Паёмбари маҳбуби ман

ҒАЗВАИ БАНИ НАЗИР

Амр ибни Умайя разияллоҳу анҳ дар Маъуна асир буд, ки аз банд раҳо ёфт ва ҳангоми бозгашт ба Мадина дар роҳ ба ду мушрик аз Бани Омир дучор омада, он ду кофирро кушт. Ин ду ба амони Расулуллоҳ даромада буданд, вале Амр аз ин хабар надошт. Ба Мадина омад ва воқеаро ба Расулуллоҳ арз кард. Сарвари мо, Паёмбар, фармуд, ки Амр хато кардааст, ва амр фармуд, ки хунбаҳои онҳоро ба ворисонашон диҳад.

Байни қабилаҳои Бани Омир ва Бани Назир дӯстӣ буд. Бани Назир ҳаққи ҳамсоягиро ҳам риоя мекарданд. Аз ин рӯ, дар масъалаи ин хунбаҳо ба миёнаравии қабилаи Бани Назир ниёз пайдо шуд.

Баъд аз ғазваи Уҳуд, дар моҳи рабеъулаввали соли чоруми ҳиҷрат, Расулуллоҳ аз саҳобаи киром ҳазрати Абӯбакр, Умар, Алӣ, Зубайр, Талҳа, Саъд ибни Муоз ва Усайд ибни Ҳузайрро (разияллоҳу анҳум) ҳамроҳ гирифта, назди Бани Назир рафт ва вазъиятро баён фармуд. Онҳо гуфтанд, ки барои ёрӣ дар хунбаҳои он ду кофир тайёранд, ва илова карданд: «Каме интизор шавед, то таоме омода кунем.» Расул алайҳиссалом он вақт пушташро ба девори хонае, ки назди он истода буданд, такя дода буд ва асҳоб ҳам ҷамъ омада, гирдаш нишаста буданд. Дар ҳамин ҳол Ҳуяй ибни Ахтаб гуфт: «Эй яҳудиён! Ҳаргиз чунин фурсате ба даст намеояд, ки Муҳаммадро ин тавр танҳо ёбед. Яке аз шумо ба боми ин хона барояд ва аз он ҷо санге ба сараш занад, то аз ӯ халос шавем.» Амр ибни Ҷаҳҳош гуфт: «Ин корро ман мекунам.» Саллом ибни Мишкам ҳар қадар онҳоро аз ин кор манъ кард, фоида надод. Вай гуфт: «Аз ин кор даст кашед. Ӯро аз ин хабардор мекунанд. Ин кор сабаби шикастани аҳди мо мегардад. Аз ин чизҳои бисёр бад рӯй дода метавонад.» Яҳудиёни Бани Назир ба ӯ гӯш надоданд. Ҳамон лаҳза Ҷабраил алайҳиссалом омада, ин ҳолро ба Расулуллоҳ хабар дод. Сарвари мо, Паёмбар, ба асҳоб чизе нафармуда, мисли касе, ки барои коре меравад, аз он маҷлис бархост ва ба Мадина рафт. Бад-ин тариқ суиқасд бенатиҷа монд.

Он гоҳ Сарвари оламиён Муҳаммад ибни Масламаро назди ин қабилаи яҳудӣ, ки аҳдро шикаста буд, фиристод ва фармуд: «Назди яҳудиёни Бани Назир бирав ва ба онҳо бигӯ: „Расулуллоҳ маро назди шумо фиристодааст, то ин амрашро расонам: Аз диёри ман берун шуда, биравед! Дар ин ҷо бо ман якҷо зиндагӣ накунед! Шумо бар зидди ман нақшаи суиқасд кашидед. Ба шумо даҳ рӯз муҳлат медиҳам. Пас аз ин муддат ҳар кӣ аз шумо дар ин ҷойҳо дида шавад, гарданаш зада мешавад.“»

Чун ҳазрати Муҳаммад ибни Маслама ин амрро расонд, онҳо аз тарс ба тайёрии сафар даст заданд. Аммо сардори мунофиқон Абдуллоҳ ибни Убай ба онҳо паём фиристод: «Зинҳор аз қалъаатон берун наоед. Молу диёратонро партофта, наравед. Бо ду ҳазор нафар аз мардонам ба ёрии шумо меоем.»

