එතුමාණන්ගේ තරුණ කාලය සහ විවාහය
“ඔහුගේ විශිෂ්ට අවංකභාවය සහ පක්ෂපාතීත්වය නිසා, මුළු ලෝකයම විශිෂ්ට පුද්ගලයෙකු බව සනාථ කරන මුහම්මද් අලයිහිස්ලාම්, ඔහුගේ ශ්‍රේෂ්ඨතම සතුරන් සහ දරුණු නොඇදහිලිවන්තයන් විසින් පවා මුහම්මද්-අල්-අමින් (විශ්වාසවන්ත මුහම්මද්) ලෙස හඳුන්වනු ලැබීය."
හුසෙයින් හිල්මි ඉබ්න් සයිද් (රහ්මතුල්ලාහි අලයිහ්).
එතුමාණන්ගේ තරුණ කාලය
ඔහුගේ තරුණ අවධියේදී පවා, සෑම අංශයකින්ම සියලු මිනිසුන් අතරින් හොඳම තැනැත්තා වන මුහම්මද් අලෙයිහිස් සලාම්, මක්කම වැසියන් විසින් ඔහුගේ සම වයසේ මිතුරන්ට වඩා බොහෝ සෙයින් ආදරය කරන ලදී. උන්වහන්සේගේ උසස් සදාචාරාත්මක ගුණාංග, මිනිසුන්ට පෙර නොවූ විරූ කාරුණික සැලකීම, සන්සුන්කම, මෘදුකම සහ ඔහුගේ අනෙකුත් උසස් ගුණාංග නිසා ඔහු සියලු මිනිසුන්ගේ ආදරයට හා ප්‍රසාදයට ලක් විය. ඔහුගේ විස්මිත අවංකභාවය සහ විශ්වාස කළ හැකිභාවය නිසා මක්කම වැසියන් ඔහුව හැඳින්වූයේ "අල්-අමින්" යන්නයි. මේ අනුව ඔහු තරුණ වියේදී මෙම නමින් හඳුන්වනු ලැබීය.
අපේ නබිතුමාගේ තරුණ කාලයේ අරාබිවරුන් සිටියේ අසීමිත අවිද්‍යාවේ යුගයක ය. රූප වන්දනාව, මත්පැන්, සූදුව, කාමමිථ්‍යාචාරය, පොලී අයකිරීම සහ තවත් බොහෝ අකුසල කර්ම ඔවුන් අතර බහුලව පැතිරී තිබුණි. මුහම්මද් අලයිහිස් සලාම් ඔවුන්ගේ නරක තත්වයන් දැඩි ලෙස පිළිකුල් කළේය.
සියලුම මක්කා වැසියන් මෙය දැන සිටි අතර ඔවුන් එයින් විස්මයට පත් වූහ. ඔහු පිළිමවලට දැඩි ලෙස වෛර කළ බැවින්, ඔහු කිසි විටෙකත් ඒවා අසලට නොගියේය. පිළිම සඳහා පූජා කරන ලද සතුන්ගෙන් ඔහු කිසි විටෙකත් මස් අනුභව නොකළේය. ඔහුගේ ළමා කාලය සහ තරුණ කාලය තුළ, ඔහු ජියාද් කන්ද සහ ඒ අවට තමා සතු සතුන් එඬේරා කළ අතර, එමගින් ඔහු තම පෝෂණය උපයා ගත්තේය. මේ ආකාරයට උන්වහන්සේ අතිශයින් පිරිහුණු සමාජයෙන් ඈත් වනු ඇත. වරක්, ඔහු අස්හාබ් අල්කිරාම්ට පැවසුවේ, "බැටළුවන් එඬේරා නොකළ නබිවරයෙක් නැත." ඔවුන්ගෙන් අසන ලද විට, “අනේ රසූල්ලුල්ලාහ්! ඔබත් එඬේරෙක්ව සිටියාද?” ඔහු කිව්වා “ඔව්, මමත් කළා” යැයි පැවසුවේ ය.
අපේ ආදරණීය නබිතුමාට වයස අවුරුදු විස්සක් පමණ වන විට මක්කමේ ආරක්ෂාවක් ඉතිරිව තිබුණේ නැත. කෲරත්වය ඉතා සුලභ විය; දේපල, ජීවිතය සහ නිර්මලත්වයේ ආරක්ෂාව අතුරුදහන් විය. මක්කාවරු වාණිජ කටයුතු සඳහා පැමිණි ආගන්තුකයන්ට සහ කඅ’බා නැරඹීමට පැමිණි මිනිස්සුන්ට පීඩා කළේය. පීඩාවට පත් වූවන්ට තම අයිතිවාසිකම් යළි ලබා ගැනීමට කිසිදු පිළිසරණක් සොයා ගත නොහැකි විය. මේ අතර, යේමනයේ අස් ඉබ්නු වෙයිල් නම් වෙළෙන්දෙකුගේ භාණ්ඩ නම් මක්කා ජාතිකයෙකු විසින් බලහත්කාරයෙන් පැහැරගෙන ඇත. මෙම සිදුවීමෙන් පසු, ඹහු අබූ කුබයිස් කන්දට ගොස්, තම අයිතිවාසිකම් නැවත ලබා ගැනීම සඳහා ගෝත්‍රිකයන්ගෙන් උදව් ඉල්ලා සිටියේය. කෲරත්වය එහි උච්චතම ස්ථානයට පැමිණ ඇති බව පැහැදිලිව පෙන්නුම් කළ මෙම සිදුවීම් මත, හෂිම්ගේ පුත්‍රයන්ගේ ගෝත්‍රවල ප්‍රධානීන්, සුහ්‍රාගේ පුත්‍රයින් සහ අනෙකුත් ගෝත්‍රවල ප්‍රධානීන් අබ්දුල්ලාහ් ඉබ්න් ජුදාන්ගේ නිවසට රැස් වූහ. මක්කම හෝ ආගන්තුක කිසිවෙකු පීඩාවට පත් නොකරන බවටත්, කෲරත්වය නැවැත්වීමටත්, පීඩිතයන්ගේ අයිතිවාසිකම් නැවත ලබා දීමටත් ඔවුහු තීරණය කළහ. මෙම අරමුණ ඇතිව ඔවුන් යුක්තිය පිළිබඳ සංගමයක් පිහිටුවා ගත්හ.1
අපගේ ආදරණීය නබිතුමා තරුණ කාලයේම සංගමයට එකතු වී,එය පිහිටුවීමට බෙහෝ බලපෑමක් පිටුවහල් වුවේය.මෙම සංගමය හැඳින්වූයේ හිල්ෆ් අල්-ෆුලූල් යනුවෙනි. මීට පෙරද මෙවැනිම සංගමයක් පිහිටුවා තිබුණේ පුද්ගලයන් දෙදෙනකු ෆලුල් යන නමින් සහ ෆුඩේල් නමින් තවත් අයකු විසිනි. මෙම නම ලබා දී තිබුණේ ඔවුන්ගේ සංගමයට සඳහනක් වශයෙනි. මෙම සංගමය කෲරත්වය නැවැත්වූ අතර නැවතත් මක්කමේ ආරක්ෂාව සපයා, දිගු කලක් එහි බලපෑම පවත්වා ගෙන ගියේය. අපගේ නායකයා වන රසූලුල්ලාහ්, ඔහුගේ නබිත්වය ඔහුට දැනුම් දීමෙන් පසු, අස්හාබ් අල්කිරාම්ට පැවසුවේ, “අබ්දුල්ලාහ් ඉබ්න් ජුදාන්ගේ නිවසේ කරන ලද දිවුරුම් දීමේ අවස්ථාවට මම පැමිණ සිටියෙමි. ඒ දිවුරුම මට රතු හමේ ඔටුවන් (ධනය) ලැබීමට වඩා ප්‍රියයි. අද එවැනි රැස්වීමකට සහභාගි වෙන්න කියලා මට ආරාධනා කළොත් මම සහභාගි වෙමි”2
අරාබියේ සහ ඒ අවට ප්‍රසිද්ධ වෙළඳපොලවල් සහ පොළවල්
සෑම කෙනෙකුටම ඔවුන්ට නියමිත දේ ලැබේ,
ඔවුන් දුප්පතුන්ට අහිමි නොකරයි. අයුබිට ජීවිතය යනු කුමක්ද?
