ්‍ය වේ. කිරාඅත් කරන විට, ශුද්ධ වූ කුර්ආනයේ පරිවර්තන පාරායනය කිරීමට අවසර නැත. එය එහි මුල් පිටපත ලෙස, අරාබි භාෂාවෙන් පාරායනය කළ යුතුය.

3- රුකෑඋ

කියාම් හි කිරාඅත් (සිටගෙන සිටියදී පාරායනය කිරීම) වලින් පසුව, ඔබ තක්බීරය පවසමින් රුකෑඋ සඳහා නැමෙයි. රුකෑඋ හිදී, පිරිමින් තම ඇඟිලි විවෘත කර දණහිස් අල්ලා ගනී. ඔවුහු තම පිටුපස සහ හිස එකම මට්ටමක කෙළින් තබා ගනී. රුකෑඋ හිදී, ඔබ අවම වශයෙන් තුන් වරක් “සුබ්හාන රබ්බියල්-අසීම්” යැයි පවසයි (එය 3, 5, 7, 9 හෝ 11 වරක් පැවසීම මුස්තහබ් වේ). රුකෑඋ හිදී, ඔබේ දෑත් සහ කකුල් කෙළින් තිබිය යුතුය. කාන්තාවන් තම ඇඟිලි විවෘත නොකරයි. ඔවුහු තම හිස සහ පිටුපස එකම මට්ටමක හෝ දෑත් කෙළින් තබා නොගනිති. ඉමාම්වරයාට මෙන්ම, තනිව සලාතය ඉටු කරන පුද්ගලයෙකුටද, රුකෑඋවෙන් කෙළින් වන විට, “සමිඅල්ලාහු ලිමන් හමිදෙහ්” යැයි පැවසීම සුන්නහ් වේ. ජමාඅත එය නොකියයි. එය පැවසූ වහාම, ඔබ “රබ්බනා ලකල් හම්ද්” යැයි පවසා, කව්මා හි කෙළින් සිට, ඉන්පසු, සජ්දාව සඳහා දණ නමන අතරතුර “අල්ලාහු අක්බර්” යැයි පවසමින්, පළමුව දකුණු දණහිස සහ පසුව වම් දණහිස, ඉන්පසු දකුණු සහ වම් දෑත් බිම තැබිය යුතුය. අවසානයේ, නාසය සහ නළල අස්ථි බිම තබනු ලැබේ.

4- සජ්දා

සජ්දාවේදී, ඔබ අවම වශයෙන් තුන් වරක් “සුබ්හාන රබ්බියල්-අඅලා” යැයි පවසයි (එය 3, 5, 7, 9 හෝ 11 වරක් පැවසීම මුස්තහබ් වේ). ඇඟිලි වසා, කිබ්ලාව දෙසට යොමු කර, කන් සමඟ එකම රේඛාවක තිබිය යුතු අතර, හිස දෑත් අතර තිබිය යුතුය. නළල ගල්, පස්, ලී, රෙදි වැනි පිරිසිදු දෙයක් ස්පර්ශ කිරීම ෆර්ද් වන අතර, නාසයද පහත් කිරීම වාජිබ් බව (සවන්ත් විසින්) කියනු ලැබේ. හොඳ හේතුවක් නොමැතිව නාසය පමණක් බිම තැබීමට අවසර නැත. නළල පමණක් බිම තැබීම මක්‍රූහ් වේ. පාද දෙකම හෝ එක් එක් පාදයේ අවම වශයෙන් එක් ඇඟිල්ලක්වත් බිම තැබීම ෆර්ද් හෝ වාජිබ් වේ. එනම්, පාද දෙකම බිම නොතැබුවහොත්, සලාතය සහීහ් නොවනු ඇත, නැතහොත් එය මක්‍රූහ් වනු ඇත. සජ්දාවේදී, ඇඟිලි නැමීම සහ ඒවා කිබ්ලාව දෙසට හැරවීම සුන්නහ් වේ. පිරිමින් තම දෑත් සහ කලවා උදරයෙන් ඈත් කර තබා ගත යුතුය. දෑත් සහ දණහිස් බිම තැබීම සුන්නහ් වේ. කියාම් හිදී විලුඹ එකිනෙකින් ඇඟිලි හතරක පළලකින් ඈත් කර තබා ගැනීම සුන්නහ් වන නමුත්, රුකෑඋ, කව්මා සහ සජ්දාවේදී, ඒවා එකට තබා ගැනීම සුන්නහ් වේ. සජ්දාව සඳහා දණ නමන අතරතුර, ඔබේ කලිසමේ කකුල් ඉහළට ඇදීම මක්‍රූහ් වන අතර, සලාතය ආරම්භ කිරීමට පෙර ඒවා නැවීම මක්‍රූහ් වේ. නැමුණු (හෝ කෙටි) අත්, කෆ්, හෝ කලිසමක පහළ කොටස් සමඟ සලාතය ඉටු කිරීම මක්‍රූහ් වේ. කම්මැලිකම නිසා හෝ හිස ආවරණය කර සලාතය ඉටු කිරීමේ වැදගත්කම අවබෝධ කර නොගැනීම නිසා හිස් හිසින් සලාතය ඉටු කිරීම මක්‍රූහ් වේ. තවද එය සලාතය සුළු කොට තැකීම අවිශ්වාසයට හේතු වේ. අපිරිසිදු ඇඳුම්වලින් හෝ ඔහු රැකියාවේදී භාවිතා කරන ඇඳුම්වලින් (එනම්, තෙල් සහිත සහ අපිරිසිදු ඇඳුම්) සලාතය ඉටු කිරීම මක්‍රූහ් වේ.

5- කාදා අල්-ආහිරා

අවසාන රක්අතයේදී, අත්තහිය්‍යාතු පාරායනය කිරීමට ගතවන කාලය තරම් වාඩි වී සිටීම ෆර්ද් වේ. වාඩි වී සිටින විට ඔබ ඇඟිලිවලින් ලකුණක් නොකරයි. වාඩි වන විට, පිරිමින් තම වම් පාදය බිම සමතලාව තබා, ඇඟිලි දකුණට යොමු කර, පාදය මත වාඩි වෙති. දකුණු පාදය කෙළින් තිබිය යුතු අතර, ඇඟිලි බිම ස්පර්ශ කර කිබ්ලාව දෙසට යොමු වී තිබිය යුතුය. මෙම ආකාරයට වාඩි වීම සුන්නහ් වේ. කාන්තාවන් තවර්‍රුක් මගින් වාඩි වෙති. එනම්, ඔවුහු තම තට්ටම් බිම තබා වාඩි වෙති. ඔවුන්ගේ කලවා එකිනෙකට සමීපව තිබිය යුතුය. ඔවුන්ගේ පාද දකුණු පසින් පිටතට නෙරා තිබිය යුතුය.

සෙලෙම් ගස් ඇති ස්ථානයේ,

නබිතුමාණන්ගේ මිතුරන් සිහි කිරීමද ඔබව අඬවන්නේ?

කියන්න, මදීනාවේ සුළඟද ඔබව අඬවන්නේ?

නැතහොත් ඉදම් කන්දෙන් රාත්‍රියේ එන අකුණු සැරයද?