Султони коинот, Сарвари мо, инро шунида, бо асҳоби киромаш ба сӯи қалъаи Бани Назир, ки аз Масҷиди Набавӣ чор километр дур буд, равона шуд. Дар Мадина ҳазрати Ибни Умму Мактумро ҷонишин гузошта буданд. Байрақро ҳазрати Алӣ мебурд. Қалъаро иҳота карданд ва муҳосира оғоз ёфт. Яҳудиёне, ки пештар асҳоби киромро ба мубориза мехонданд, ҷуръат накарданд аз қалъа берун оянд. Ёрии мунофиқон ҳам нарасид.

Асҳоби киром қалъаро чунон зери назорат гирифтанд, ки мурғ ҳам аз он пар зада наметавонист. Дар охири муҳосира, ки беш аз бист рӯз давом кард, яҳудиён байрақи таслим бардоштанд. Ҳамаи силоҳҳо ва тиллову нуқраи худро ба мусалмонон вогузоштанд; як қисмашонро ба Шом ва як қисмашонро ба Хайбар бадарға карданд. Ҳамин тавр, дар минтақаи Мадина аз яҳудиён танҳо Бани Қурайза монданд.1

«Яҳудиён куштани маро нақша кашиданд! Вақте ки Ҷабраил инро ба ман хабар дод, бархостам!» Ҳадиси шариф

Ҳодисаҳои муҳими соли чоруми ҳиҷрӣ

Дар ин сол ояти каримае нозил шуд, ки шароб нӯшиданро ҳаром кард.2 Ҳазрати Зайнаб бинти Хузайма, яке аз ҳамсарони мубораки Расули акрам саллаллоҳу алайҳи ва саллам, Сарвари мо, ҳашт моҳ пас аз моҳи рабеъуссонӣ, ки бо никоҳи Расулуллоҳ мушарраф шуда буд, дар синни сӣсолагӣ вафот кард.3 Боз дар ҳамин сол ҳазрати Ҳусайн, фарзанди дуюми ҳазрати Алӣ ва ҳазрати Фотима, ба дунё омад.4 Шавҳари ҳазрати Умму Салама, ки дар ғазваи Уҳуд захмӣ шуда, баъдтар вафот карда буд, чанд фарзанд боқӣ гузошта буд. Модари мо Умму Салама дар синни пирӣ ба ҳоли душвор монда буд. Паёмбари маҳбуби мо ба ӯ бисёр дилсӯзӣ ва марҳамат фармуд ва ӯро ба никоҳи худ гирифта, мушарраф сохт.5

Вафоти Фотима бинти Асад

Модари ҳазрати Алӣ, Фотима бинти Асад, ҳам дар ҳамин сол вафот кард.6 Паёмбари маҳбуби мо аз ин бисёр андӯҳгин шуд ва фармуд: «Имрӯз модарам вафот кард!» Паёмбари маҳбуби мо баъд аз вафоти бобояш Абдулмутталиб дар назди ӯ ба воя расида буд. Вақте ки паёмбарии худро эълон фармуд, вай дарҳол ба мусалмонӣ мушарраф шуда буд. Аз ин рӯ, Султони коинот ӯро ба ҷои модар медонист ва ба ӯ бисёр эҳтиром мегузошт. Аз меҳрубоние, ки ба ӯ дошт, пироҳани муборакеро, ки дар бар дошт, кашид ва амр фармуд, ки ӯро бо он кафан кунанд. Пас аз он ки намози ҷанозаи ӯро имомат кард, хабар дод, ки ҳафтод ҳазор фаришта дар намоз ҳозир буданд. То қабр рафт ва ба дохили он фуромад. Барои он ки зиндагии қабр бар ӯ осуда ва хуш бошад, гӯё қабрро ба сӯи гӯшаҳояш васеъ мекунад, ишора кард ва баъд дар қабр дароз кашид.