ඔහුගේ ආදරණීයයා සතුටු නොවන්නේ නම්.
හබීබ් අල්-කිබ්‍රියා, මගේ පරමාධිපති,
ඔබේ මුහුණ සියලු දුක් වේදනාවලට ප්‍රතිකාරයකි,
ඔබට, පෙම්වතා හෘදයාංගම නොවූයේ නම්,
ඔහු මෙතරම් පක්ෂපාතීත්වයක් පෙන්වන්නේ කෙසේද?
එතුමාණන්ගේ වෙළඳාම
"මුස්ලිම්වරයෙකු හලාල් වලින් හම්බ කරනවා නම්, අන් අය මත රඳා නොසිටින්නේ නම් සහ ඔහුගේ අසල්වැසියන්ට සහ ඥාතීන්ට උදව් කරන්නේ නම්, කියාමත් දවසේ, ඔහු පූර්ණ චන්ද්‍රයා මෙන් දීප්තිමත් වනු ඇත."
හදීස් අෂ්-ෂරීෆ්
මුල් කාලයේ සිටම, මක්කානුවන් වාණිජ්‍යය සමඟ කටයුතු කර වාසි ලබා ගත්හ. මේ ආකාරයෙන් ඔවුන්ගේ පෝෂණය ලබාගත්තෝය . අබූතාලිබ්, අපේ නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ ගේ මාමා ද වාණිජ කටයුතුවල නිරත වූහ.අපේ ආදරණීය නබිතුමාට වයස අවුරුදු විසිපහක් පමණ වන විටද මක්කම ආර්ථික දුෂ්කරතා බෙහෙවින් උත්සන්න විය. මේ හේතුව නිසාද මක්කාවරු දමස්කස් වෙත යාමට විශාල වෙළඳ තවලමක් සූදානම් කළහ. ඒ දවස්වල අබූතාලිබ් අපේ නායකයා වන රසූලුල්ලාහ් වෙත පැමිණ, “අනේ මගේ ගෞරවනීය බෑණා! දිළිඳුකම එහි උච්චතම අවස්ථාවට ළඟා විය. මේ පහුගිය අවුරුදු හිඟයෙන් හා දුෂ්කරතාවලින් ගත කළ අපට කිසිවක් ඉතිරි නොකළේය. මෙන්න, කුරේෂ් තවලම් සූදානම් වී දමස්කස් බලා පිටත් වීමට සූදානම් වේ.කදීජා ආර්‍යාව මෙම තවලම් සමඟ භාණ්ඩ එවනු ඇත. ඇය සොයන්නේ මෙම කාර්‍යය ඉටු කරන පුද්ගලයා විශ්වාසවන්ත කෙනෙක් විය යුතු ය.නිසැකවම, ඇයට ඔබ වැනි විශ්වාසවන්ත, නිර්මල සහ පක්ෂපාතී පුද්ගලයෙකු අවශ්‍ය වේ. අපි ගිහින් ඇය සමඟ කතා කරමු. ඔබගේ නියෝජ්‍ය නිලධාරියා ලෙස යාමට කටයුතු කරනවා නම් හොඳයි. ඇය ඔබට අනිත් අයට වඩා කැමති වනු ඇති බවට සැකයක් නැත. ඇත්තටම මම කැමති නෑ ඔයා දමස්කස් යනවට. දමස්කසයේ යුදෙව්වන් ඔබට අනතුරක් කරයි කියා මම බිය වෙමි. කෙසේ වෙතත්, මට වෙනත් විසඳුමක් සොයාගත නොහැක. ” අපගේ නායකයා, නබිතුමා ඔහුට පැවසුවේ, "ඔබ කැමති පරිදි කරන්න" යනුවෙනි.
හස්‍රත් කදීජා යනු ඇගේ රූමත් බව, ධනය, බුද්ධිය, නිර්මලකම සහ යහපත් හැසිරීම් වලින් අරාබියේ ඉමහත් කීර්තියක් අත්කර ගත් කාන්තාවකි. මේ නිසාම ඇයව විවාහ කර ගැනීමට කැමති අය බොහෝ දෙනෙක් අවට සිටියෝය. කෙසේ වෙතත්, ඇය දුටු සිහිනයක් නිසා ඇය කිසිවෙකු ගැන උනන්දු වූයේ නැත. ඇගේ සිහිනයේ, සඳ අහසින් බැස, ඇගේ පපුවට ඇතුළු විය; එහි ආලෝකයේ කිරණ ඇගේ කිහිල්ලෙන් පිට වී මුළු විශ්වයම ආලෝකමත් කළේය. උදෑසන ඇය තම ඥාතියෙකු වූ වරකා ඉබ්න් නව්ෆල්ට තම සිහිනය පැවසුවාය. ඔහු පැවසුවේ, "අවසාන යුගයේ නබිතුමා ඉපදී ඇත. ඔහු ඔබව විවාහ කර ගන්නා අතර, ඔබගේ කාලය තුළ ඔහු වෙත ‘වහි’ 3 පැමිණෙනු ඇත. ඔහුගේ ආගමේ නූර් ලෝකය පුරවනු ඇත. ඔබ විශ්වාස කරන්නන්ගෙන් පළමුවැන්නා වනු ඇත. නබිතුමා කුරෙයිෂ් සහ බානි හාෂිම්ගෙන් කෙනෙක් වනු ඇත. හස්‍රත් කදීජා මෙම ප්‍රතිචාරයෙන් ප්‍රීති වී එම නබිතුමාගේ පැමිණීම බලා සිටීමට පටන් ගත්තේය.
හස්‍රත් කදීජා වාණිජ කටයුතුවල නිරත විය; ඇය ගිවිසුමකට පැමිණි අය සමඟ හවුල්කාරිත්වයක් ඇති කර ගත්තාය. අබූතාලිබ් අපගේ මව හස්‍රත් කදීජා ට තත්ත්වය කීවේය. මෙම අවස්ථාවේදී හස්‍රත් කදීජා තුමිය අපගේ නායකයා රසූලුල්ලාහ් තුමාණන්ට තමන් වහන්සේ දැකීමට සහ කථා කිරීමට ආරාධනා කළේය. අපේ ශාස්තෘන් වහන්සේ පැමිණ විට එතුමිය උන්වහන්සේට විශාල ගෞරවයක් දැක්වූවාය. ඇය අපේ නායකයා ගේ ලාලිත්‍යවත් ,උදාර හා මනරම් මුහුණත් අගය කළාය. ඇය අපගේ ශාස්තෘවරයා වන නබිතුමාට මෙසේ පැවසුවාය: “ඔබ අවංක, විශ්වාසවන්ත, විශ්වාසවන්ත, හොඳ ආචාර ධර්ම ඇති බව මම දනිමි. මම මේ රස්සාවට ගෙවපු මුදලට වඩා වැඩි මුදලක් මම ඔයාට දෙන්නම්...” ගෙවීම් පිළිබඳ කතාවෙන් පසු රසූලුල්ලාට රැකියාවට අවශ්‍ය ඇඳුම් ලබා දුන් හස්‍රත් කදීජා ඔහුව සාමකාමී හදවතකින් තම නිවසින් පිටව යන අයුරු දුටුවාය. මීට අමතරව, ඇය රසුලුල්ලාට පාරේ ඇඳීමට වටිනා ඇඳුම් මයිසරාට ලබා දුන්නාය.