Чун аз қабр берун омад, чашмони муборакаш пур аз ашк буд ва ашкҳои муборакаш бар қабр рехта буданд. Ё Раббӣ! Ин чӣ марҳамате буд?… Ин хотун чӣ қадар бахтиёр буд?… Ҳатто ҳазрати Умар тоқат наоварда, пурсид: «Ҷонам фидои ту бод, ё Расулаллоҳ! Бо ин хотун коре кардед, ки бо ҳеҷ кас накарда будед!» Паёмбари маҳбуби мо, ки вафодортарини вафодорон буд, фармуд: «Пас аз Абӯтолиб ҳеҷ кас ба андозаи ин хотуни азиз ба ман некӣ накардааст. Вай модари ман буд. Дар ҳоле ки фарзандони худаш гурусна мемонданд, аввал шиками маро сер мекард. Дар ҳоле ки сару либоси фарзандони худаш гарду хоколуд буд, ӯ аввал мӯи маро шона мекард ва бо равғани гул чарб мекард. Вай модари ман буд! Пироҳанамро ба ӯ кафан пӯшондам, то аз либосҳои Ҷаннат ба ӯ пӯшонда шавад. Дар қабр дар паҳлӯяш дароз кашидам, то зиндагии қабр бар ӯ нарм ва осон гузарад. Ҷабраил аз ҷониби Аллоҳ таъоло ба ман хабар дод: „Ин зан аз аҳли Ҷаннат аст.“» Сипас барои модари мо Фотима бинти Асад чунин дуо фармуд: «Аллоҳ таъоло туро мағфират кунад, бибахшояд ва подош диҳад. Эй модарам! Аллоҳ таъоло ба ту раҳмат кунад. Худат гурусна будӣ ва маро сер кардӣ. Худат намепӯшидӣ ва ба ман мепӯшондӣ, намехӯрдӣ ва ба ман мехӯрондӣ. Зинда кунанда ҳам, миронанда ҳам Аллоҳ таъоло аст. Ӯ ҳамеша зинда аст. Ӯ намемирад. Илоҳо! Модарам Фотима бинти Асадро афв кун, бибахш! Ҳуҷҷаташро ба ӯ талқин кун. Қабрашро васеъ гардон. Илоҳо, эй меҳрубонтарини меҳрубонон! Ба ҳаққи ман, ки паёмбари Туам, ва ба ҳаққи паёмбарони гузашта, ин дуои маро қабул фармо.»

Дигар ҳодисаҳои муҳими соли чоруми ҳиҷрӣ

Абдуллоҳ, писари шашсолаи ҳазрати Усмон аз ҳазрати Руқайя, вафот кард. Сарвари оламиён бар наберааш намоз гузорд ва худ ӯро ба қабр гузошт. Бисёр андӯҳгин шуда буд; ашкҳои муборакаш бар қабр мерехтанд. Санги қабрашро бо дастҳои муборакаш шинонд ва фармуд: «Аллоҳ таъоло ба он бандагонаш, ки меҳрубон ва нармдиланд, раҳм мекунад.»7

Ту султони расулон, шоҳи пурҷалолӣ, сарварам.
Барои бечорагон давлати ҷовидӣ, сарварам.
Дар девони илоҳӣ сардафтарӣ, сарварам.
Бо маншури «Лаъамрук» таъйидшудаӣ, сарварам.
Ту Аҳмаду Маҳмуду Муҳаммадӣ, сарварам,
аз Ҳақ барои мо султони муаййадӣ, сарварам.
Гавҳари ту равшанибахши арвоҳи муҷаррад аст.
Хоки дари ту ҷои рухсор моландани фариштагон аст.
Назари ту оинаи дидори таҷаллист.
Абӯбакр, Умар, Усмон ва Алӣ ёрони туанд.
Ту Аҳмаду Маҳмуду Муҳаммадӣ, сарварам,
аз Ҳақ барои мо султони муаййадӣ, сарварам.
Хутбаи ту бар минбари иқлими бақо хонда мешавад.
Ҳукми ту дар маҳкамаи рӯзи ҷазо иҷро мегардад.
Бонги қудуми ту дар Арши Худо баланд мешавад.
Номҳои шарифи ту дар замину осмон ёд мешаванд.
Ту Аҳмаду Маҳмуду Муҳаммадӣ, сарварам,
аз Ҳақ барои мо султони муаййадӣ, сарварам.
Шайх Ғолиб

«Пас аз Абӯтолиб ҳеҷ кас ба андозаи ин хотуни азиз (Фотима бинти Асад) ба ман некӣ накардааст. Вай модари ман буд» Ҳадиси шариф

Ғазваи Бадри хурд