උගත් කිතුනුවකු වූ ඇගේ පියාගේ මාමාගේ පුත් වරකා ඉබ්න් නව්ෆල්ගෙන් අපගේ මව හස්‍රත් කදීජා නබිත්වයේ සලකුණු ඉගෙන ගෙන ඇත. එනිසා අපගේ ආදරණීය නබිතුමාණන්ගේ මෙම පැමිණීමෙයේදී එතුමිය කෙරෙහි නබිත්වයේ ගුණාංග හඳුනා ගැනීමට ඇයට හැකි විය. ඒ නිසා ඇය තම දාස මයිසාරාට පැවසුවේ, “තවලම මක්කමෙන් පිටව යන කාලය පැමිණි විට, මක්කාවරුන් කටකතා පතුරවන්නේ නැති පිණිස ඔටුවාගේ තෝන් ලනුව මුහම්මද් (‘අලෙයිහිස්සලාම්) ට දෙන්න.
ඔබ නගරයෙන් එළියේ සිටින විටත්, නොපෙනී සිටින විටත්, මේ අනර්ඝ වස්ත්‍ර ඔහුට අඳින්න දෙන්න.”
එවිට ඇය සුල්තාන්වරුන්ට සුදුසු ආකාරයෙන් තම ලස්සන ඔටුවන් සුදානම් කර මයිසාරට මෙසේ කීවාය, “ඔටුවෙකු පිට නැගීමට ඔහුට ගෞරවාන්විතව උදව් කරන්න, තෝන් ලනුව අල්ලාගෙන ඔබ ඔහුගේ සේවකයා බව දැනගන්න!
ඔහුගේ අවසරයකින් තොරව කිසිවක් නොකරන්න, ඔබේ ජීවිතය අහිමි වුවද, සෑම අනතුරකින්ම ඔහුව ආරක්ෂා කරන්න! ඔබ යන ස්ථානවල කාලය නාස්ති නොකර ඉක්මනින් ආපසු එන්න, එවිට අපි හෂිමිස් ඉදිරියේ අපහසුතාවයට පත් නොවනු ඇත. ඔබ මා කී සියල්ල නිවැරදිව ඉටු කළහොත්, මම ඔබව නිදහස් කර ඔබට අවශ්‍ය තරම් තෑගි දෙන්නෙමි. ”
තවලම සකස් කරන ලදී; මක්කම වැසියන් තම ඥාතීන්ගෙන් සමුගැනීම සඳහා විශාල කණ්ඩායම් වශයෙන් එකතු විය. අපගේ ආදරණීය නබිතුමාගේ ඥාතීන්, ඔහුගේ මාමාවරුන් සහ හෂිමිගේ වැඩිහිටියන් ද පැමිණ සිටියහ. අපගේ නබි තුමාණන්ගේ නැන්දා අල්ලාහු තආලාගේ රසූල් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් සේවක ඇඳුමෙන් සැරසී ඔටුවාගේ තොන් ලනුව අල්ලාගෙන සිටිනු දුටු විට ඇගේ දණහිස් ගැස්සුණි. ඇය කෑගැසුවා, කඳුළු වැගිරෙව්වා. අඬන අතරේ ඇය කීවාය, “අබ්දුල්මුත්තලිබ්! සම්සාම් ළිඳ සොයාගත් උතුම් පුද්ගලයා! අබ්දුල්ලාහ්! ඔබේ සොහොනෙන් නැඟිට මේ ආශිර්වාද ලත් තැනත්තාගේ තත්වය බලන්න!” අබූ තාලිබ් ට ද එම හැඟීම් තිබුණි. අපගේ නබිතුමාණන් රසූලුල්ලාහ් කඳුළු හෙළුවේ උන්වහන්සේගේ ආශිර්වාද ලත් ඇස්වලින් මුතු කැට මෙන්‍ය. “මාව කවදාවත් අමතක කරන්න එපා. මම ගෙදරින් බොහෝ දුරින් ශෝකයෙන් හා වේදනාවෙන් සිටින බව මතක තබා ගන්න.” මේ වචන ඇසූ සියල්ලෝම හඬා වැටුණෝය. අහසේ දේවදූතයන් ඔවුන් සමඟ එකතු විය. ඔවුහු “අපගේ රබ්! මේ තමයි මුහම්මද් අලයිහිස් සලාම් තුමාව ඔබේ හබීබ් කර ගැනීමෙන් ඔබ ඉහළම තනතුර ලබා දුන්නේ. මෙම තත්වයේ හික්මත් කුමක්ද?” එවිට අල්ලාහු තආලා පැවසුවේ “ඔව්, ඔහු මගේ හබීබ්‍ය. නමුත් ආදරයේ රහස ඔබට දැනගත නොහැක. ආදරණීයයා සහ පෙම්වතා අතර ඇති රහස් ඔබට ග්‍රහණය කර ගත නොහැක. මේ තත්ත්වය කාටවත් දැනගන්න බැහැ”. මෙම සැඟවුණු කාරණයෙන් කිසිවකුට කිසිවක් තේරුම් ගත නොහැක.
“මම කවදාවත් ඒ පිළිම ගැන දිවුරන්නේ නැහැ! මම ඔවුන් අසලින් යන සෑම විටම මගේ මුහුණ වෙනත් දිශාවකට හරවන්නෙමි”.
හදීස් අෂ්-ෂරීෆ්
තවලම මක්කමෙන් ඉවතට ගොස් නොපෙනී ගිය පසු, හද්‍රත් කදීජාගේ අණ පරිදි, මයිසාරා අපගේ ආදරණීය නබිතුමාට වටිනා ඇඳුම් අන්දවා ගත්තේය. රෙදිපිළි කිහිපයකින් ආවරණය කර ඉතා අලංකාර ලෙස සරසා තිබූ ඔටුවා නැඟීමට ඔහු ඔහුට උදව් කළේය. ඔහු ඔටුවාගේ තොන් ලනුව ද ගත්තේය.
මේ ගමනේදී, තවලමේ සිටි අය දුටුවේ, ලෝකයට කරුණා කර එවන ලද අපගේ ආදරණීය නබිතුමාණන්ට සෙවන දෙන වලාකුළක් ඇති බවත්, ගමනාන්තය දක්වා උන් වහන්සේ කැටුව ගිය පක්ෂි වේශයෙන් සිටි සුර දූතයන් දෙදෙනෙක්ද සිටින බවත්‍ය.4 වෙහෙසට පත්ව සිටි ඔටුවන් රථය පිටුපස වැටුණු පසු දෙදෙනෙකුට පහර දී තම ආශිර්වාද ලත් දෑතින්, ඔටුවන් වේගයෙන් ගමන් කිරීමට පටන් ගත් අතර, එය දුටු අය සහ තවත් බොහෝ අය සිදුවීම් උන් වහන්සේට අසීමිත ලෙස ආදරය කළ අතර ඔහුගේ කීර්තිය විශිෂ්ට වීමට යන බව තේරුම් ගත්තේය.
ඔවුන් බස්‍රා වෙත පැමිණි විට, ඔවුන් ආරාමය අසල නැවතත් නතර විය.බොහෝ සළකුණු දැකීමෙන් පසු තේරුම් ගෙන මෙසේ පැවසූ , බහිරා පූජකයා, “ඔහු අවසාන නබිවරයා වනු ඇත”, මිය ගොස් ඇති අතර, ඔහු වෙනුවට නස්තූරා කියලා කෙනෙක් පත් කරන ලදී. නස්තූරා පූජකයා ආරාමය අසල පදිංචිව සිටි කුරේෂ් තවලම් නරඹමින් සිටි විට, යමෙකු මිය ගිය ගසක් යට වාඩි වූ පසු කොළ පැහැයට හැරෙනු දුටු විට, “ඒ ගස යට වාඩි වී සිටින පුද්ගලයා කවුද?” යි මයිසරගෙන් ඇසීය. මයිසරා පිළිතුරු දුන්නේ, "ඔහු කුරේෂ් ගෝත්‍රයේ හරාම් ජනයාගෙන්" ය. එවිට නස්තුරා පැවසුවේ, “මේ වන තුරු, නබිවරුන් හැර වෙන කිසිවෙක් ඒ ගස යට වාඩි වී නැත." ඔහු ඇසුවේය, "ඔහුට රතු පැහැයක් ඔහුගේ ඇස්වල තිබේද?මයිසර පිළිතුරු දුන්නේ, "ඔව්, ඔහු රතු පැහැය කිසි විටකටත් ඉවත් යන්නේ නැත."එවිට නස්තුරා පැවසුවේ, “ඊසා අලෛහිස් සලාම් වෙත ඉන්ජිල් එවූ අල්ලාහු තආලාගේ නාමයෙන්, ඔහු අවසාන නබිවරයා වනු ඇත. ඔහුට නබිත්වය ලබා දෙන තුරු මට ජීවත් විය හැකි නම් පමණි.
මුහම්මද් ඇලෙයිහිස් සලාම් කදීජා ආර්‍යාවගේ භාණ්ඩ බුස්‍රා වෙළඳපොලේ විකුණමින් සිටියදී, යුදෙව් ජාතිකයෙක් කේවල් කිරීමේදී ඔහුව විශ්වාස නොකළ අතර, "ලාත් සහ උස්සා නම් පිළිම මත දිවුරන්න, මම ඔබව විශ්වාස කරමි" යනුවෙන් පැවසීය. මුහම්මද් අලයිහිස් සලාම් පැවසුවේ, “මම කවදාවත් ඒ පිළිම ගැන දිවුරුම් දෙන්නේ නැහැ!මම ඔවුන් අසලින් යන සෑම විටම මගේ මුහුණ වෙනත් දිශාවකට හරවන්නෙමි.අනෙක් ලකුණු ද දුටු යුදෙව් ජාතිකයා, “වචනය ඔබේ ය.මෙය නබිවරයෙකු වීමට සුදුසු පුද්ගලයෙකු බව මම දිවුරා කියමි.“අපේ උගතුන් මේ පුද්ගලයාගේ ගති ලක්‍ෂණ පොත්පත්වලින් සොයාගෙන තිබෙනවා” යනුවෙන් පවසමින් ඔහු සිය ප්‍රසාදය පළ කළේය.
මයිසරා අපේ නායකයා රසූලුල්ලා ගැන ඔහු දකින සෑම දෙයක්ම ඔහුගේ මනසෙහි කැටයම් කරමින් සිටි අතර ඔහුගේ පැහැදීම වැඩි විය.මයිසාරගේ සිත සසරේ නායකයා කෙරෙහි ආදරයෙන් පිරී ගියේය.දැන් ඔහු ඉතා ආදරයෙන් ගෞරවයෙන් උන්වහන්සේට සේවය කරමින් තම කුඩාම ආශාවන් ඉතා සැලකිල්ලෙන් ඉටු කළේය.
භාණ්ඩ විකුණා ඇති අතර, අපගේ නායකයා, නබිතුමාගේ ආශිර්වාදය සමඟ වෙළඳාම වෙනදාට වඩා බොහෝ ලාභදායී විය. තවලම ආපසු පිටත් විය. ඔවුන් මර්‍රුසහ්‍රාන් නම් ස්ථානයට ළඟා වූ විට, මයිසරා අපගේ ආදරණීය නබිතුමාට මක්කම වෙත සුභාරංචිය ලබා දෙන ලෙස යෝජනා කළේය. අපේ නායකයා මෙය පිළිගෙන මක්කම බලා පිටත් විය.
නෆීසා බින්ත් මුනියා ආර්‍යාව පැවසුවේ, “තවලම පැමිණෙන වේලාව ළංවී ඇත. සෑම දිනකම, කදීජා ආර්‍යාව සහ ඇගේ සේවකයන් ඇගේ නිවස මුදුනේ තවලම් පැමිණෙන තෙක් බලා සිටියහ. එවන් දවසක මම ඇය සමග සිටියා. එක්වරම ඈතින් ඔටුවෙකු පිට නැඟී සිටි අයෙකි. කුරුල්ලන් ලෙස වෙස්වලාගත් දේවදූතයන් දෙදෙනෙක් සහ වලාකුළක් උන් වහන්සේට සෙවන දෙමින් සිටියහ. අපගේ නබිතුමාණන්ගේ භාග්‍යවත් නළලෙහි නූර් සඳ මෙන් බැබළෙමින් තිබුණි. පැමිණෙන්නේ කවුදැයි කදීජා ආර්‍යාව තේරුම් ගත් අතර ඇගේ හදවත සැහැල්ලු විය. නමුත් ඔහු කවුදැයි නොදන්නා සේ , “මේ උණුසුම් දවසේ එන පුද්ගලයා කවුද?” කියා ඇසුවාය. සේවකයෝ, “එන පුද්ගලයා මුහම්මද් (අලෛහිස් සලාම්) තුමා මෙන් පෙනේ” යැයි පැවසූ අතර, ඔවුන් දුටු දෙයින් ඔවුන් මවිතයට පත් විය. ටික වේලාවකින් අපගේ නායකයා වන රසූල් අල් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ අපේ මෑණියන් කදීජාගේ නිවසට පැමිණ තත්වය පැවසුවා. ඔහු ගෙනා ශුභාරංචිය ගැන ඔහු ඇයව බෙහෙවින් සතුටු කළේය.
ටික වේලාවකට පසු තවලම මක්කමට ඇතුළු විය. මයිසරා අපේ මෑණියන් හස්‍රත් කදීජාට විස්තරාත්මකව කිව්වා, අපේ නබිතුමා ගමනේදී සෙවන ලද ආකාරය, පූජක නස්තුරා පැවසූ දේ, දුර්වල ඔටුවන් වේගවත් වූ ආකාරය සහ ඔහු දුටු තවත් බොහෝ අසාමාන්‍ය දේවල්. අපේ ශාස්තෘන් වහන්සේට, නබිතුමාණන්ට පුළුවන් තරම් ප්‍රශංසා කළා. හස්‍රත් කදීජා දැනටමත් මේවා දැන සිටි නමුත්, ඔහුගේ වචන ඇගේ යකීන් (නොසැලෙන විශ්වාසය) වැඩි කළේය. මේ ගමනේදී ඔබ දුටු දේ කාටවත් කියන්න එපා” යැයි ඇය මයිසරට අවවාද කළාය.5
අපේ අම්මා කදීජා වරකා ඉබ්නු නව්ෆල් වෙත ගියේ තමා ඇසූ දේ ගැන ඔහුට දැනුම් දීමටය. මහත් ප්‍රශංසාවෙන් සිදු වූ දෙයට සවන් දුන් වරකා, “අහෝ කදීජා, ඔබ පැවසූ දෙය සත්‍ය නම්, මුහම්මද් අලයිහිස් සලාම් මෙම උම්මාවේ නබිවරයා වනු ඇත.”
අපගේ ශාස්තෘවරයාණන්, නබිතුමාට වයස අවුරුදු 12 දී, ඔහු තම මාමා වන අබූතාලිබ් සමඟ වෙළඳාම සඳහා බුස්‍රා වෙත ගියේය. ඔහුට වයස අවුරුදු 17 දී, ඔහු තම මාමා වන සුබයිර් සමඟ යේමනයට ගියේය. වයස අවුරුදු 20 දී ඔහු හස්‍රත් අබූබක්‍ර් සමඟ දමස්කස් වෙත ගොස්, ඔහුට වයස අවුරුදු 25 දී, හස්‍රත් කදීජාගේ භාණ්ඩ විකිණීම සඳහා නැවතත් දමස්කස් වෙත ගියේය.6 මේ අනුව, ඔහු හරියටම හතර වතාවක් ගමන් කර ඇත. ඔහු මේ හැර වෙනත් කිසිම තැනක ගමන් කළේ නැත.
අපගේ මව වන හස්‍රත් කදීජා තුමිය සමඟ එතුමාණන්ගේ විවාහය
“මේ සියලු භාණ්ඩ අයිති ඔබේ යහපත් ආත්මයටයි. මට ඔබව අවශ්‍යයි, මම ඔබට කෘතඥ වෙනවා.”
කදීජා තුල්-කුබ්‍රා (රළියල්ලාහු අන්හා)
අපගේ මව හස්‍රත් කදීජා, වරකා ඉබ්න් නවුෆල් විසින් ලබා දුන් සුභාරංචිය සමඟ, සහ අපගේ ආදරණීය නබිතුමාගේ සුන්දර චරිතය දුටු පසු, ඇය ඔහුව විවාහ කර ගැනීමටත්, ඔහුට සේවය කිරීමෙන් ගෞරවය ලැබීමටත් කැමති විය. නෆීසා බ්න්ත් මුනියියා ඇගේ හැඟීම් දැනගත් අතර මැදිහත්කරුගේ භූමිකාව භාර ගත්තාය. මෙම චේතනාවෙන් ඇය රසූල් අල්-අක්‍රම්ගේ උත්කෘෂ්ට පැමිණීම ඉදිරියට ගොස් මෙසේ ඇසුවාය, “අනේ මුහම්මද්! ඔබ විවාහ වීමට බාධා කරන්නේ කුමක්ද? ” අපේ නබිතුමා පිළිතුරු දුන්නේ, "මට විවාහ වීමට තරම් මුදල් නැත." නෆීසා ආර්‍යාව, “අනේ මුහම්මද්! ඔබ නිර්මල හා ගෞරවනීය, පොහොසත් හා ලස්සන කාන්තාවක් සමඟ විවාහ වීමට කැමති නම්, මෙය සිදු කිරීමට උදව් කිරීමට මම සූදානම්. අපේ ආදරණීය නබිතුමා ඇහුවා "ඇය කවුද?" "ඇය කදීජා බින්ත් කුවයිලිද් යැයි ඇය පිළිතුරු දුන්නාය. අපගේ ශාස්තෘවරයාණෝ “කවුද මැදිහත්කරු වන්නේ?” කියා ඇසූ විට ඇය, "මම කරන්නම්" යැයි පවසා, ඔහු අසලින් පිටත් වූ ඇය, හස්‍රත් කදීජා වෙත ගොස් ඇයට සුභාරංචිය පැවසුවාය.
හස්‍රත් කදීජා තම ඥාතීන් වන අම්‍ර් ඉබ්නු අසද් සහ වරකා ඉබ්න් නවුෆල් අමතා තත්ත්වය පැහැදිලි කළාය. ඇය අපගේ නායකයා රසූලුල්ලාට ද පණිවිඩයක් යවා නිශ්චිත වේලාවක පැමිණෙන ලෙස ආරාධනා කළාය. අබූතාලිබ් සහ ඔහුගේ සොහොයුරන් සූදානම් වූ අතර අපගේ ශාස්තෘවරයාණෝ නබිතුමා සමඟ ගියහ.
අපේ මෑණියන් හස්‍රත් කදීජා තම නිවස විසිතුරු භාණ්ඩ වලින් සරසා ඇත. මෙම දිනයට කෘතගුණ දැක්වීමක් ලෙස ඇය සිය ආභරණ සියල්ල තම සේවකයන්ට තෑගි කළාය.ඉන්පසු ඇය ඔවුන්ව නිදහස් කළාය.අපගේ නායකයා රසූලුල්ලාහ් අපගේ මෑණියන් හස්‍රත් කදීජාගේ නිවසට ඔහුගේ මාමාවරුන් සමඟ ගෞරව කළේය.අබූතාලිබ් පැවසුවේ, “අපගේ මැවුම්කරුට ප්‍රශංසාව සහ ස්තුතිය, ඔහු අපව ඉබ්‍රාහිම් අලෙයිහිස් සලාම්ගේ පුත්‍රයන්ගෙන් සහ ඉස්මායිල් අලයිහිස් සලාම්ගේ පරම්පරාවෙන් සෑදුවේය.ඔහු අපව බයිතුල්ලාවේ භාරකරුවන් බවට පත් කළේය.ඔහු අපට හරාම් අෂ්-ෂරීෆ්, මිනිසුන්ගේ කිබ්ලාව සහ ලෝකය වටා ගමන් කරන ශුද්ධ මන්දිරයෙන් ආශීර්වාද කර ඇත, ඔහු සියලු නපුරෙන් ආරක්ෂා කරයි.මගේ සහෝදරයා වන අබ්දුල්ලාහ්ගේ පුත් මුහම්මද් යනු කුරේෂිවරුන්ගෙන් කවරෙකු හා සසඳා බැලුවත් ඔහු උසස් ය.ඔහුට විශාල දේපලක් නැත, නමුත් දේපල සැබෑ වටිනාකම නොවේ.මක්නිසා ද යත් දේපල සෙවණැල්ලක් වගේ.එය අතින් අතට ගමන් කර එලෙසම පවතී. මාගේ බෑණන්ගේ තේජස ද උසස් බව ද ඔබ සැවොම දන්නා සේක.දැන් ඔහුට කදීජා බින්ත් හුවයිලිද් සමඟ විවාහ වීමට අවශ්‍යයි.ඔබට මගේ දේපළෙන් කොපමණ මහර්7 ලබා ගැනීමට අවශ්‍යද?මුහම්මද්ගේ තරාතිරම උසස් විය යුතු බව මම දිවුරා කියමි.වරකා ඉබ්න් නව්ෆල් ඔහුගේ ප්‍රකාශ සනාථ කළේය.හස්‍රත් කදීජා ගේ පියාගේ මාමා වන අම්‍ර් ඉබ්න් අසාද් පැවසුවේ, "මම කදීජා බින්ත් හුවයිලිද්ව මුහම්මද් (අලයි හිස්සලාම්) ට විවාහ කර දුන් බවට සාක්ෂි දෙමි."මේ සමඟ නිකාහ් (විවාහය) ගිවිසුම අවසන් විය.ආඛ්‍යානයකට අනුව මහර් යනු මිත්කාල් රත්‍තරන් 400ක් වූ අතර තවත් ආඛ්‍යානයක එය ඩිර්හම් 500ක් වූ අතර තවත් ආඛ්‍යානයක ඔටුවන් 20ක් විය.8 [එක් මිත්කාල් ග්‍රෑම් හතරක් සහ සෙන්ටිග්‍රෑම් අසූවක්.]
අබූ තාලිබ් මංගල භෝජන සංග්‍රහය සඳහා ඔටුවෙකු මරා පෙර නොවූ විරූ මංගල්‍යයක් තැබීය. විවාහය සිදු විය.අපගේ මව හදරත් කදීජා තම සියලු ධනය අපගේ නායකයාට පරිත්‍යාග කර, “මේ සියලු භාණ්ඩ ඔබේ යහපත් ආත්මයට අයත් වේ.මට ඔබව අවශ්‍යයි, මම ඔබට කෘතඥ වෙනවා.”
අපගේ මව හස්‍රත් කදීජා ඔවුන්ගේ විවාහ ජීවිතය පුරාවට අපගේ නබි මුහම්මද් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ට සැමවිටම සේවය කර උපකාර කළාය. අපේ නායකයාගේ මේ විවාහය අවුරුදු විසිපහක් අපේ මෑණියන් කදීජා මිය යන තුරුම පැවතුණා.මෙම විවාහයෙන් වසර පහළොවක් බිඅ’සා වීමට පෙර (ඔහුගේ නබිත්වය ඔහුට දන්වන විට) සහ එහි වසර දහය බිඅ’සාට පසුව විය.අපගේ නබි මුහම්මද් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් හස්‍රත් කදීජා ජීවතුන් අතර සිටියදී වෙනත් කිසිවෙකු විවාහ කර ගත්තේ නැත.ඔහුට දරුවන් හය දෙනෙක්, පිරිමි ළමයින් දෙදෙනෙක් සහ ගැහැණු ළමයින් හතර දෙනෙක් සිටියහ.ඔවුන්ගේ නම් කාසිමි,සයිනබ්, රැකයියා, උම්මඅ කුල්තුම්,ෆාතිමා සහ අබ්දුල්ලාහ් (තයිඉබි හෝ තාහිර් විය.ඔහුට හස්‍රත් මරියාගෙන් ඉබ්‍රාහිම් නම් පුතෙකු ද සිටි අතර, ඔහු ඔහුගේ නබිත්වයේ සිටියදී විවාහ විය ඔහුගේ අනෙකුත් භාර්‍යාවන් සමඟ ඔහුට දරුවන් සිටියේ නැත.සයිනාබ් ඔහුගේ දියණියන්ගෙන් වැඩිමලා විය.ඔහුගේ බාල දියණිය වන ෆාතිමා ඇගේ පියාගේ වඩාත්ම ආදරණීය විය. ඇය උපත ලැබුවේ හිජ්‍රාට වසර දහතුනකට පෙරය. ඔහුගේ පුතුන් තරුණ වියේදී මිය ගිය අතර, හස්‍රත් ෆාතිමා හැර ඔහුගේ අනෙකුත් සියලුම දියණියන් ඔහුට පෙර මිය ගියහ. අපේ ශාස්තෘවරයාණෝ නබිතුමාණන්ට මාස හයකට පසු අපගේ මෑණියන් ෆාතිමා මිය ගියාය. අපගේ ආදරණීය නබි මුහම්මද් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ පෙළපත හස්‍රත් ෆාතිමාගේ දරුවන් සමඟ දිගටම පැවතුනි.9
අපගේ නායකයා වන රසූල් අල්-අක්‍රම් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි ව සල්ලම්) අපගේ මෑණියන් කදීජා සමඟ විවාහ වූ පසු ඔහුගේ වෙළඳාම දිගටම කරගෙන ගියේය. ඔවුන්ගේ ඉපැයීම් සමඟ අමුත්තන්ට නවාතැන් ලබා දීම, අනාථයන් සහ දුප්පතුන්ට උපකාර කිරීම.
සයිද් ඉබ්නු හාරිතා
ඔහු කුඩා අවධියේදී, සයිඩ් ඉබ්නු හාරිසා ඔහුගේ මව සුඅ’දා සමඟ ඔහුගේ ඥාතීන් බැලීමට ගොස් ඇත. ඔවුන් එහි සිටියදී තවත් ගෝත්‍රිකයෙක් ඔවුන්ව වැටලූහ. ඔවුන් සෙයිඩ් අල්ලා ගත්හ. ඔවුන් ඔහුව වහලෙකු ලෙස විකිණීම සඳහා මක්කාවේ සූක් අල්-උක්කාස් පොළට ගෙනාවා. හස්‍රත් කදිජා ගේ බෑණනුවන් වූ හකීම් ඉබ්නු හිසාම්, සයිඩ් ව ඩිර්හම් 400 කට මිලදී ගත්තේය. හකිම් ඉබ්න් හිසාම් ඔහුව ඔහුගේ පියාගේ නැන්දා වූ හස්‍රත් කදීජාට තෑගි කළේය. තවද ඇය ඔහුව අපගේ ශාස්තෘන්වහන්සේ වන නබිතුමාට තෑගි කළාය. අපගේ ශාස්තෘන් වහන්ස, නබිතුමාණෝ ඔහුව වහා නිදහස් කළ නමුත් ඔහුව තම පැත්තේ තබා ගත්හ. විමුක්තිය ලැබූ සයිද් ඉබ්න් හරිසාට යන්නට තැනක් නොතිබූ නිසාත්, රසූලුල්ලාහ්ට වඩා හොඳ ඔහුව රැකබලා ගැනීමට කිසිවෙකු නොසිටි නිසාත් ය. එබැවින් ඔහු රසූලුල්ලාහ් සමඟ සතුටින් නැවතී සිටියේය.
යුක්තිය, දයාව, දයානුකම්පාව වැනි දෘශ්‍යමාන හෝ නොපෙනෙන, දන්නා හෝ නොදන්නා සෑම ආකාරයකම යහපත් ආචාර ධර්ම සම්පූර්ණ කිරීමට මවනු ලැබූ අපගේ ශාස්තෘවරයාණන්, නබිතුමාණන් විසින් කරුණාවෙන් සැලකූ සෙයිද් ඉබ්නු හාරිසා, ඔහුගේ නබිත්වය ඔහුට දැනුම් දීමට පෙර සිටම , මානුෂීය වීම, ප්‍රතිභාව, කරුණාව, පොරොන්දුව පිළිපැදීම, පරිත්‍යාගශීලී බව, ත්‍යාගශීලී බව, විශ්වාසවන්තකම, පීඩිතයන් සහ දුප්පතුන් ආරක්ෂා කිරීම, දරුවන්ට ආදරය හා සැලකිල්ල දැක්වීම, අවංකකම, සත්‍යවාදී බව, ආචාරශීලී බව, නිහතමානී බව,මැදහත් පැවතුම් ඇති, මිනිසුන් සමඟ මෘදු ලෙස හැසිරීම, නිර්භීතකම සහ ධෛර්‍යය, ලෝකයට පැමිණි සහ පැමිණෙන සියලු සත්වයන් අතරින් උසස්ම සහ සියලු දෙනාගේ විශ්වාසය දිනා ගනිමින් "අල්-අමින්" ලෙස හඳුන්වනු අපේ ශාස්තෘන් වහන්සේට, නබිතුමාට තම පියාට සහ මවට වඩා ආදරය කළ අතර හැර යාමට අකමැති විය.
තම පුතාව රැගෙන ගියේ කොහේටද සහ ඔහුට සිදු වූයේ කුමක්ද යන්න ඔහුගේ මව සහ පියා දැන සිටියේ නැත. ඔහුගේ පියා හරිසා තම පුතා ගැන ආශාවෙන් දැවෙන අතර ඔහු සොයමින් එහා මෙහා ගියේය. ඔහු යේමනයේ සිට විවිධ රටවලට යන තම ඥාතීන්ට සහ හිතවතුන්ට තම පුත් සෙයිද්ගෙන් ප්‍රවෘත්ති ගෙන එන ලෙස ඉල්ලා සිටියේය. ඔහු කවි කියමින් කඳුළු සලමින් සිටියේය.
මම මගේ සෙයිද් වෙනුවෙන් ඇඬුවෙමි; මම දන්නේ නැහැ ඔහු මොනවද කළේ,
ඔහු ජීවතුන් අතරද නැතහොත් ඔහු මරණයට පත් වූවාද?
නිෂ්ඵල ලෙස ඔහුගෙන් ඉල්ලන්න එපා, මගේ හදවත!
ඔහුගේ සොහොන ක්ෂේත්‍රයක හෝ මුහුදේද දැයි ඔබට දැනගත නොහැක.
ඔහුගේ පුතාට ඇති ආශාව ගැන තවත් කවියක්:
මගේ සෙයිද්, මගේ පුතා! ගිය අය ආපහු එයි කියලා දැනගත්තොත්!
ඔබ හැර වෙන කිසිවකුගේ නැවත පැමිණීම මට අවශ්‍ය නැත.
සුළඟ හමන විට මට ඔහුව සිහිපත් වේ, මම දරුවෙකු දකින විට,
සෑම උදෑසනකම හිරු පායන විට මට ඔබව මතක් කරයි.
මම මගේ සොඳුරිය වෙනුවෙන් හඬනවා; මම දහස් වාරයක් අඬනවා,
මම විනාශ වී ගියත්, මගේ අශ්වයා පිට ඔහුව සොයමි.
මගේ අශ්වයා සහ මම විවේකයක් හෝ තෙහෙට්ටුවක් නොදනිමු,
මගේ පුතා සොයා ගැනීමට හැකි වුවද.
කෙසේ වෙතත්, බලාපොරොත්තුව පුද්ගලයෙකු රවටා ඇත; එය අවසානයේ දිරාපත් වේ
මගේ පුතුන්! කයිස්, අම්‍ර්, යසීඩි, ජබල්! මගේ සෙයිද් ඔබට භාරයි.
“මම ඔබට වඩා කාටවත් කැමති නැහැ. ඔයා මට තාත්තා කෙනෙක් වගේම මාමා කෙනෙක්. මම ඔබ සමග ඉන්න ඕනේ."
සෙයිඩ් ඉබ්නු හාරිසා (රළියල්ලාහු අන්හු)
අවසානයේදී, ඉස්ලාමය පැමිණීමට පෙර, කාබාව නැරඹීමට පැමිණි බනී කල්බ් ගෝත්‍රයේ සමහර අය හදත් සෙයිද් දැක හඳුනා ගත්හ.හස්‍රත් සෙයිද් ඔවුන්ට පැවසුවේ, "මගේ පවුලේ අය මා වෙනුවෙන් හඬනඟන බව මම දනිමි, මෙම දෙපද කවිය ඔවුන් වෙත ගෙන යන බව මම දනිමි" සහ මෙම කවිය කියවා ඇත:
මගේ හදවත ගිනිගෙන ඇත; මම ගෙදරින් ඈත් වෙලා,
මම මගේ දෙමාපියන්ගෙන් දුරස් වුවද, මම කඅ’බා ගේ අසල්වැසියෙක්මි.
ඔබේ වේදනාව ඔබේ හදවතට ගිනි තැබීමට ඉඩ නොදෙන්න,
ඔබේ හැඬීම අහසට යාමට ඉඩ නොදෙන්න.
මම එවැනි නිවසක සිටින නිසා මව්ලාට ප්‍රශංසා වේවා.
මා දක්වන ගෞරවය සහ කරුණාව ගැන මම කෘතඥ වෙනවා.
මේ ආරංචිය ඇහුවට පස්සේ හරිතා ගොඩක් සතුටු වුණා. වහාම ඔහු විශාල මුදලක් රැගෙන තම සොහොයුරා වන කඅබ් සමඟ මක්කමට පැමිණියේය. ඔවුන් පැමිණි විට, ඔහු අපගේ නබිතුමාගේ නිවස කොහිදැයි දැනගෙන උන් වහන්සේ ඉදිරියෙහි පෙනී සිටියේය. ඔහු පැවසුවේ, “අහෝ කුරේෂ් ගෝත්‍රයේ නායකයාණෙනි, අබ්දුල්මුත්තලිබ්ගේ මුනුපුරාණෙනි, බනී හාෂිම්ගේ පුත්‍රයාණෙනි! ඔබ හරාම් අෂ්-ෂරීෆ්ගේ අසල්වැසියා ය. ඔබ ඔබේ අමුත්තන්ට සලකනවා, ඔබ ඔබේ වහලුන් නිදහස් කර, වහල්භාවයෙන් ඔවුන්ව ආරක්ෂා කරනවා. ඔබේ වහලෙකු වන මගේ පුතා බේරා ගැනීමට ඔබට අවශ්‍ය තරම් මුදලක් අපි ඔබට දෙමු. කරුණාකර අපගේ කැමැත්ත ප්‍රතික්ෂේප නොකරන්න!”අපගේ ශාස්තෘන් වහන්සේ, නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ පැවසූහ, “අපි සයිද් අමතා තත්වය ඔහුට දන්වමු. අපි ඔහුට තීරණය කිරීමට ඉඩ දෙමු. එයාට ඔයාව එක්ක යන්න ඕන නම් මට සල්ලි දෙන්නෙ නැතුව එයාව අරන් යන්න. නමුත්, ඔහු මාව තෝරාගෙන මා සමඟ සිටීමට කැමති නම්, මම අල්ලාහ්ට දිවුරමි, මා තෝරාගත් තැනැත්තා මම කිසිවෙකුට අත් නෙහරිමි; ඔහු මා සමඟ සිටිනු ඇත."
අපගේ ශාස්තෘවරයාණෝ නබිතුමාගේ මෙම පිළිතුරෙන් හාරිසා සහ ඔහුගේ සොහොයුරා බෙහෙවින් සතුටු වූ අතර, “ඔබ අපට ඉතා සාධාරණව සහ හෘද සාක්ෂියට එකඟව සැලකුවා!”එවිට අපගේ ශාස්තෘවරයාණෝ, නබිතුමාණෝ, තමන් වහන්සේ ඉදිරියෙහි පෙනී සිටින ලෙස සයිඩ් කැඳවා, "ඔබ මේ අයව හඳුනනවාද?" ඔහු පිළිතුරු දෙමින්, "ඔව්, ඔවුන්ගෙන් එක් කෙනෙක් මගේ පියා ය, අනෙක් තැනැත්තා මගේ මාමා ය." එය මත අපගේ නබිතුමා, “අනේ සෙයිද්! ඔබ මා කවුදැයි දැගෙන ඇත; ඔබ මගේ කරුණාව සහ දයාව සහ ඔබ කෙරෙහි මගේ හැසිරීම් ඔබ දැක ඇත. මේ අය ආවෙ ඔයාව ගන්න. ඉතින්, එක්කෝ මාව තෝරගන්න, මාත් එක්ක ඉන්න, නැත්නම් එයාලව තෝරගෙන යන්න."
ඔහුගේ පියා සහ මාමා අපේක්ෂා කළේ ඔහු ඔවුන්ට වඩාත් කැමති වනු ඇති බවත්, ඔවුන් සයිද්ව නිවසට ගෙන එනු ඇති බවත්‍ය. සෙයිද් පැවසුවේ, "මම ඔබට වඩා කිසිවෙකුට කැමති නැත. ඔයා මට තාත්තා කෙනෙක් වගේම මාමා කෙනෙක්. මට ඔබ සමග ඉන්න ඕනේ."
ඔහුගේ පියා සහ මාමා කම්පනයට පත් විය. ඔහුගේ පියා කෝපයට පත් වී සෙයිද්ට පැවසුවේ “ලැජ්ජයි! ඔබ නිදහසට වඩා වහල්කමට කැමතියි, ඔබේ මවට, පියාට සහ මාමාට, ”සෙයිද් තම පියාට පිළිතුරු දුන්නේ, “තාත්තේ, මම මේ පුද්ගලයාගෙන් මෙතරම් දයානුකම්පාවක් සහ යහපත් සැලකිල්ලක් දුටුවෙමි, ඔහුට වඩා කිසිවෙකුට මට කැමති විය නොහැක.
අපේ ශාස්තෘන් වහන්ස, නබිතුමා සයිද්ට බෙහෝ ආදරය කළේය. උන් වහන්සේ කෙරෙහි ඔහුගේ පක්ෂපාතිත්වය සහ සෙනෙහස දැකීමෙන් පසු, ඔහු ඔහුව කඅ’බා අල්-මුඅස්සමා හි හිජ්‍ර් වෙත ගෙන ගොස් මිනිසුන්ට පැවසුවේ, “මේකට සාක්ෂි දරන්න! සෙයිද් මගේ පුතා. මම ඔහුගේ උරුමක්කාරයා වෙමි; ඔහු මගේ උරුමක්කාරයා ය. සෙයිද් ගේ පියා සහ මාමා එය දුටු විට ඔවුන්ගේ කෝපය නැතිව ගියේය. ඔවුන් සතුටින් තම මව්බිමට ආපසු ගියහ. ඉන් පසුව, අස්හාබ් අල්-කිරාම් සෙයිද්ව “සෙයිද් ඉබ්න් මුහම්මද් (මුහම්මද්ගේ පුත්) ලෙස හැඳින්වීය. පසුකාලීනව, අල්ලාහු තආලා විසින් දරුකමට හදා ගැනීම ඉවත් කරන ලද පරිදි, 5 වන ආයාතයේ සූරා අල්-අහ්සාබ් හි සඳහන් පරිදි, “ඔබේ දරුවන්ට අල්ලාහ් ඉදිරියෙහි වඩා සාධාරණ වන ඔවුන්ගේ පියවරුන්ගේ නාමයෙන් අමතන්න” සහ 40 වැනි , “මුහම්මද් (අලෛහිස් සලාම්) ඔබගෙන් කිසිවෙකුගේ පියා නොවේ (සෙයිද් වගේ).” සෙයිඩි ඔහුගේ පියාගේ නමින් හැඳින්වීමට පටන් ගත්තේය, එනම් "හාරිසා ගේ පුත් සෙයිද්" (සෙයිඩි ඉබ්නු හාරිසා)10.
කඃබාවේ බේරුම්කරණය
අපගේ ශාස්තෘවරයාණන් රසූලුල්ලාහ්ට වයස අවුරුදු තිස්පහක් පමණ වන විට, ඔහු කඅ’බාව පිළිබඳ කාරණයක් බේරුම් කළේය. ඒ වන විට වර්ෂාව සහ ගංවතුර නිසා කඅ’බාවේ බිත්ති කඩා වැටී තිබුණි. ඊට අමතරව, ගින්නකින් කඅ’බා වලට හානි සිදුවී ඇත.11 ගොඩනැඟිල්ල නැවත ගොඩනැංවීමට අවශ්‍ය විය. මෙයින් පසු, කුරේෂ් ගෝත්‍රිකයන් විසින් හස්‍රත් ඉබ්‍රාහිම් විසින් ඉදිකරන ලද කඅ’බාව කඩා දමා නැවත ගොඩනැඟීමට පටන් ගත්හ. එක එක ගෝත්‍රවලට කොටසක් දීලා බිත්ති හැදුවා ය. මෙම රැකියාව විශාල ගෞරවයක් බව දැනගත් ගෝත්‍රිකයන්ට හජර් අල්-අස්වද් ගල තැබීමේ කාරණයට එකඟ විය නොහැක. සෑම ගෝත්‍රයකටම මෙම ගෞරවය ලබා ගැනීමට අවශ්‍ය වූ බැවින්, ඔවුන් අතර විශාල මතභේදයක් ඇති විය. අබ්දුද් දර්ගේ පුත්‍රයෝ දිවුරුම් දුන්හ: “අප හැර වෙන කිසිවකු මේ කාර්‍යය කරන්නේ නම්, අපි ලේ වගුරුවන්නෙමු.” දින හතරක් පහක් පැවති මේ මතභේදය ලේ වැගිරීමක් දක්වාම පැමිණ ඇත.
සඳුදා දිනක, අබ්දුල්මුත්තලිබ්ගේ මාමා සහ ගෞරවනීය වැඩිමහල්ලෙකු වූ හුසයිෆා ඉබ්න් මුගීරා, “අනේ කුරේෂ් ප්‍රජාව! ඔබේ ආරවුල ගැන විනිශ්චයක් කිරීමට, මෙම දොරටුවෙන් ඇතුළු වන පළමු පුද්ගලයා බේරුම්කරු බවට පත් කරන්න, ”සහ කඅ’බා වෙත විවෘත වූ බනී ෂයිබා ගේට්ටුව පෙන්වීය. ඔවුන් මෙම යෝජනාව පිළිගෙන බනී ෂයිබා ගේට්ටුව දෙස බලා, වඩාත්ම තීරණාත්මක මොහොතේ මුලින්ම ඇතුළු වී ගැටලුව විසඳන පුද්ගලයා එනතුරු බලා සිටීමට පටන් ගත්හ. අවසාන වශයෙන්, ඔවුන් මුහම්මද් අලයිහිස්-සලාම් පැමිණෙනු දුටු අතර, ඔහුගේ අවංකභාවය සහ උසස් සදාචාරය ඔවුන් බෙහෙවින් අගය කළ අතර, ඔවුන් අල්-අමින් ලෙස හැඳින්වූ, එනම් සැමවිටම විශ්වාසවන්ත ය. ඔවුන් පැවසුවේ, “මෙන්න අල්-අමින්. අපි ඔහුගේ තීන්දුවට එකඟ වෙමු."
අපගේ ආදරණීය නබි මුහම්මද් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ට තත්වය පැහැදිලි කළ විට, ඔහු තම කබාය ගලවා බිම තැබුවේය. ඔහු හජාර් අල්-අස්වඩ් තම ආශීර්වාද ලත් කබාය මත තබා, “එක් එක් ගෝත්‍රයෙන් එක් අයෙකුට කොනක් අල්ලා ගැනීමට ඉඩ දෙන්න” යැයි පැවසීය. ගල එහි ස්ථානයට ඔසවන්නට ඔහු ඔවුන්ට සැලැස්වීය. ඉන්පසුව, ඔහු තම ආශීර්වාද ලත් දෑතින් ගල ගෙන එහි ස්ථානයේ තැබුවේය. මේ අනුව, එළඹෙන සටන වළක්වා ඇති බව දැක, ගෝත්‍රිකයෝ මෙම හැසිරීම ගැන සතුටු වූහ. ඉන්පසුව, ඔවුන් දිගටම ගොඩනඟා, ඔවුන් නතර කළ තැනින් බිත්ති නිම කළහ.12
මුහම්මද් අලයිහිස් සලාම් හජර් අල් අස්වද්ව ඔහුගේ ආශීර්වාද ලත් හිර්කා මත තබා, “එක් එක් ගෝත්‍රයකින් එක් අයෙකුට කොනක් අල්ලා ගැනීමට ඉඩ දෙන්න.”
අපගේ ආදරණීය නබි මුහම්මද්-අල්-අමින් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්